Türkiye medyasındaki yapay zekâ haberlerinin X platformu üzerinden söylem analizi
A discourse analysis of artificial intelligence news in Turkish media on the X platform
- Tez No: 989639
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL ESRA ATALAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Yapay zekâ, medya temsili, söylem analizi, eleştirel söylem analizi, X platformu, Twitter, haber çerçeveleme, Türkiye medyası, yeni medya, Artificial intelligence, media representation, discourse analysis, critical discourse analysis, X platform, Twitter, news framing, Turkish media, new media
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yeni Medya ve Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Medya ve Gazetecilik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte haber alma ve paylaşma biçimleri köklü biçimde değişmiştir. Geleneksel medyanın tek yönlü yapısının yerini, kullanıcıların aynı zamanda içerik üreticisi olduğu yeni medya ortamı almıştır. Bu dönüşümle birlikte sosyal medya platformları, özellikle de X (eski adıyla Twitter), haber üretiminde ve kamuoyu oluşumunda belirleyici bir rol üstlenmiştir. Yapay zekâ kavramı da bu yeni medya düzeninde sıkça tartışılan, hem umut hem de endişe uyandıran bir konu hâline gelmiştir. Yapay zekâ teknolojilerinin gündelik yaşama hızlı biçimde dâhil olması, medyanın konuyu nasıl sunduğuna ve toplumun bu gelişmelere nasıl tepki verdiğine dair incelemeleri gerekli kılmıştır. Bu çalışma, Türkiye medyasında yapay zekâ haberlerinin X platformu üzerindeki temsil biçimlerini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada, NTV, CNN Türk ve Anadolu Ajansı'nın 2024–2025 yılları arasında paylaştığı yapay zekâ temalı içerikler, Teun A. Van Dijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, NTV ve CNN Türk haberlerinde işsizlik, etik riskler ve kontrol kaybı temalarının öne çıktığı; Anadolu Ajansı'nda ise yenilik, ulusal rekabet ve ilerleme vurgusunun daha belirgin olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen bulguların, yapay zekâ haberlerinin medyada hangi anlam çerçeveleriyle sunulduğunu ortaya koyarak, gelecekte yapılacak benzer araştırmalar için bir zemin oluşturacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
With the rapid acceleration of digitalization, the ways of receiving and sharing news have undergone a profound transformation. The one-way structure of traditional media has been replaced by a new media environment in which users also act as content producers. Along with this transformation, social media platforms especially X (formerly known as Twitter) have become key spaces for news production and public agenda formation. Within this new media landscape, artificial intelligence has emerged as a frequently debated topic that evokes both hope and concern. The rapid integration of AI technologies into daily life has made it necessary to examine how the media frames this phenomenon and how society responds to these developments. This study aims to analyze how artificial intelligence news is represented by the Turkish media on the X platform. The research examines AI-related content shared by NTV, CNN Türk, and Anadolu Agency between 2024 and 2025 through the critical discourse analysis framework of Teun A. Van Dijk. The findings indicate that NTV and CNN Türk primarily emphasized themes such as unemployment, ethical risks, and loss of control, whereas Anadolu Agency highlighted innovation, national competition, and progress. The results suggest that AI-related news in the Turkish media is framed through differing ideological lenses and that the study may contribute to future research focusing on the media representation of artificial intelligence.
Benzer Tezler
- Yapay zeka destekli medya analizi: türkiye'de yayınlanan afrika haberlerinin konu modelleme tekniği ile incelemesi
Ai-supported media analysis: examining news on africa published in turkey using topic modelling technique
ALİ ONUR TEPECİKLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim SistemleriDokuz Eylül ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAN KORUYAN
- The use of automated journalism in the Turkish media: An observation of its present and future
Türk medyasında otomatik gazetecilik kullanımı: Bugünü ve geleceğine ilişkin bir gözlem
SENA ÖZKURT AZİMLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Gazetecilikİstanbul Bilgi ÜniversitesiMedya ve İletişim Sistemleri Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN SAKA
- Yerel haber medyasında yapay zeka kullanımı: Engeller ve olanaklar üzerine bir araştırma
The use of artificial intelligence in local news media: A study on barriers and opportunities
HÜSEYİN BUĞDAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriYozgat Bozok Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAFAK ETİKE
PROF. DR. GÜNSELİ BAYRAKTUTAN
- Spor pazarlamasında sponsorluk ve futbol branşında sponsorluk yapan kuruluşlara ilişkin bir araştırma
Sponsorship in sport marketing and a research about institutions which sponsored in fooball
METİN ARGAN
- Türkiye'nin Çin medyasındaki imajı: 2015 yılından 2017 yılına kadar Çin gazetelerinde çıkan haberler
The images of Turkey in Chinese media: Turkey's images in Chinese media from the year 2015 to 2017
TİNG YE
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGenel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI GÖNENÇ YAPAR