Buca ilçesinde nüfusun değişimi: Sosyo-kültürel ve mekânsal analiz
Population changes in Buca district: Socio-cultural and spatial analysis
- Tez No: 988797
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM SERTKAYA DOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Buca, Nüfus Gelişimi, Mekânsal Değişim, Sosyo- Kültürel Dönüşüm, Göç, Kentsel Dönüşüm, Üniversite Etkisi, Coğrafi Analiz, Kentsel Planlama, Yoğunlaşma, Buca, Population Development, Spatial Change, Socio-Cultural Transformation, Migration, Urban Transformation, University Impact, Geographical Analysis, Urban Planning, Density
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, İzmir'in otuz ilçesinden biri olan Buca'nın 1990 yılından günümüze uzanan nüfus gelişimini; bu gelişimin ortaya çıkardığı sosyo-kültürel ve mekânsal değişimleri bütüncül bir coğrafi bakış açısıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 1990-2025 yılları arasındaki 35 yıllık süreçte hızlı sanayileşme, iç ve dış göç, kentsel dönüşüm uygulamaları ve üniversitenin varlığının ilçe nüfusunun yapısı, dağılımı ve sosyo-ekonomik dinamikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu süreçleri şekillendiren coğrafi konum, jeomorfoloji, iklim, bitki örtüsü ve toprak özellikleri gibi doğal çevre koşulları da araştırmanın temel bileşenleri arasında değerlendirilmiştir. Bunun yanında, Buca'da hızlı nüfus artışıyla ilişkili mekânsal ve sosyo-ekonomik değişimlerin daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla yerleşmenin tarihsel gelişimi de ele alınmıştır. Çalışma süresince demografik veriler, saha gözlemleri ve kapsamlı literatür taramaları doğrultusunda Buca'nın, geçmişte metropolün çeper ilçeleri arasında yer alırken günümüzde yoğun merkez dokusunun önemli bir bileşeni hâline gelme süreci irdelenmiştir. Demografik veriler için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), arazi örtüsü verileri için CORINE, CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) tabanlı mekânsal analizler için BİRUNİ sistemi ile Buca Belediyesinin yayımladığı çeşitli rapor ve stratejik planlardan yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucunda ilçedeki nüfusun mekânsal dağılımı, sosyal yapıda meydana gelen dönüşümler ve bu dönüşümlerin kentsel planlama süreçlerine yansımaları ortaya konulmuştur. Bulgular, nüfus artışının mekânsal yoğunlaşmayı artırdığını, bunun altyapı yetersizlikleri ve sosyo-kültürel uyum sorunları gibi çeşitli kentsel problemleri beraberinde getirdiğini göstermektedir. Ayrıca elde edilen sonuçlar, Buca ilçesindeki nüfus gelişiminin yalnızca demografik göstergeler üzerinden değil, mekânsal ve sosyo-kültürel etkenlerle birlikte değerlendirilmesinin zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This master's thesis aims to analyze the population development of Buca one of the thirty districts of İzmir from 1990 to the present, as well as the socio-cultural and spatial transformations resulting from this development, through a comprehensive geographical perspective. The study examines the effects of rapid industrialization, internal and international migration, urban transformation processes, and the influence of the university on the district's demographic structure, population distribution, and socio-economic dynamics during the 35-year period between 1990 and 2025. Natural environmental factors, such as geographical location, geomorphology, climate, vegetation, and soil characteristics elements that shape these processes are also evaluated as integral components of the research. In addition, the historical development of the settlement is addressed to better understand the spatial and socio- economic changes associated with rapid population growth in Buca. Throughout the study, demographic datasets, field observations, and an extensive literature review were utilized to investigate Buca's transformation from a peripheral district of the metropolitan area into a densely integrated part of the city's core. For demographic data, the Turkish Statistical Institute (TÜİK); for land-cover information, CORINE; for GIS-based spatial analyses, the BİRUNİ system; and reports and strategic plans published by the Buca Municipality were employed. The evaluation of the collected data reveals the spatial distribution of the population, the transformations in the social structure, and the implications of these changes for urban planning processes. The findings demonstrate that population growth has contributed to increasing spatial concentration, leading to various urban issues such as infrastructure insufficiencies and socio-cultural integration challenges. Moreover, the results emphasize that population development in Buca must be assessed not only through demographic indicators but also in conjunction with spatial and socio-cultural factors.
Benzer Tezler
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- District-based urban sprawl monitoring and modelling using CA-Markov model: application in two mega cities
İlçe bazlı kentsel yayılma izleme ve CA-Markov model ile modelleme: iki mega şehirde uygulama
ANALI AZABDAFTARI
Doktora
İngilizce
2022
İletişim Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE FİLİZ SUNAR
- Ortaöğretim kurumları seçme ve yerleştirme sınavlarındaki matematik sorularının nitelik açısından öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi
Evaluation of quailty of mathematics questions in high school institutions selecting and locating examination
ZÜBEYDE GEÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEŞ'E BAŞER
- Trans kadın nüfusun ikametgâh hareketliliği ve mekânsal tercihleri: İzmir örneği
Residential mobility and spatial preferences of transgender women in the case of Izmir
YUSUF NAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
CoğrafyaEge ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İLKAY SÜDAŞ