Olası istanbul depreminin küçüksu atıksu havzası kolektörlerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the impact of a potential istanbul earthquake on the interceptor sewers of the küçüksu wastewater basin
- Tez No: 988533
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZAR GÜLBAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Altyapı sistemlerinde ana atık su toplama sistemi olarak tanımlanan atık su kolektörleri, yerleşim alanlarında oluşan evsel, endüstriyel ve benzeri nitelikteki atık suların arıtma tesislerine iletilmesini sağlayan, geniş çaplı yer altı boru sistemleridir. Genellikle cazibeli akım esasına göre çalışan bu sistemler, çevresel sağlık ve kentsel güvenlik açısından şehirlerin vazgeçilmez altyapı bileşenleri arasında yer almaktadır. Depremler, yer kabuğunda meydana gelen ani enerji boşalmaları sonucunda oluşan yer sarsıntıları olup, hem doğal çevreyi hem de insan yaşamını doğrudan etkileyen en yıkıcı afet türlerinden biridir. Özellikle büyük kentlerde meydana gelen depremler, yalnızca can ve mal kaybına yol açmakla kalmamakta, aynı zamanda kritik altyapı sistemlerinin sürekliliğini tehdit ederek kentsel işleyişte ciddi aksamalara neden olmaktadır. Bu durum, altyapı unsurlarının afet riskleri karşısındaki kırılganlıklarının değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Deprem sırasında oluşan zemin yer değiştirmeleri ve deformasyonlar, atık su kolektörlerinin yapısal bütünlüğünü tehdit ederek bağlantı noktalarında ayrılmalara, borularda çatlaklara ve yer yer göçmelere neden olabilmektedir. Bu tür hasarlar, atık suların kontrolsüz biçimde çevreye sızmasına ve arıtma tesislerinin işlevlerinin aksamasına yol açarak, deprem sonrası süreçte kentlerde ciddi çevresel ve halk sağlığı sorunlarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Bu çalışma kapsamında, İstanbul'da meydana gelmesi muhtemel büyük bir depremin atık su kolektörleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma alanı olarak İstanbul Anadolu Yakası'nda yer alan Küçüksu Atık Su Havzası seçilmiş ve sekiz adet uluslararası hasar tahmin yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemler sırasıyla PAHO/WHO, JICA, EIDINGER, O'ROURKE– DEYOE, YOO–KANG–KIM, ISOYAMA–ISHIDA–YUNE–SHIROZU, HAZUS ve ALA yöntemleridir. Yöntemlerin deprem etkileri karşısındaki performansları değerlendirilmiş; öngörülen hasar sayıları, yöntemler arası farklılıklar ve yapısal riskler karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Küçüksu Atık Su Havzası'nda yer alan 17 adet atık su kolektörüne etki eden yaklaşık 7.5 büyüklüğündeki senaryo deprem sonucunda, en yüksek ortalama hasar yüzdesinin %15.07 ile Ördekçi Kolektörü'nde meydana gelmesinin beklendiği belirlenmiştir. Ayrıca havzadaki diğer 16 kolektör için de benzer şekilde hasar oranları tahmin edilerek, güçlendirme ve yenileme çalışmalarının planlanmasına ışık tutabilecek sonuçlar ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Wastewater interceptor sewers, defined as the main wastewater collection systems within urban infrastructure, are large-diameter underground pipe networks that convey domestic, industrial, and similar wastewater generated in residential areas to treatment facilities. These systems generally operate based on gravity flow and are regarded as indispensable components of urban safety and environmental health. Earthquakes are ground motions caused by the sudden release of energy within the Earth's crust and represent one of the most destructive natural hazards affecting both the natural environment and human life. Particularly in metropolitan areas, earthquakes not only result in loss of life and property but also threaten the continuity of critical infrastructure systems, leading to severe disruptions in urban functionality. This situation necessitates a comprehensive evaluation of the vulnerability of infrastructure components to seismic hazards. Seismic effects such as ground displacements and deformations pose significant threats to the structural integrity of wastewater interceptor sewers, potentially causing joint separations, pipe cracking, and localized collapses. Such damages may lead to the uncontrolled leakage of wastewater into the environment and impair the operation of treatment facilities, thereby creating serious environmental and public health risks in the post-earthquake period. Within the scope of this study, the effects of a potential major earthquake in Istanbul on wastewater interceptor sewers were investigated. The Küçüksu Wastewater Basin, located on the Anatolian side of Istanbul, was selected as the study area, and eight international damage estimation methods were employed. These methods are PAHO/WHO, JICA, EIDINGER, O'ROURKE–DEYOE, YOO–KANG–KIM, ISOYAMA–ISHIDA–YUNE–SHIROZU, HAZUS, and ALA. The performance of these methods under seismic conditions was evaluated, and differences among the predicted damage levels and structural risks were comparatively analyzed. As a result of a scenario earthquake with a magnitude of approximately 7.5 affecting 17 wastewater interceptor sewers in the Küçüksu Wastewater Basin, the Ördekçi Interceptor was identified as the structure expected to experience the highest average damage ratio, with a value of 15.07%. In addition, damage ratios for the remaining 16 interceptors were estimated, providing results that may serve as a basis for planning strengthening and rehabilitation measures
Benzer Tezler
- Rockmass reaction to blasting in mines studied by local induced seismicity
Patlatma sonucunda oluşan yerel tetiklenmiş sismisitenin kaya kütlesi davranışı üzerindeki etkisinin araştırılması
İREM ERGUNCU GÜÇLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH KARAMAN
PROF. DR. SAVKA DINEVA
- İstanbul'da beklenen MW 7.5 büyüklüğündeki depremin ardından kurulacak yiyecek tedarik zincirinin ajan tabanlı benzetimle analizi
Analysis of food supply chain to be established after the expected MW 7.5 earthquake in Istanbul with agent based simulation
FURKAN ONUR USLUER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
EkonometriBursa Uludağ ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU EREN ŞENARAS
- Sapanca Gölü'ne ait yüksek çözünürlüklü sismik verilerin işlenmesi, gölün yapısal ve stratigrafik yorumlanması
Processing and interpretation of high-resolution marine seismic reflection profiles for recognition of faulting and sediment classification: Lake of Sapanca Turkey
ESRA GÖNÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA KURT
- Anadolu depremlerinde kırılma sürecinin sonlu fay modelleri ile incelenmesi
Investigation of repture processes in Anatolian earthquakes with finite-fault models
MURAT UTKUCU
Doktora
Türkçe
2002
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER ALPTEKİN
- Earthquake risk evaluation in drinking water systems: Example of Teki̇rdağ Marmaraereğli̇si̇ province
İçme suyu sistemlerinde deprem riski değerlendirmesi: Tekirdağ Marmaraereğlisi ilçesi örneği
MUSTAFA BURAK HIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ FUAT AYDIN