Mamografide hasta dozu yönetimi
Patient dose management in mammography
- Tez No: 989269
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE YORGANCIOĞLU TARCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: A Streetcar Named Desire, Hastane yönetimi, Tıbbi bilişim, Tıbbi teknoloji, Yönetim bilişim sistemleri, A Streetcar Named Desire, Hospital administration, Medical informatics, Medical technology, Management information systems
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ortalama Glandüler Doz, mamografi uygulamalarında meme glandüler dokularının absorbe ettiği iyonlaştırıcı radyasyon miktarını ifade etmektedir. Uluslararası Radyasyondan Korunma Komisyonu (ICRP) tarafından tıbbi görüntülemede Tanısal Referans Seviyeleri (TRS) birimi olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye genelinde farklı coğrafi bölgelerde bulunan 11 farklı sağlık tesisinde yer alan 11 mamografi cihazı incelenmiş; 03.11.2023–29.12.2023 tarihleri arasında 40–64 yaş aralığındaki toplam 3.300 hastaya ait, standart kraniokaudal (CC) ve mediolateral oblik (MLO) projeksiyonlardan oluşan toplam 13.200 mamografi projeksiyonu değerlendirilmiştir. İlgili projeksiyonlar ICRP135'te belirtildiği şekilde farklı sıkıştırılmış meme kalınlıkları temelinde gruplandırılmış ve her 10 mm'lik aralık için ayrı analizler yapılmıştır. Ortalama Glandüler Doz değerleri, cihazlardan elde edilen ekspozisyon parametrelerinden hareketle, Monte Carlo simülasyonlarıyla üretilmiş katsayılar kullanılarak Dance yöntemine göre hesaplanmış; öncelikle tesisler bazında tipik doz değerleri belirlenmiş, ardından bu verilerin 75. yüzdesi esas alınarak çok merkezli yerel TRS değerleri elde edilmiştir. Ayrıca çalışma kapsamında, mamografi çekiminde hastanın maruz kaldığı doz miktarını hesaplayan ve raporlayan .NET tabanlı bir uygulama geliştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Türkiye'de her 10 mm sıkıştırma aralığı için lokal TRS dozlarının bu denli geniş bir veri setiyle ortaya konduğu ilk çalışma niteliğini taşımaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, diğer ülkelerde yapılan çalışmalarla ve meme kanseri tarama ve tanısında kalite güvencesine ilişkin Avrupa Kılavuzunda belirtilen tanısal referans düzeyleriyle karşılaştırıldığında, elde edilen değerlerin bu referans düzeylerinin altında kaldığı belirlenmiştir. Araştırma bulgularına dayalı olarak çalışılan mamografi tetkikleri doğrultusunda, hastaların radyasyona maruziyetinin kabul edilebilir sınırlar içerisinde olduğu görülmüş ve güvenli doz yönetiminin sağlandığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Average Glandular Dose (AGD) represents the amount of ionizing radiation absorbed by glandular breast tissue during mammography examinations and is used by the International Commission on Radiological Protection (ICRP) as the basis for Diagnostic Reference Levels (DRLs) in medical imaging. In this study, 11 mammography units located in 11 different healthcare facilities across various geographical regions of Türkiye were evaluated. A total of 13.200 mammography projections obtained from 3.300 patients aged 40–64 years were analyzed between 03 November 2023 and 29 December 2023, including standard craniocaudal (CC) and mediolateral oblique (MLO) projections. The evaluated projections were grouped according to different compressed breast thicknesses, as specified in ICRP Publication 135, and separate analyses were performed for each 10 mm thickness interval. AGD values were calculated using the Dance method based on exposure parameters obtained from the mammography systems and Monte Carlo–derived conversion coefficients. Typical dose values were first determined at the facility level, and multicenter local DRLs were subsequently established using the 75th percentile of these typical values. In addition, a .NET-based application was developed within the scope of the study to calculate and report patient dose values during mammography examinations. The results of this study constitute the first comprehensive evaluation in Türkiye to establish local DRLs for mammography across all 10 mm compressed breast thickness intervals using such a large dataset. When compared with studies conducted in other countries and with the diagnostic reference levels recommended in the European Guidelines for Quality Assurance in Breast Cancer Screening and Diagnosis, the obtained AGD values were found to be below the corresponding reference levels. Based on the study findings, patient radiation exposure during the evaluated mammography examinations was within acceptable limits, indicating that effective and safe dose management was achieved.
Benzer Tezler
- Dijital meme tomosentezi ve dijital mamografide ortalama glandüler doku dozunun karşılaştırılması
Comparison of average glandular dose in digital breasttomosynthesis and digital mammography
HASAN KEREM UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizik ve Fizik MühendisliğiAnkara ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURAN OLĞAR
- Meme koruyucu cerrahi ve radyoterapi sonrası değişikliklerin mamografi dozuna etkileri
The effects of changes after breast protective surgery and radiotherapy on mamography dose
KADER ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Radyoloji ve Nükleer TıpOndokuz Mayıs ÜniversitesiRadyolojik Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKAY KORAY BAYRAK
- Meme koruyucu cerrahi ve radyoterapi sonrası meme değişikliklerinin kontrol mamografi dozuna etkileri
Effect of breast changes after breast conserving surgery and radiotherapy on dose in control mammography
KADER BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Radyoloji ve Nükleer TıpOndokuz Mayıs ÜniversitesiRadyolojik Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKAY KORAY BAYRAK
- Regresyon modeliyle meme dozunun hesaplanması
Calculation of breast dose with the regression model
ALİYE SEZEN UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İstatistikDokuz Eylül ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL YURT
PROF. DR. PINAR BALCI
- Monte carlo metodu ile dijital mamografi sisteminde heterojen doz dağılımının simülasyonu ve meme modelinde doz değerlendirilmesi
The simulation of heterogeneous dose distribution in the digital mammography system using monte carlo method and dose evaluation in a breast model
GİZEM ŞİŞMAN
Doktora
Türkçe
2024
Fizik ve Fizik MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiMedikal Fizik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR AKGÜNGÖR
DOÇ. DR. AYŞEGÜL YURT