Ankilozan spondilit'in erkeklerde cinsel aktivite erektil disfonksiyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of ankylosing spondylitis on sexual activity erectile dysfunction and quality of life in men
- Tez No: 990220
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EDA ALTUN, DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZDEMİR IŞIK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Ankilozan spondilit, cinsel fonksiyon, II-EF, GRISS, SHIM, MSHQ-EjD, yaşam kalitesi, ASDAS-CRP, HLA-B27, EASİ-QoL, HAD, Ankylosing spondylitis, sexual function, II-EF, GRISS, SHIM, MSHQ-EjD, quality of life, ASDAS-CRP, HLA-B27, EASİ-QoL, HAD
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kocaeli Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Ankilozan spondilit (AS), aksiyel iskelet sistemi tutulumunun yanı sıra hastaların fiziksel işlevselliğini, yaşam kalitesini, emosyonel durumunu ve sosyal ilişkilerini etkileyebilen kronik inflamatuar bir hastalıktır. Son yıllarda AS'nin yalnızca yapısal ve fonksiyonel kısıtlılıklarla değil, aynı zamanda cinsel işlev ve psikososyal yaşam üzerinde de belirgin etkiler oluşturduğu bildirilmektedir. Bu çalışmada erkek AS hastalarında cinsel fonksiyonun, hastalık aktivitesi, yaşam kalitesi ve psikososyal durumla ilişkisini değerlendirmek; ayrıca human lökosit antijeni B-27 (HLA-B27) pozitifliğinin bu ilişki üzerindeki rolünü araştırmak ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışmaya AS tanısı alan 70 erkek hasta ile yaş ve cinsiyet açısından benzer özelliklere sahip 70 sağlıklı erkek birey dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterleri; 18–65 yaş aralığında olmak, cinsel açıdan aktif olmak ve araştırmaya yazılı onam vermektir. Dışlanma kriterleri ise kontrolsüz diyabet, kardiyovasküler hastalık, ciddi psikiyatrik bozukluk, genitoüriner sistem cerrahisi veya nörolojik hastalık öyküsü, erektil fonksiyonu etkileyecek ilaç kullanımı ve malignite varlığı olarak belirlenmiştir. Tüm katılımcılarda cinsel fonksiyon; erektil işlev için International Index of Erectile Function (II-EF), cinsel doyum ve çift ilişkisi için Golombok-Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS), ejakülatuvar fonksiyon için Male Sexual Health Questionnaire-Ejaculatory Dysfunction (MSHQ-EjD) ve genel cinsel sağlık düzeyi için Sexual Health Inventory for Men (SHIM) ölçekleriyle değerlendirilmiştir. AS'li hastalarda fonksiyonel durum Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) ve Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI) indeksleriyle, hastalık aktivitesi ise Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score- C-reactive Protein (ASDAS-CRP) skoru ile belirlenmiştir. HLA-B27 durumu laboratuvar kayıtlarından elde edilmiştir. Yaşam kalitesi değerlendirmesi tüm katılımcılarda Short Form- 36 (SF-36), AS'ye özgü yaşam kalitesi ise AS hastalarında Evaluation of Ankylosing Spondylitis Quality of Life (EASİ-QoL) ile ölçülmüştür. Psikososyal durum değerlendirmesi ise yine tüm katılımcılara uygulanan Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD) ile yapılmıştır. Ölçek sonuçları vaka ve kontrol grupları arasında karşılaştırılmış; ayrıca AS grubunda hastalık süresi, ASDAS-CRP düzeyi ve HLA-B27 pozitifliği temelinde alt grup analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: AS'li 70 hasta ile 70 sağlıklı kontrol karşılaştırıldığında, II-EF toplam puanı AS grubunda daha düşük saptanarak erektil işlevde anlamlı bozulma gösterdi (AS: 23,5±6,6 / Kontrol: 27,4±2,7; p<0,05). GRISS'in impotans, erken boşalma, kaçınma, cinsel ilişki sıklığı, fiziksel temas, doyum ve partner ile iletişim alt boyutlarında AS grubunda anlamlı derecede daha yüksek skorlar elde edildi (p<0,05). SHIM ve MSHQ-EjD sonuçları da AS'li hastalarda cinsel sağlık ve ejakülatuar fonksiyonun anlamlı şekilde bozulduğunu gösterdi. Yaşam kalitesi değerlendirmelerinde SF-36 ve EASİ-QoL skorları AS grubunda anlamlı olarak daha düşük; HAD-anksiyete ve HAD-depresyon skorları ise anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0,05). Hastalık