Türkiye'de güncel örnekleriyle edebi gazetecilik: Tartışmalar ve fırsatlar
Literary journalism in Turkey through contemporary examples: Debates and opportunities
- Tez No: 989785
- Danışmanlar: PROF. DR. CEREN SÖZERİ ÖZDAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Galatasaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, edebiyat ile gazetecilik arasındaki kesişim alanını Türkiye bağlamında ele almış ve güncel edebi gazetecilik örneklerini inceleyerek türün toplumsal işlevini, etik yönelimlerini ve politik bağlamlarla kurduğu ilişkiyi tartışmıştır. Çalışmada inceleme nesnesi olarak Gökçer Tahincioğlu'nun Sabahattin Ali'yi Ben Öldürdüm (2023) adlı kitabı ile Pınar Öğünç'ün Jet Rejisör Çetin İnanç (2006), İnce İş (2009) ve Pandemi Zayiatı (2021) adlı eserleri seçilmiştir. Tezin temel araştırma sorusu, Türkiye'de edebi gazeteciliğin salt anlatısal bir pratik olmanın ötesine geçerek politik ve toplumsal meseleler karşısında nasıl bir gazetecilik ve anlatı yaklaşımı geliştirdiğini anlamaya yönelmiştir. Yöntemsel açıdan çalışma, Jennifer Martin'in (2021) geliştirdiği Erdem Paradigması ve Erdem Haritası çerçevesini kullanmış; böylece metinler yalnızca biçimsel ve estetik özellikleri üzerinden değil, gazetecilerin etik konumlanışları, anlatı tercihleri, mesleki sorumluluk anlayışları ve temsil pratikleri üzerinden değerlendirilmiştir. İncelemede her bir metnin kurmaca ile gerçek arasındaki ilişkiyi nasıl kurduğu, hangi anlatı stratejilerine başvurduğu ve hangi toplumsal kesimleri hangi bağlamlar içinde görünür kıldığı karşılaştırmalı biçimde analiz edilmiştir. Araştırmada, 2000 sonrası dönemde etkin iki gazeteci-yazarın seçilmesi, Türkiye'de medya ortamında yaşanan dönüşümlerin edebi gazetecilikteki yansımalarını izlemeye olanak tanımıştır. Bu çerçevede çalışma, Türkiye literatüründe ağırlıklı olarak estetik ve edebiyat merkezli biçimde ele alınan edebi gazeteciliğe, gazetecilik pratiğini ve etik yönelimi merkeze alan bir okuma önermektedir. Tez, edebi gazeteciliğin özellikle kriz ve belirsizlik dönemlerinde karmaşık toplumsal gerçeklikleri nasıl anlamlandırdığını, tanıklığı hangi anlatı ve politik ilkeler doğrultusunda kurduğunu ve okuru bu gerçeklikler üzerine düşünmeye davet eden bir anlatı mantığı geliştirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye'de edebi gazeteciliğin güncel görünümünü etik ve politik boyutlarıyla ele almış; türün yalnızca bir anlatı biçimi değil, aynı zamanda kamusal sorumluluk taşıyan, görünmeyeni görünür kılmaya yönelik bir gazetecilik pratiği olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the intersection of literature and journalism in the Turkish context and discusses the social function of literary journalism, its ethical orientations, and its relationship with political contexts through an analysis of contemporary examples. The corpus of the study consists of Gökçer Tahincioğlu's Sabahattin Ali'yi Ben Öldürdüm (2023) and Pınar Öğünç's Jet Rejisör Çetin İnanç (2006), İnce İş (2009), and Pandemi Zayiatı (2021). The main research question seeks to understand how literary journalism in Turkey develops a journalistic and narrative approach to political and social issues beyond being merely a narrative practice. Methodologically, the study employs Jennifer Martin's (2021) Virtue Paradigm and Virtue Map, enabling the texts to be examined not only in terms of their formal and aesthetic features but also through journalists' ethical positioning, narrative choices, professional responsibilities, and representational practices. The analysis comparatively investigates how each text constructs the relationship between fiction and reality, which narrative strategies are employed, and which social groups are rendered visible or invisible within specific contexts. The selection of two journalist-authors who have been active since the post-2000 period makes it possible to trace the reflections of transformations in Turkey's media environment within literary journalism. Within this framework, the study proposes a journalism-centered reading of literary journalism, offering an alternative to the predominantly aesthetic and literature-oriented approaches that dominate Turkish literature. The thesis demonstrates how literary journalism, particularly in periods of crisis and uncertainty, makes sense of complex social realities, constructs testimony in line with specific narrative and political principles, and develops a narrative logic that invites readers to reflect on these realities. In conclusion, the study examines the contemporary landscape of literary journalism in Turkey from ethical and political perspectives and argues that the genre can be understood not only as a narrative form but also as a journalistic practice that carries public responsibility and seeks to render the unseen visible.
Benzer Tezler
- Türkçe'nin anadili ve yabancı dil olarak öğretimi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAMİ BALCI
- Alev Alatlı'nın Gogol'ün İzinde adlı roman serisi üzerine söz dizimi çalışması
Alev Alatlı's work arrangement on the name of roman series Following Gogol
GÜNEL AĞASEFAZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN GÖZÜTOK
- Türkiye'de 1980 sonrası protest sanat incelemeleri
Protest art studies in Turkey from 1980 onwards
SİNEM PEHLİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Güzel Sanatlarİstanbul Kemerburgaz ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. LÜTFİYE BOZDAĞ
- Türkiye'de 1970 den günümüze sergi mekanları ve sanatçıların eserleriyle kurduğu ilişki
Places of exhibition and relations artists establish with their works in Turkey from 1970 to the present
ÖZER AKTİMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Güzel SanatlarYıldız Teknik ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. M.TURAN AKSOY
- Güncel cami yapılaşmasının kullanıcıları açısından biçimsel ve işlevsel değerlendirilmesi
Formal and functional evaluation of the actual masque building by the side of users
AHMET ENİS TÜFEKÇİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNAN MERT ŞENER