Bedâyi'u'l-Vasat'ta terimler ve kavramsal söz varlığının Türkmen Türkçesindeki görünümü
The reflection in Turkmen Turkic of conceptual vocabulary and terms in Bedâyi'u'l-Vasat
- Tez No: 990147
- Danışmanlar: PROF. DR. SERPİL SOYDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Orta Asya Türk edebîyatının zengin dil malzemesini barındıran Bedâyi'u'l-Vasat adlı eserdeki terim ve kavramsal söz varlığını inceleyerek, bu söz varlıklarının Türkmen Türkçesi içerisindeki özgün dönüşümünü ve yansımalarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Terimler, bir dilin bilimsel, sanatsal ve meslekî uzmanlık alanlarının kavramsal mimarisini kuran anahtar sözcüklerdir. Bu çalışma, eserin söz varlığını, daha önce belirlenen geniş spektrumlu tematik alanlar (tıp, psikoloji, coğrafya, ünvan, beslenme vb.) doğrultusunda tasnif ederek, Türkmen Türkçesinin kavramsal evrimine ışık tutmayı hedeflemektedir. Tezin metodolojisi, metin tahlili, karşılaştırmalı dilbilim ve terimbilim prensiplerine dayanmaktadır. Çalışmada, tespit edilen söz varlığı önce köken bakımından (Türkçe, Arapça, Farsça) incelenmiştir. Türkçe terimlerin etimolojik değerlendirmeleri yapılmış olup bu söz varlıklarının Türkmen Türkçesindeki görünümleri de verilmeye çalışılmıştır. Çalışma, sırasıyla giriş, inceleme ve sonuç olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the terminology and conceptual vocabulary within the work titled Bedâyi'u'l-Vasat, which contains the rich linguistic material of Central Asian Turkish literature, and to reveal the unique transformation and reflections of this vocabulary within Turkmen Turkish. Terms are key words that establish the conceptual architecture of a language's scientific, artistic, and professional fields of expertise. By classifying the vocabulary of the work in accordance with previously determined broad-spectrum thematic areas (medicine, psychology, geography, titles, nutrition, etc.), this study intends to shed light on the conceptual evolution of Turkmen Turkish. The methodology of the thesis is based on the principles of textual analysis, comparative linguistics, and terminology. In this study, the identified vocabulary was first analyzed in terms of origin (Turkish, Arabic, Persian) etymological evaluations of the Turkish terms were conducted, and an effort was made to present the manifestations of these lexical items in Turkmen Turkish. The study consists of three main sections: Introduction, analysis, and conclusion, respectively.
Benzer Tezler
- Anlam bilimsel açıdan Bedâyi'u'l-Vasat'ta benzetmeler
Meaning from a scientific perspective similarities in Bedâyi'u'l-Vasat
AYŞE RUMEYSA FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDAN BESLİ
- Çağatay Türkçesinde zıt anlamlılık (Nevâyî'nin Bedâyi'u'l-Vasat eseri örneği)
Opposite meaningfulness in Chagatay Turkish (The example of Nevayî's Bedayi'u'l-Vasat work)
TUĞÇE NUR KESİN
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HABİBE YAZICI ERSOY
- Ali Şir Nevâyî'nin Bedâyiʿu'l-Vasat'ı ile Mahmud Paşa'nın Adnî Divanı arasında ses bilgisi ve ekler bakımından bir karşılaştırma
Comparison of sound information and attachments between bedāyiʿuʿl-vasaṭʾi of Ali Şir Nevâyî and adnî divan of Mahmud Paşa
TÜRKAN AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL YÜCEL
- Ali Şir Nevayi Bedayi'u'l-Vasat (inceleme-metin-dizin)
Başlık çevirisi yok
KAYA TÜRKAY
Doktora
Türkçe
1988
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CANPOLAT
- Klasik dönem Çağatay Türkçesinde zarf ve sıfat yapılarının sentaktik işlevleri
Syntactic functions of adverb and adjective structures in during the classical period Chagatay Turkish
BURCU MEŞE
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET TURAN