Non-fonksiyonel hipofiz adenomu olan hastaların nörokognitif açıdan değerlendirilmesi
Neurocognitive evaluation of patients with non-functional pituitary adenoma
- Tez No: 989733
- Danışmanlar: PROF. DR. ALEV EROĞLU ALTINOVA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada non-fonksiyonel hipofiz adenomu olan hastaların nörokognitif fonksiyonlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji BD Hipofiz Polikliniği'nde takip edilen 18 yaş ve üzeri non-fonksiyonel hipofiz adenomu (NFHA) olan 80 hastada ve kontrol grubu olarak hipofiz adenomu olmayan Gazi Üniversitesi İç Hastalıkları Polikliniklerine başvuran 80 kişide Mayıs 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Depresyon, bilişsel fonksiyonları etkileyebileceği için toplam 160 kişiye öncelikle Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır ve hafif, orta, yüksek depresif belirtiler gösteren kişiler çalışmaya dahil edilmemiştir. Sonrasında Bilişsel Başarısızlıklar Ölçeği, İleriye ve Geriye Yönelik Bellek Ölçeği ve Bellek İşlevselliği Anketi uygulanmıştır. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, VKİ, eğitim durumu açısından anlamlı farklılık izlenmemiştir. NFHA'sı olan hastaların Bilişsel Başarısızlıklar Ölçeğinde kontrole göre daha yüksek puanlar aldığı tespit edildi (p<0,05). Bunun sonucunda hastalarda genel bilişsel başarısızlığın, dikkatsizliğinin, konsantrasyon bozukluğunun, isimleri hatırlayamamanın ve sosyal başarısızlığın daha fazla olduğu saptandı. İleriye ve Geriye Yönelik Bellek Ölçeğe bakıldığında hasta grubunda prospektif ve retrospektif bellek bozukluklarının daha fazla olduğu görüldü (p<0,05). Bellek İşlevselliği Anketi ve bunun alt ölçeklerinden genel unutkanlık sıklığı, unutmanın ciddiyeti, geçmişe dönük işlevler ve hatırlama teknikleri kullanımına bakıldığında hasta grubunda öznel bellek yakınmalarının daha fazla olduğu saptandı ve puanlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi (p<0,05). NFHA'sı olan hastaların özelliklerine bakıldığında ileri yaşta olanlarda bilişsel fonksiyonların bozulduğu saptandı. Opere olan ve radyoterapi/gamma-knife tedavisi alanlarda isim hafızasının bozulduğu gösterildi. Sekonder adrenal yetmezliği olanlarda sosyal başarısızlığın daha fazla olduğu, steroid replasmanı dozu ne kadar fazla ise konsantrasyon bozukluğunun daha fazla olduğu görüldü. Hipogonadizmi olan hastaların isimleri hatırlamasının daha kötü olduğu, sosyal başarısızlıklarının daha fazla olduğu ve operasyon sonrası geçen süre arttıkça, isimleri hatırlama puanlarının azaldığı saptandı. IGF-1 düşük olanlarda IGF-1 normal olanlara göre sosyal başarısızlığın daha fazla olduğu, prospektif belleğin daha kötü olduğu ve genel unutkanlık sıklığının daha fazla olduğu tespit edildi. Sonuç olarak, NFHA nedeniyle takip edilen hastalarda nörokognitif fonksiyonlarda anlamlı düzeyde bozulmalar olduğu ve bunun eksik olan hipofizer akslarla, aldıkları tedaviler ve operasyon ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu çalışma ile NFHA'sı olanlarda nörokognitif fonksiyonları etkileyen faktörlerin daha erken tanınması ile erken dönemde destek başlanarak yaşam kalitesinin olumlu yönde etkilenmesi sağlanabilecektir.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to evaluate the neurocognitive functions of patients with non-functional pituitary adenoma (NFPA). Our study was carried out between May 2022 and April 2023 in 80 patients aged 18 years and older with NFPA followed in Pituitary Outpatient Clinic of Endocrinology Department of Gazi University Medical Faculty and 80 subjects who did not have pituitary adenoma and attending Internal Medicine Outpatient Clinic as a control group. Since depression may affect cognitive functions, the Beck Depression Inventory was administered to 160 individuals first, and individuals with mild, moderate, or high depressive symptoms were not included in the study. Subsequently Cognitive Failures Questionnaire, Prospective and Retrospective Memory Questionnaire and Memory Functioning Questionnaire were applied to 160 people in total. There was no