Kurumsal bakım altındaki yaşlılarda beslenme ve psikolojik sağlık ilişkisi: Malnütrisyon, iştah, depresyon ve bağımlılık
The relationship between nutrition and psychological health in elderly individuals under institutional care: Malnutrition, appetite, depression and dependence
- Tez No: 989565
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TAYHAN KARTAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Malnütrisyon, İştah, Depresyon, Bağımlılık, Yaşlı, Malnutrition, Appetite, Depression, Dependence, Elderly
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı; Darülaceze'de hizmet alan 65 yaş ve üstü yaşlıların malnütrisyon, iştah, depresyon ve bağımlılık durumlarını ve bunların birbiriyle ilişkisini saptamaktır. Araştırma verileri için yaşlıların demografik, sağlık ve beslenme özelliklerini sorgulayan form, Geriatrik Depresyon Ölçeği-15 Kısa Formu (GDÖ-KF), Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (GYAÖ), Mini Mental Durum Testi (MMDT), Basitleştirilmiş Beslenme İştah Anketi (BBİA), Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Formu (MNA-SF) yaşlılara uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından yaşlıların antropometrik ölçümleri alınmıştır. Yaşlıların son 6 aya ait kan bulguları geçmiş ölçümlerinden öğrenilerek forma kaydedilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi“SPSS v27”paket programında yapılmıştır. Araştırmaya Darülaceze'de hizmet alan 65 yaş ve üstü 141 yaşlı birey (93 erkek, 48 kadın) katılmıştır. Yaş ortalamaları 73,77±7,86 yıl, BKİ ortalamaları 26,65±5,86 kg/m²'dir. Darülaceze'deki yaşlıların GDÖ-KF sonuçlarına göre %63,8'inde geriatrik depresyonu olduğu, GYAÖ sonuçlarına göre %14,2'sinin günlük yaşam aktivitelerinde bağımlı olduğu, MMDT sonuçlarına göre %73'ünde hafif bilişsel bozukluk olduğu, BBİA sonuçlarına göre %58,2'sinde vücut ağırlığı kaybı riskinin olduğu, MNA-SF sonuçlarına göre %52,5'inde malnütrisyon riski altında olduğu saptanmıştır. Yaşlılarda depresyon riski arttıkça bilişsel durum azalmış, vücut ağırlığı kaybı ve malnütrisyon riski artmıştır. Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlık arttıkça bilişsel durum artmış ve malnütrisyon riski azalmıştır. Ayrıca kadınlarda GYAÖ ile GDÖ-KF arasındaki ilişki erkeklerin aksine negatif olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, Darülaceze'de yaşayan yaşlı bireylerde depresyon, bilişsel bozukluk ve malnütrisyon riskinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Depresyon riskindeki artışın bilişsel durumun bozulması ve iştah ile beslenme durumunun kötüleşmesiyle ilişkili olduğu; günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığın artmasının ise bilişsel durum ve beslenme durumu üzerinde koruyucu etki gösterdiği saptanmıştır. Bu bulgular, kurumsal bakım altındaki yaşlılarda ruhsal, bilişsel, işlevsel ve beslenme durumlarının birbiriyle yakından ilişkili olduğunu ve çok boyutlu değerlendirme yaklaşımlarının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the prevalence of malnutrition, appetite, depression, and dependence among elderly individuals aged 65 and over receiving services at Darülaceze (a nursing home), and to identify the relationships between these conditions. For research data, the following questionnaires were administered to elderly individuals: a form inquiring about their demographic, health, and nutritional characteristics, the Geriatric Depression Scale-15 Short Form (GDS-SF), the Katz Activities of Daily Living Scale (ADLS), the Mini Mental State Examination (MMSE), the Simplified Nutrition Appetite Questionnaire (SNAQ), and the Mini Nutritional Assessment Test-Short Form (MNA-SF). Anthropometric measurements of the elderly were taken by the researcher. Blood test results for elderly the last 6 months were obtained from past measurements and recorded on the form. Statistical analysis of the obtained data was performed using the“SPSS v27”software package. The study included 141 elderly individuals (93 men, 48 women) aged 65 and over who receive services at Darülaceze (a nursing home). The average age is 73.77±7.86 years, and the average BMI is 26.65±5.86 kg/m². According to the GDS-SF results, 63.8% of the elderly in Darülaceze had geriatric depression, according to the ADLS results, 14.2% were dependent in activities of daily living, according to the MMSE results, 73% had mild cognitive impairment, according to the SNAQ results, 58.2% were at risk of body weight loss, and according to the MNA-SF results, 52.5% were at risk of malnutrition. As the risk of depression increases in older adults, cognitive status decreases, and the risk of weight loss and malnutrition increases. As independence in activities of daily living increased, cognitive status improved and the risk of malnutrition decreased. Furthermore, the relationship between ADLS and GDS-SF was found to be negative in women, unlike in men. In conclusion, it was determined that elderly individuals living in Darülaceze (a nursing home) have a high risk of depression, cognitive impairment, and malnutrition. The increased risk of depression was found to be associated with impaired cognitive status and worsening appetite and nutritional status; conversely, increased independence in daily living activities had a protective effect on cognitive and nutritional status. These findings highlight the close interrelationships between psychological, cognitive, functional, and nutritional status in elderly individuals under institutional care, and emphasize the importance of multidimensional assessment approaches.
Benzer Tezler
- Türkiye'de yaşlı bakım hizmetlerinde toplumsal cinsiyet rollerinin belirleyiciliği: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Darülaceze Müdürlüğü örneği
Determination of gender roles in elderly care services in Turkey: the Istanbul Metropolitan Municipality Hospice Directorate
SEVİNÇ ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal Hizmetİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN OKTAY YILMAZ
- Kurum bakımı altındaki yaşlıların sosyokültürel ve manevi ihtiyaçlarının karşılanma düzeyleri: İstanbul Kayışdağı Darülaceze örneği
The levels of meeting socio-cultural and moral needs of elderly who are under the institutional protection: Case of Istanbul Kayışdağı Darülaceze
ORHAN YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sosyal HizmetYalova ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ RIZA ABAY
- Etik açıdan yaşlı mahremiyeti: Huzurevi örneğinde hizmet alanlar ve verenler açısından bir değerlendirme
Ethical perspectives on elderly privacy: An evaluation on nursing home residents and staff
M. CUMHUR İZGİ
Doktora
Türkçe
2009
Deontoloji ve Tıp TarihiAnkara ÜniversitesiDeontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. N. YASEMİN OĞUZ
- Yaşlılarda huzurevine uyum ve ilişkili faktörler: Bir karma yöntem çalışması
Adaptation to nursing homes and associated factors among older adults: A mixed methods study
FATMANUR DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAMURAN ÖZDİL