Birinci basamak bir aile sağlığı merkezine kayıtlı obezite tanılı hastaların beslenme bilgi düzeyi ve fiziksel aktivite durumunun belirlenmesi
Determination of the nutrition knowledge level and physical activity status of patients diagnosed with obesity registered at a primary care health center
- Tez No: 989786
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ERDOĞDU CEYLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, obezite tanılı hastalarda sağlıklı beslenme tutumu ve fiziksel aktivite düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmada ayrıca sosyodemografik özelliklerin bu parametreler üzerindeki etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel-tanımlayıcı türde olup 28 Mart 2025 - Mayıs 2025 sonu tarihleri arasında Tokat ili Almus ilçesi Çevreli Aile Sağlığı Merkezi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya başvuran, beden kütle indeksi 30 kg/m² ve üzeri olan, araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan ve katılmayı gönüllü olarak kabul eden 277 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği (SBİTÖ) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) uygulanmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu çarpıklık ve basıklık değerleri ile değerlendirilmiş, parametrik test varsayımları yerine getirildiğinde Independent Sample t testi ve One-Way ANOVA, yerine getirilmediğinde Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişki Pearson korelasyon analizi, etkili faktörler çoklu doğrusal regresyon ile belirlenmiştir. Veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiş, yanılma düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların %87,4'ü kırsal kesimde yaşamakta, %64,6'sı kadın, %62,9'u 46 yaş ve üzerindedir. Ortalama beden kütle indeksi 36,00±5,26 kg/m² olarak bulunmuştur. SBİTÖ toplam puanı 76,25±8,37 olarak bulunmuş, katılımcıların sağlıklı beslenmeye yönelik tutumlarının yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte IPAQ değerlendirmesinde katılımcıların %63,2'sinin inaktif olduğu tespit edilmiştir. Eğitim düzeyi ile beslenme bilgisi alt boyutu puanları arasında güçlü pozitif korelasyon saptanmış, üniversite mezunlarının puanları okur-yazar olmayanlara göre yaklaşık iki kat daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların %72,9'unun düzenli diyet uygulamadığı, %71,1'inin gıda etiketlerini okumadığı belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda obez bireylerin sağlıklı beslenmeye ilişkin olumlu tutuma sahip olmalarına rağmen bu tutumun davranışa dönüşmediği görülmüştür. Özellikle kırsal kesimdeki düşük eğitim seviyeli kadınlara yönelik beslenme eğitimi programları geliştirilmesi gerekmektedir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde obezite yönetiminin çok bileşenli bir yaklaşımla ele alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate healthy eating attitudes and physical activity levels in patients diagnosed with obesity, while also examining the effects of sociodemographic characteristics on these parameters. Materials and Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted between March 28 and the end of May 2025 at Çevreli Family Health Center in Almus district of Tokat province. A total of 277 patients with a body mass index of 30 kg/m² or above who met the inclusion criteria and voluntarily agreed to participate were included in the study. Participants were administered a sociodemographic data form, the Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN), and the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ). Normality of data distribution was assessed using skewness and kurtosis values. Independent Sample t-test and One-Way ANOVA were used when parametric test assumptions were met, while Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis H test were applied when assumptions were not met. Pearson correlation analysis was used for relationships between variables, and multiple linear regression was employed to determine influential factors. Data were analyzed using SPSS 22.0 software, with a significance level of 0.05. Results: Most participants (87.4%) lived in rural areas, 64.6% were female, and 62.9% were aged 46 or older. Mean body mass index was 36.00±5.26 kg/m². The total ASHN score of 76.25±8.37 indicated that participants had high-level attitudes toward healthy nutrition. However, IPAQ assessment revealed that 63.2% of participants were inactive. Education level showed a strong positive correlation with nutrition knowledge subscale scores—university graduates scored nearly twice as high as non-literate individuals. We found that 72.9% of participants did not follow a regular diet and 71.1% did not read food labels. Conclusion: Our study showed that although obese individuals have positive attitudes toward healthy nutrition, these attitudes do not translate into behavior. Nutrition education programs should be developed specifically for women with low education levels in rural areas. Obesity management in primary health care services should be addressed with a multicomponent approach.
Benzer Tezler
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı tip 2 diyabetes mellitus tanılıhastaların tedavi ve takiplerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the treatment and follow-up of patients with type 2 diabetes mellitus in a primary care center
PELİN ATAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SARGIN
- Birinci basamakta takip edilen hipertasiyon hastalarının tedaviye uyumu ve yaşam değişikliği başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of the compliance of hypertension patients with treatment followed in primary care and the success of life change
TUNA ŞANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN ŞENGÜL
- Aile sağlığı merkezinde fırsatçı EKG taramasının geriatrik yaş grubunda atriyal fibrilasyonu yakalamadaki önemi
The importance of opportunistic ECG screening in family health centers in detecting atrial fibrillation in the geriatric age group
MUSTAFA YASİN ÜRÜNOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHitit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA AKBIYIK
- Hipertansiyon tanılı hastalarda metabolik sendrom risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of metabolic syndrome risk factors in patients diagnosed with hypertension
NUREBRAR ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TAŞTAN
- Kronık hastalıklarda boyun çevresi ile diğer antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between neck circumference and other anthropometric measurement in chronic diseases
İREM ELATİK ÜLKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN