Türkiye'de dayanışma ekonomisi deneyimleri ve olanakları üzerine bir saha araştırması
A field research on the experiences and possibilities of solidarity economy in Türkiye
- Tez No: 989822
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSOY ÖZMEN ALKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dayanışma ekonomisi modelleri alternatif ve yerele odaklı sistem modelleri olarak karşımıza çıkmakta, sosyoekonomik belirsizliklerin aşılması veya hafifletilmesi hususunda yapılan çalışmalar özelinde yeni alternatifler olarak ağırlıklarını belli etmektedirler. Bu çerçevede değişen dünya koşullarına bireysel olarak uyum sağlamanın içerdiği risklere nazaran dayanışma ekonomisi ekseninde örgütlenen kooperatiflerin olanaklarının, ayrıca bu olanaklarının sürdürülebilirliği ve geleceğe yönelik potansiyellerinin sorgulamaya açılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda karma araştırma yöntemiyle Türkiye'nin 7 bölgesinde 9 ay süreyle 390 kooperatif ortağıyla yürütülen anketin verilerine ve 10 ay süreyle 21 kooperatif ortağıyla yapılan görüşme verilerine başvurulmuştur. Anket verileri toplanırken tabakalı örnekleme, görüşme verileri toplanırken ise tabakalı amaçsal örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizi sonucunda ilk olarak ortak olunan kooperatifin sosyoekonomik yapısına dair algıların kooperatifin ana faaliyet alanı, kooperatifteki ortaklık süresi, kooperatifin bulunduğu bölge, kooperatif ortaklarının cinsiyeti, yaş grubu ve eğitim durumuna göre farklılık göstermediği, kooperatifin yapısal durumuna dair olumlu ve olumsuz yorumların sosyal ilişkiler, sorumluluk bilinci ve dayanışma kültürünün içselleştirilmesine bağlı görüldüğü tespit edilmiştir. İkinci olarak ortak olunan kooperatif ve benzer amaçlı kooperatiflerin sosyoekonomik güçlenme konusundaki rolüne dair algıların kooperatifin ana faaliyet alanına, bulunduğu bölgeye, kooperatif ortaklarının cinsiyetine, yaş grubuna ve eğitim durumuna göre değil kooperatifteki ortaklık süresine göre fark gösterdiği görülmüştür. Üçüncü olarak ortak olunan kooperatif ve benzer amaçlı kooperatiflerin sosyoekonomik gelişimine dair algıların kooperatif ortaklarının yaş grubu ve eğitim düzeylerine göre değil kooperatifin ana faaliyet alanına, kooperatifin bulunduğu bölgeye, kooperatifteki ortaklık süresine ve kooperatif ortaklarının cinsiyetine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Son olarak kooperatifçiliğin bireye ve topluma katkısına dair algıların sosyoekonomik yapı, güçlenme ve gelişim algılarına göre farklılık göstermediği görülmüştür. Ancak Türkiye'de dayanışma eksenli kooperatifçiliğin önündeki olanakların detaylı bir biçimde değerlendirilebilmesi için görüşmeci yorumlarının ayrı bir bölümde ele alınması gerekmiştir. Bu yorumlar ekseninde kooperatifçiliğin geneline dair görüşlerin üç temaya ayrıldığı görülmüştür. Bu temalar iyimser, seçici ve temkinli karamsar grupların görüşleri olarak nitelendirilebilir. Öte yandan üç grupta da geçmişten bu yana kooperatifçiliğe karşı önyargılı tutumun varlığı, kooperatiflere mali kolaylıklar sağlanmasının gerekliliği, yerel yönetim desteği, pazarlama sorunu ve Avrupa'daki kooperatiflerle yapılan kıyaslama olmak üzere tekrarlanan vurgular tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Models of solidarity economy have emerged as alternative and locally oriented system models while gaining prominence as new alternatives in studies aimed at overcoming or at least mitigating socioeconomic uncertainties. Within this framework, the study aims to explore the possibilities offered by cooperatives organized around the axis of solidarity economy in contrast to the risks associated with individual adaptation to changing global conditions. It also seeks to examine the sustainability and future potential of these possibilities. To achieve this aim, a mixed method research design was employed which utilized the survey data collected over 11 months from 390 cooperative members across seven regions of Türkiye, and the interview data gathered over 10 months from 21 cooperative members. Stratified sampling was employed in collecting survey data, while stratified purposive sampling was used in collecting interview data. As a result of the quantitative analysis, it has been seen that perceptions regarding the socioeconomic structure of the cooperatives did not differ significantly based on the cooperative's field of activity, membership duration, region, gender, age group, or education level. Positive and negative evaluations of the cooperative's structural characteristics were found to be linked to the internalization of social relations, sense of responsibility, and culture of solidarity. Secondly, it has been found that perceptions of the role of cooperatives and similar organizations in socioeconomic empowerment differed only by membership duration, and not by the cooperative's field of activity, region, gender, age group, or education level. Thirdly, it has been seen that perceptions of the socioeconomic development potential of cooperatives varied according to the cooperative's field of activity, region, membership duration, and gender, but not according to the age group or education level. Finally, it has been determined that perceptions of the cooperative's contribution to individuals and society did not differ based on perceptions of socioeconomic structure, empowerment, or development. Furthermore, in order to assess the opportunities and challenges facing solidarity oriented cooperativism in Türkiye in greater detail, interviewee comments were analyzed in a separate section. These comments revealed three general perspectives on cooperativism: relatively optimistic, selective, and cautious pessimistic. Across all three groups the repeating points were identified as the persistence of prejudiced attitudes toward cooperatives, the need for financial support mechanisms, the importance of local government backing, marketing challenges, and comparisons with European cooperative models.
Benzer Tezler
- Deprem yoksulluk ilişkisi: Van'ın kenar mahallelerinde afet deneyimi ve hazırlık süreçleri
The relationship betweeen earthquake and poverty: Disaster experience and preparedness processes in the slums of Van
RIDVAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BAKİ BİLİK
- Sosyal değişme bağlamında kentleşme kavramına sosyolojik bir bakış:“Merzifon İlçesi”örneği.
A sociological perspective on the concept of urbanization in the context of social change:“Merzifon District example”
ÜMMÜGÜLSÜM KARAYAKA
- Doğal gaz boru hatları için yüksek gerilimli kaynak ana malzemesi teknolojisinin geliştirilmesi (BORKAY)
Developing welding process and filler materials for high strength natural gas pipeline steels (BORKAY)
EMRE BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İ. YILMAZ TAPTIK
- Türkiye'de kadın kooperatiflerinin sosyal dayanışma ekonomisi kapsamında incelenmesi: İzmir ili örneği
Women's cooperatives in Turkey social solidarity economy examination within the scope of: Izmir province
GİZEM BÜLBÜLLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal Bilimlerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜN AKDURAN EROL
- Creative labor in Turkish cultural and creative industries: Istanbul-based visual designers
Türk kültürel ve yaratıcı endüstrilerinde yaratıcı emek: İstanbul-merkezli görsel tasarımcılar
YUNUS EMRE ÖZTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE NAZLI AYTUNA