Bünyesinde sensör kullanılan etkileşimli sanat pratiklerinde bedenin sınırları ve deneyimi: Bedenlenme kavramı
Body limits and experience in interactive art practices using sensors: The concept of embodiment
- Tez No: 989817
- Danışmanlar: PROF. DR. RIFAT ŞAHİNER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Güzel Sanatlar, Felsefe, Sahne ve Görüntü Sanatları, Fine Arts, Philosophy, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Algı fenomenolojisi, Kullanıcı etkileşimi, Sanatsal etkileşim, İnsan bilgisayar etkileşimi, İnsan-bilgisayar etkileşimi, Phenomenology of perception, User interaction, Artistic interaction, Human computer interaction, Human-computer interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada sensörleri bünyesinde barındıran etkileşimli işlerle birlikte teknolojik olasılıkları deneyime dahil eden etkileşimli sanat pratikleri bağlamında bedenin sınırları ve deneyimi, Merleau-Ponty fenomenolojisi ekseninde incelenmiştir. Çalışmada özne-nesne ilişkisi ve bedenlenme hali (embodiment), Husserl'in yönelimsellik (intentionality) kavramı ve fenomenolojik indirgeme çerçevesinde, etkileşimli deneyimin yapısal analizi yoluyla ele alınmıştır. Bu sayede etkileşimli ortamda öznenin bedensel, algısal ve deneyimsel katmanları kuramsal bir zemin olarak kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini, dijital ve fiziksel mekanlarda üretilmiş etkileşimli sanat pratikleri oluşturmakta; örneklemi ise sensör tabanlı etkileşim içeren seçili işleri kapsamaktadır. Araştırmanın temel amacı, etkileşimli sanat bağlamında özne-nesne ilişkisinin fenomenolojik bir perspektiften nasıl iç içe geçtiğini ve bu süreçte bedenin deneyim alanını nasıl dönüştürdüğünü ortaya koymaktır. Bedenlenme ve etkileşim süreci, tek yönlü bir özne-nesne ilişkisi olarak değil, algı, hareket, mekan ve teknoloji arasındaki karşılıklı etkileşimlerden oluşan çok katmanlı bir deneyim alanı olarak ele alınmıştır. Etkileşimli sanat deneyimi, yalnızca teknolojik bir yenilik değil, bedenin algısal sınırlarını yeniden yapılandıran ve yeni varoluşsal anlam katmanları açan bir süreç olarak ele alınmaktadır. Bu noktada özne-nesne ilişkisinin dönüşen doğasını anlamak üzere, kuramsal olarak Nathaniel Stern, Katja Kwastek, Mark B. N. Hansen gibi düşünürlerin beden, teknoloji, deneyim üzerine geliştirdikleri kuramsal yaklaşımlardan faydalanılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma bünyesinde sensör teknolojilerini kullanan etkileşimli sanat pratiklerinde bedenlenmeyi, özne-nesne yaklaşımlarının ötesine taşıyarak, bütüncül ve ilişkisel bir perspektifle ele almaktadır. Bu yönüyle tez, bedenin etkileşimli pratiklerde özne-nesne ilişkisini dönüştüren, algısal ve deneyimsel sınırlarını yeniden yapılandıran yapısını vurgulamakta; fenomenolojiyi bu dönüşümü kavramak için temel ve vazgeçilmez bir yöntem olarak önermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the boundaries and experience of the body within the context of interactive art practices that incorporate technological possibilities into experience, particularly through interactive works that incorporate sensors, using Merleau-Ponty's phenomenology. The study addresses the subject-object relationship and the state of embodiment through a structural analysis of interactive experience, within the framework of Husserl's concept of intentionality and phenomenological reductionism. In this way, the bodily, perceptual, and experiential layers of the subject in the interactive environment are used as a theoretical basis. The universe of the study consists of interactive art practices produced in digital and physical spaces; the sample comprises selected works involving sensor-based interaction. The main aim of the research is to reveal how the subject-object relationship intertwines from a phenomenological perspective within the context of interactive art, and how the body transforms the experiential field in this process. The process of embodiment and interaction is considered not as a one-way subject-object relationship, but as a multi-layered experiential field consisting of reciprocal interactions between perception, movement, space, and technology. Interactive art experience is considered not merely a technological innovation, but a process that reconstructs the perceptual boundaries of the body and opens up new layers of existential meaning. To understand the transforming nature of the subject-object relationship, this study draws upon the theoretical approaches of thinkers such as Nathaniel Stern, Katja Kwastek, and Mark B. N. Hansen on the body, technology, and experience. Consequently, this work examines embodiment in interactive art practices using sensor technologies from a holistic and relational perspective, moving beyond subject-object approaches. In this respect, the thesis emphasizes the body's role in transforming the subject-object relationship and reconstructing its perceptual and experiential boundaries in interactive practices; it proposes phenomenology as a fundamental and indispensable method for understanding this transformation.
Benzer Tezler
- Türk müziğinde yeni tını arayışları: Bağlamanın teknik ve tınısal özelliklerini taşıyan çalgılar
The search for new timbre in Turkish music: the technical and tonal characteristics of the baglamamoving instruments
BİLAL MAZLUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiMüzik Ana Sanat Dalı
DOÇ. BAHADIR ÇOKAMAY
- Dijital enstalasyon sanatının mekana yansımaları
Reflections of digital installation art on spatial
SÜMEYYE DARENDELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İç Mimari ve DekorasyonHasan Kalyoncu Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ATİYE GÜNER
- Long term deformation and earthquake history of the Ovacik fault (Eastern Turkey): Implications and contributions to the intra-plate deformation of Anatolia
Ovacık fayı'nın uzun süreli deformasyonu ve deprem tarihçesi: Anadolunun levha-içi deformasyonuna etkisi ve katkısı
MÜGE YAZICI
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BORİS NATALIN
DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ ZABCI
- Model predictive control for unmanned aerial vehicle
İnsansız hava aracının model tabanlı öngörülü kontrolü
HALİT FIRAT ERDOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Havacılık ve Uzay Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYHAN KURAL
- Piko uydu için işletim sistemine görev entegrasyonu
Integration of the pico-satellite functions into the rtos
BURAK SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TURGUT BERAT KARYOT