BİST alt sektör endekslerinde sektörel anomalilerin incelenmesi: Havacılık sektörü örneği
An empirical investigation of sectoral anomalies in Borsa Istanbul sub-sector indices: Evidence from the aviation sector
- Tez No: 989436
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN IŞIL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Finansal piyasalar, Sermaye piyasası, Financial markets, Capital market
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, finans literatüründe sıklıkla ele alınan takvimsel anomalilerden biri olan tatil dönemi anomalisi, Borsa İstanbul Ulaştırma Sektörü bünyesinde faaliyet gösteren havayolu şirketlerinin menkul kıymet fiyatları üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, yatırımcı davranışları ve piyasa tepkileri çerçevesinde tatil günlerinden önceki ve sonraki günlerde hisse senedi fiyatlarında anormal bir hareketlilik olup olmadığını ortaya koymaktır. Bu bağlamda, Türkiye'deki resmi ve dini tatil dönemleri öncesinde ve sonrasında meydana gelen fiyat değişimleri analiz edilmiş ve söz konusu anomalinin sektör özelinde geçerli olup olmadığı ampirik yöntemlerle değerlendirilmiştir. Araştırma, genel endeksler düzeyinde yapılan makro çalışmalardan farklı olarak, mikro düzeyde sektörel ve hisse senedi bazlı bir analiz gerçekleştirmesi bakımından literatürdeki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Havacılık sektörü, dışsal şoklara ve dönemsel dalgalanmalara duyarlılığı nedeniyle finansal anomalilerin gözlemlenmesine elverişli bir yapıya sahiptir. Ancak, bu sektöre yönelik davranışsal temelli analizlerin sınırlı sayıda olması, çalışmanın özgün katkısını artırmaktadır. Çalışma, 02.01.2017 – 16.05.2025 tarihleri arasındaki 2.185 günlük veri setini kullanarak yatırımcıların resmi ve dini tatil dönemlerine verdiği tepkileri analiz etmektedir. Ekonometrik yöntemde serilerin durağanlığı ADF ve PP testleriyle sınanmış; ortalama yapıyı belirlemek için ARMA(1,1), volatilite dinamiklerini modellemek için ise GARCH(1,1) modeli tercih edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgular, her iki havayolu şirketinde de istatistiksel olarak anlamlı bir tatil etkisinin varlığını doğrulamaktadır. Özellikle tatil öncesi dönemlerde fiyat oynaklığının (volatilite) çok yüksek ve pozitif yönlü olduğu, tatil sonrası dönemde ise etkinin devam etmekle birlikte daha düşük seviyede kaldığı saptanmıştır. Bu sonuçlar, varlık fiyatlarının rastsallığını savunan“Etkin Piyasa Hipotezi”ile çelişirken; yatırımcı psikolojisi, likidite ihtiyaçları ve riskten kaçınma davranışlarını vurgulayan“Davranışsal Finans”yaklaşımlarıyla örtüşmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the holiday anomaly, one of the most widely studied calendar anomalies in the finance literature, by analyzing the stock prices of airline companies operating in the Borsa Istanbul Transportation Sector. The primary objective is to identify whether abnormal price movements occur before and after holidays within the framework of investor behavior and market reactions. In this context, price changes around official and religious holidays in Türkiye are examined, and the presence of the anomaly at the sectoral level is empirically tested. Unlike macro-level studies that focus on market-wide indices, this research adopts a micro-level perspective by conducting a sectoral and firm-based analysis. The aviation industry is particularly suitable for observing financial anomalies due to its sensitivity to external shocks and cyclical fluctuations. The limited number of behavioral finance–oriented studies in this sector further enhances the originality of this research. The analysis is based on 2,185 daily observations covering the period from January 2, 2017 to May 16, 2025. The stationarity of the time series is tested using the Augmented Dickey–Fuller (ADF) and Phillips–Perron (PP) unit root tests. An ARMA(1,1) model is employed to capture the mean structure, while a GARCH(1,1) model is used to analyze volatility dynamics. The empirical findings indicate a statistically significant holiday effect for both airline stocks, with volatility being higher in the pre-holiday period and remaining positive, though weaker, after holidays. These results contradict the Efficient Market Hypothesis and support the Behavioral Finance perspective.
Benzer Tezler
- COVID-19 krizinin pay piyasası sektörlerine etkisi: Borsa İstanbul örneği
The effect of the COVID-19 crisis on share market sectors: The example of Borsa İstanbul
GÜLŞAH OTÇEKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BankacılıkSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMuhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKAİ ŞENOL
- Seçili makro iktisadi değişkenlerin seçili hisse senedi endeksleriyle ilişkisi
Relationship of selected macroeconomic variables with selected stock indices
HALİL SESLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiYıldız Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASUMAN OKTAYER BUZLUCA
- Sermaye piyasası anomalileri ve Borsa İstanbul (BIST)'daki etkisinin test edilmesi
Capital market anomalies and testing its effect on Stock Market Istanbul (BIST)
HATİCE CAN ÖZİÇ
Doktora
Türkçe
2022
İşletmeAydın Adnan Menderes Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT TOLGA GÜMÜŞ
- Türkiye'deki şirketlerin finansal performanslarının ve finansal sıkıntı risklerinin test edilmesi: Geleneksel ve katılım endekslerinin karşılaştırılması
Testing the financial performance and financial distress risks of companies in Türkiye: A comparison of traditional and participation indices
SEMİH CANBOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİM GÜNGÖR
- Borsa İstanbul ve seçilmiş endekslerde rasyonel balonlar testi
Testing for rational bubbles in Borsa İstanbul and selected indices
ERKAN KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BankacılıkMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN DAĞIDIR ÇAKAN