süresine göre yapılan karşılaştırmalarda (<8 yıl / ≥8 yıl) cinsel fonksiyon, yaşam kalitesi ve psikososyal parametrelerde anlamlı fark saptanmadı, ancak ≥8 yıl hastalık süresi olan grupta BASDAI daha düşük, BASMİ intermalleolar mesafe puanı daha yüksek bulundu (p<0,05). ASDAS-CRP düzeyine göre yapılan alt grup analizlerinde, cinsel fonksiyon ölçekleri arasında anlamlı fark olmadı, buna karşın yüksek–çok yüksek hastalık aktivitesi olan hastalarda SF-36 yaşam kalitesi alt skorları (enerji ve duygusal iyilik hali skoru dışındakiler) belirgin olarak daha düşük ve BASDAI, BASFI, BASMI (tragus duvar mesafesi skoru dışındakiler) skorları anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). HLA-B27 pozitifliği, cinsel fonksiyon, yaşam kalitesi ve hastalık aktivite parametreleri üzerinde anlamlı bir etki göstermedi. Sonuç: Bu çalışma, ankilozan spondilitli erkek hastalarda cinsel fonksiyonun, yaşam kalitesinin ve psikososyal durumun sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı düzeyde bozulduğunu göstermiştir. Erektil işlev, cinsel doyum ve cinsel ilişki dinamiklerini değerlendiren ölçeklerdeki kötüleşme, AS'nin yalnızca aksiyel tutulum ve inflamasyonla sınırlı kalmayan, hastaların sosyal ilişkileri, emosyonel iyilik hali ve günlük yaşam aktiviteleri üzerinde çok yönlü bir yük oluşturduğunu ortaya koymuştur. Hastalık süresi ve HLA-B27 pozitifliği cinsel işlevi belirleyen faktörler arasında yer almazken, hastalık aktivitesi arttıkça yaşam kalitesi ve fonksiyonel kapasite bileşenlerinde belirgin gerileme saptanmıştır. Bu bulgular, AS yönetiminde sadece inflamatuar süreçlerin değil, cinsel sağlık ve psikososyal işlevlerin de değerlendirilmesinin klinik açıdan zorunlu olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Ankylosing spondylitis (AS) is a chronic inflammatory disease that, in addition to affecting the axial skeleton, may impair physical functioning, quality of life, emotional status, and social relationships. Recent studies indicate that AS is associated not only with structural and functional limitations but also with significant alterations in sexual functioning and psychosocial well-being. This study aimed to evaluate sexual function in male patients with AS in relation to disease activity, quality of life, and psychosocial status; to investigate the impact of human leukocyte antigen B-27 (HLA-B27) positivity on these relationships; and to compare the findings with those of a healthy control group. Materials and Methods: This cross-sectional descriptive study included 70 male AS patients and 70 healthy age- and sex-matched male controls. Inclusion criteria were being aged 18–65 years, being sexually active, and providing written informed consent. Exclusion criteria comprised uncontrolled diabetes, cardiovascular disease, severe psychiatric disorders, history of genitourinary surgery or neurological disease, use of medications affecting erectile function, and malignancy. Sexual functions of all participants were assessed using the International Index of Erectile Function (II-EF) for erectile function, the Golombok-Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS) for sexual satisfaction and couple interaction, the Male Sexual Health Questionnaire–Ejaculatory Dysfunction (MSHQ-EjD) for ejaculatory function, and the Sexual Health Inventory for Men (SHIM) for overall sexual health. Functional status in AS patients was evaluated with the Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), and Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI), while disease activity was determined using the Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score–C-reactive Protein (ASDAS-CRP). HLA-B27 positivity was retrieved from laboratory records. Quality of life was assessed in all participants using the Short Form-36 (SF-36), and AS-specific quality of life in patients was evaluated using the Evaluation of Ankylosing Spondylitis Quality of Life (EASİ-QoL). Psychosocial status was assessed with the Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD). Scale results were compared between the patient and control groups, and subgroup analyses were performed within the AS group based on disease duration, ASDAS-CRP level, and HLA-B27 positivity. Results: Comparison of the 70 AS patients with 70 controls revealed significantly lower II-EF total scores in the AS group, indicating impaired erectile function (AS: 23.5±6.6 / Controls: 27.4±2.7; p<0.05). GRISS subscale scores for impotence, premature ejaculation, avoidance, frequency of intercourse, physical contact, satisfaction, and partner communication were significantly higher in AS patients (p<0.05). SHIM and MSHQ-EjD results also demonstrated significantly impaired sexual health and ejaculatory function in the AS group. Quality of life scores obtained via SF-36 and EASİ-QoL were significantly lower, while HAD-anxiety and HAD-depression scores were significantly higher among AS patients (p<0.05). No significant differences in sexual function, quality of life, or psychosocial parameters were found between patients with disease duration <8 years and ≥8 years, although BASDAI scores were lower and BASMI intermalleolar distance scores were higher in the ≥8-year group (p<0.05). Subgroup analysis according to ASDAS-CRP level revealed no significant differences in sexual function parameters; however, patients with high–very high disease activity had significantly lower SF-36 subscores (except energy and emotional well-being) and significantly higher BASDAI, BASFI, and BASMI scores (except tragus–wall distance) (p<0.05). HLA-B27 positivity did not significantly affect sexual function, quality of life, or disease activity parameters. Conclusion: This study demonstrates that male patients with ankylosing spondylitis experience significant impairment in sexual function, quality of life, and psychosocial well-being compared with healthy controls. Deterioration in scales assessing erectile function, sexual satisfaction, and relational dynamics indicates that AS imposes a multidimensional burden that extends beyond axial inflammation and structural limitations, affecting emotional well-being, social interaction, and daily living activities. While neither disease duration nor HLA-B27 positivity influenced sexual function, increased disease activity was associated with marked deterioration in quality of life and functional capacity. These findings underscore the necessity of incorporating sexual health and psychosocial evaluation into the routine clinical management of AS, alongside inflammatory activity assessment.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Üniversitesi öğrencilerinde ankilozan spondilit prevalansı
The prevalance of ankylosing spondylitis the students at Cumhuriyet University
AYŞE GÜRLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonCumhuriyet ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ECE KAPTANOĞLU
- Ankilozan spondilitli hastalarda lumbal paravertebral ve gluteal bölge kaslarında oluşan morfolojik değişimlerin hastalık derecesi ile ilişkisi
The relationship between morphological changes in lumbar paravertebral and gluteal muscles and disease severity in patients with ankylosing spondylitis
EMİNE ÖZTAŞ
- Romatoloji Polikliniğinde uzaktan semptom sorgulamasının (tele-anamnez) triyaj değeri
The triage value of remote symptom assessment (tele-anamnesis) in the Rheumatology Outpatient Clinic
ÖMER VURAL KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıKoç Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER ALPAY KANITEZ
- Behçet hastalığında erkek cinsiyet hormonu testosteronun nötrofil aktivitesi üzerindeki etkisi
Effects of testosterone on neutrophil activity in Behçet's disease
GÖZEN ÖZİLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Allerji ve İmmünolojiMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞULE YAVUZ
- Behçet hastalığında nazal staphylococcus aureus taşıyıcılığı ve etiopatogenezdeki rolü
Başlık çevirisi yok
MEHMET ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
RomatolojiEge Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN KESER