significant difference between the groups in terms of age, gender, BMI, and educational status. When looked at by groups, The patients with NFPA had higher scores on the Cognitive Failures Questionnaire than control subjects (p<0,05). As a result, it was determined that general cognitive failure, inattention, concentration disorder, inability to remember names and social failure were more common in patients. Looking at the Prospective and Retrospective Memory Questionnaire, it was seen that prospective and retrospective memory disorders were more common in the patient group (p<0,05). When the Memory Functioning Questionnaire and its sub-scales, the frequency of general forgetfulness, the severity of forgetting, retrospective functions and the use of remembering techniques were examined, subjective memory complaints were found to be higher in the patient group and a statistically significant differences were found in the scores (p<0,05). When the characteristics of the patients with NFPA were examined, it was found that cognitive functions were impaired in the elderly. It was shown that the memory of the name was impaired in those who were operated and received radiotherapy/gamma-knife treatment. It was observed that social failure was higher in those with secondary adrenal failure, and the higher the steroid replacement dose, the greater the concentration impairment. It was determined that patients with hypogonadism had worse recall of names, had more social failures, and that as the time passed after the operation increased, the scores of remembering names decreased. It was determined that those with low IGF-1 had more social failure, worse prospective memory, and a higher frequency of general forgetfulness than those with normal IGF-1. In conclusion, it was determined that there were significant deteriorations in neurocognitive functions in patients followed up for NFPA, and this was associated with deficient pituitary axes, the treatments they received, and the operation. With this study, early recognition of the associated factors for neurocognitive functions in patients with NFPA will be able to positively affect the quality of life by starting support in the early period.
Benzer Tezler
- Hipofiz ameliyatı olan hastaların preoperatif ve postoperatif erken/geç dönemde endokrin fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of preoperative and postoperative EARLY/late endocrine functions of patients after pituitary surgery
KÜBRA AĞCA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FETTAH ACIBUCU
- Prolaktinoma ve fonksiyonsuz hipofiz adenomu hastalarında otoimmün tiroid hastalığı prevalansı
Prevalence of autoimmune thyroid diseases in patients with prolactinomas and non-functioning pituitary adenomas
AYTAN HAJIZADA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. GÜZİDE GONCA ÖRÜK
- Hipofiz adenomlarında hormonal ve immünfenotipik özelliklerin sella tabanı destrüksiyonu ile ilişkisi
The relationship between hormonal and immunophenotypic characteristics and sellar floor destruction in pituitary adenomas
ÖZGÜR ORHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NöroşirürjiAnkara ÜniversitesiBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKMEN KAHILOĞULLARI
- Hipofiz adenomlarının retrospektif analizi
Başlık çevirisi yok
MEHMET OZAN DURMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
NöroşirürjiDokuz Eylül ÜniversitesiNöroşirürji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NURİ ARDA
- Endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğinde 2010-2016 yılları arasında saptanan hipofiz adenomları, adenomların alt tipleri, görülme sıklığı, görülen adenomların cerrrahi sonrası nüks oranlarının belirlenmesi
Determination of pituitary adenomas, subtypes of adenomas, frequency, recurrence of adenomas after surgery which detected in the clinic of endocrine and metabolism diseases between 2010-2016 years
YUDUM YAPRAK USDA KONAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKaradeniz Teknik Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN NUHOĞLU