Anneden algılanan narsisizm ile algılanan duygusal istismar arasındaki ilişkide karanlık üçlü kişilik özelliklerinin aracı rolü
The mediating role of dark triad personality traits in the relationship between perceived maternal narcissism and perceived emotional abuse
- Tez No: 989643
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan Duygusal İstismar, Anneden Algılanan Narsisizm, Karanlık Üçlü, Perceived Emotional Abuse, Perceived Maternal Narcissism, Dark Triad
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Anneyle kurulan erken dönem ilişkiler, bireyin kişilik gelişimi ve dünyayı algılayış biçimi üzerinde önemli bir role sahiptir. Annenin kişilik özelliklerinin yetişkin çocuklar üzerindeki etkileri ise son yıllarda üzerinde durulan önemli bir araştırma alanı olarak görülmektedir. Bu çalışmada, anneden algılanan narsisizm ile algılanan duygusal istismar arasındaki ilişkide karanlık üçlü kişilik özelliklerinin (narsisizm, makyavelizm ve psikopati) aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel araştırma yöntemlerinden kolayda örnekleme ile yürütülen çalışmada, Türkiye'de ikamet eden ve yaşları 18–45 arasında değişen 452 kişilik bir örnekleme (226 kadın, 226 erkek) ulaşılmıştır. Katılımcılara sosyal medya platformları üzerinden ulaşım sağlanmış; veriler çevrim içi anketler (Google Formlar) aracılığı ile toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Anneden Algılanan Narsisistik Özellikler Ölçeği (AANÖÖ), Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği (SD3-TR) ve Algılanan Duygusal İstismar Ölçeği (ADİÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi için IBM SPSS 27 ve PROCESS Macro (Model 4) kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analizleri sonucunda, anneden algılanan narsisizmin hem karanlık üçlü kişilik özellikleri hem de algılanan duygusal istismar ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler içinde olduğu belirlenmiştir. Aracılık analizleri, karanlık üçlü kişilik özelliklerinin tüm alt boyutlarının, anneden algılanan narsisizm ile algılanan duygusal istismar arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermiştir. Fark analizleri sonuçlarına göre ise, anneden algılanan narsisizm ve alt boyutlarının biyolojik cinsiyet, eğitim durumu ve annenin eğitim düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde farklılaştığı saptanmıştır. Ayrıca, bazı sosyo-demografik değişkenlere göre karanlık üçlü kişilik özellikleri ile algılanan duygusal istismar düzeylerinde de istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Elde edilen bulgular, anneden algılanan narsisizmin, yetişkin bireylerin duygusal istismarı algılamasında belirleyici olabileceğini ve karanlık üçlü kişilik özelliklerinin bu ilişkiyi kısmi aracılık rolüyle güçlendirdiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Early relational experiences with the mother play a significant role in shaping an individual's personality development and perception of the world. In recent years, the influence of maternal personality traits on adult children has become an increasingly important area of research. This study aimed to examine the mediating role of Dark Triad personality traits (narcissism, Machiavellianism, and psychopathy) in the relationship between perceived maternal narcissism and perceived emotional abuse. In this study, which was conducted using convenience sampling, one of the correlational research methods, a sample of 452 people (226 females, 226 males) residing in Turkey and between the ages of 18 and 45 was reached. Participants were contacted via social media platforms, and data were collected via online surveys (Google Forms). The data collection tools used were the Socio-Demographic Information Form, Maternal Perceived Narcissistic Traits Scale (MPNTS), Short Dark Triad Scale (SD3-TR) and Perceived Emotional Abuse Scale (PEAS). IBM SPSS 27 and PROCESS Macro (Model 4) were used for data analysis. Correlation analyses indicated that perceived maternal narcissism was positively and significantly associated with both Dark Triad personality traits and perceived emotional abuse. Mediation analyses showed that all subdimensions of Dark Triad personality traits partially mediated the relationship between perceived maternal narcissism and perceived emotional abuse. According to the group difference analyses, perceived maternal narcissistic traits and their subdimensions significantly varied based on participants' gender, education level, and mothers' education level. Furthermore, some socio-demographic variables were associated with significant differences in Dark Triad personality traits and perceived emotional abuse. These findings suggest that perceived maternal narcissism may play a determining role in adults' perception of emotional abuse, and Dark Triad personality traits partially strengthen this relationship.
Benzer Tezler
- Anneden algılanan narsisizm ile yetişkinlikte gözlenen narsisistik ve bağımlı kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between perceived maternal narcissism and adult narcissistic and dependent personality traits
ZİNAR ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TURAN
- Evli kadınlarda anneden algılanan narsisizm ile erken dönem uyum bozucu şemaları ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived maternal narcissism, early maladaptive schemas, and cognitive flexibility in married women
ŞEYMA EĞRİBOYUN EKŞİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
- Algılanan ebeveyn tutumları ve narsisizm arasındaki ilişkide kendini eleştiri eğiliminin aracı rolü
The relationship between perceived parental attitudes and narcissism: the mediating role of self criticism
AYŞE GUBSE URHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLAY PEKEL ULUDAĞLI
- Genç yetişkinlerdeki sahte kendilik ile agılanan ebeveyn tutumu ve seperasyon ankisyetsi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between false self and aggravating parental attitude and separation anxiety in young adults
ASLI KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
- Anneden algılanan narsisistik özellikler ile aleksitimi arasındaki ilişkide ilişki doyumunun düzenleyici rolü
The moderating role of relationship satisfaction in the relationship between narcissistic traits perceived from mother and alexithymia
RUMEYSA NUR YAŞAR KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA