Evde sağlık hizmeti alan hastalarda idrar yolu enfeksiyonları, etkenleri ve antibiyotik duyarlılıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of urinary tract infections, causative agents, and antibiotic susceptibility patterns in patients receiving home health care services
- Tez No: 988427
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN ÖZKAN ONUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, evde sağlık hizmeti alan hastalarda idrar yolu enfeksiyonu (İYE) gelişiminde etkili olan risk faktörlerini belirlemek, idrar kültürlerinde izole edilen mikroorganizmaların dağılımını ortaya koymak ve bu etkenlerin antibiyotik duyarlılık profillerini değerlendirerek klinisyenlerin ampirik tedavi kararlarına bilimsel katkı sağlamaktır. Yöntem: Araştırma, evde sağlık hizmeti biriminde İYE ön tanısı ile idrar kültürü alınan 296 hastanın geriye dönük olarak incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, komorbidite durumu, üriner sistem hastalıkları, kateter kullanımı ve yatağa bağımlılık düzeyleri kaydedilmiştir. Toplam 478 idrar örneğinin kültür sonuçları değerlendirilmiş; üreyen mikroorganizmaların türleri ve antibiyotik duyarlılık sonuçları analiz edilmiştir. Demografik ve klinik değişkenlerle kültürde üreme ve nüks arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 79'dur ve bireylerin büyük çoğunluğunda en az bir kronik hastalık bulunmaktadır. İdrar kültürlerinin %77,6'sında üreme saptanmıştır. Diyabet, üriner sistem hastalığı, yatağa bağımlılık ve üriner kateter kullanımı hem kültür pozitifliği hem de tekrarlayan İYE için güçlü risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Tekrarlayan enfeksiyon oranları özellikle diyabetik ve üriner sistem patolojisi bulunan hastalarda belirgin şekilde artmıştır. Kateter kullanımının kültür pozitifliğini yaklaşık 3 kat artırdığı, tam bağımlı bireylerde ise nüks oranlarının yüksek olduğu görülmüştür. İzole edilen mikroorganizmalar arasında en sık Escherichia coli (%28,3), Klebsiella pneumoniae (%22,1), Pseudomonas aeruginosa ve Enterococcus faecalis yer almıştır. Örneklerin %10,5'inde Candida spp. üremesi gözlenmiştir. Nüks eden vakalarda E. coli oranı azalırken daha dirençli patojenlerin (özellikle Klebsiella spp. ve non-fermentatif Gram-negatif basiller) oranı artmıştır. Antibiyotik direnç analizleri sonucunda ampisilin, florokinolonlar, üçüncü kuşak sefalosporinler ve TMP-SMX gibi yaygın antibiyotiklere karşı yüksek direnç oranları tespit edilmiştir. Buna karşılık amikasin ve karbapenemlere duyarlılığın görece daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Evde sağlık hizmeti alan hastalarda İYE gelişimi, ileri yaş, çoklu komorbiditeler, diyabet, üriner sistem hastalıkları, kateter kullanımı ve yatağa bağımlılık ile yakından ilişkilidir. Bu hasta grubunda hem etken çeşitliliği fazladır hem de antibiyotik direnç oranları yüksektir. Bu nedenle, ampirik antibiyotik tedavisi uygulanmadan önce mümkün olduğunca kültür alınmalı; tedavi yerel direnç profilleri doğrultusunda planlanmalıdır. Kateter kullanımının sınırlandırılması, yüksek riskli hastaların yakından izlenmesi ve akılcı antibiyotik kullanımının yaygınlaştırılması, İYE insidansının ve direnç gelişiminin azaltılmasında kritik önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to identify the risk factors associated with urinary tract infections (UTIs) in patients receiving home healthcare services, to determine the distribution of microorganisms isolated from urine cultures, and to evaluate their antibiotic susceptibility patterns in order to support clinicians in making evidence-based empirical treatment decisions. Methods: This retrospective study included 296 patients receiving home healthcare services who underwent urine culture analysis due to suspected UTI. Demographic data such as age and sex, comorbidity status, presence of urinary system diseases, catheter use, and level of bed dependency were recorded. A total of 478 urine samples were evaluated for culture results. The isolated microorganisms and their antibiotic susceptibility profiles were analyzed. Associations between demographic/clinical variables, culture positivity, and recurrent infections were examined statistically. Results: The mean age of the patients was 79 years, and most had at least one chronic disease. Bacterial growth was detected in 77.6% of urine cultures. Diabetes, urinary system diseases, bed dependency, and urinary catheter use were identified as strong risk factors for both culture positivity and recurrent UTIs. Recurrence rates were significantly higher in patients with diabetes or urinary system pathologies. Catheter use increased culture positivity by approximately threefold, and bed-dependent patients exhibited higher recurrence rates. The most frequently isolated microorganisms were Escherichia coli (28.3%), Klebsiella pneumoniae (22.1%), Pseudomonas aeruginosa, and Enterococcus faecalis. Candida spp. growth was observed in 10.5% of samples. In recurrent infections, the proportion of E. coli decreased, whereas more resistant pathogens—particularly Klebsiella spp. and non-fermentative Gram-negative bacilli—became more prominent. Antibiotic resistance analysis revealed high resistance rates to commonly used agents such as ampicillin, fluoroquinolones, third-generation cephalosporins, and TMP-SMX. In contrast, susceptibility to amikacin and carbapenems remained relatively preserved. Conclusion: The development of UTIs in patients receiving home healthcare services is strongly associated with advanced age, multiple comorbidities, diabetes, urinary system diseases, catheter use, and bed dependency. This population exhibits both a wide spectrum of causative pathogens and notably high antibiotic resistance rates. Therefore, urine cultures should be obtained whenever possible before initiating empirical antibiotic therapy, and treatment should be guided by local resistance patterns. Restricting catheter use, closely monitoring high-risk patients, and promoting rational antibiotic use are essential for reducing UTI incidence and preventing antimicrobial resistance.
Benzer Tezler
- Ankara Bilkent Şehir Hastanesi evde sağlık hizmetleri birimine kayıtlı 65 yaş ve üzeri hastaların idrar yolu enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of urinary tract infections in patients aged 65 and over registered in ankara Bilkent city Hospital home care services unit
TEBAREK BEGÜM ERCAN DÜZGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
- Evde sağlık hizmetlerine kayıtlı hastaların idrar yolu enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
HASAN HÜSEYİN ÖZEREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞLA ÖZDEMİR
- Evde sağlık hizmeti alan diyabetes mellitus hastalarındaki takip parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of follow-up parameters in diabetes mellitus requesting home health care
OSMAN ENES OĞUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK AKSOY
UZMAN CEYHUN YURTSEVER
- Evde sağlık hizmeti alan üriner kateterizasyonlu hastalarda üriner sistem enfeksiyonu prevelansı ve etkileyen faktörler
Prevalence of urinary system infection in patients with urinary catheterization receiving home health care and affecting factors
MERT KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR ÇİFTÇİ
- Evde sağlık birimine kayıtlı hastaların bası yarası sıklığı ve risk faktörlerinin araştırılması
Investigetion of pressure sores frequency and risk factors of patients registered to home health unit
OSMAN BUĞRA SALAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZGE TUNCER