Polikistik over sendromlu kadınlarda endokrin bozucu maruziyetine ilişkin tutumların yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of attitudes towards endocrine disruptor exposure on quality of life in women with polycystic ovary syndrome
- Tez No: 990594
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AKDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Midwifery, Obstetrics and Gynecology, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Polikistik Over Sendromu, Endokrin Bozucu, Endokrin Bozucu Maruziyeti, Yaşam Kalitesi, Ebelik, Endokrin bozucu kimyasallar, Kadın hastalıkları, Kadın sağlığı, Kadın ürogenital hastalıkları, Polycystic Ovary Syndrome, Endocrine Disruptor, Endocrine Disruptor Exposure, Quality of Life, Midwifery, Endocrine disrupting chemicals, Women's health, Female urogenital diseases
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ebelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, polikistik over sendromlu kadınlarda endokrin bozucu maruziyetine ilişkin tutumların yaşam kalitesine etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışma analitik ve kesitsel tipte olup, Ekim-Aralık 2025 tarihleri arasında İstanbul Esenyurt Necmi Kadıoğlu Devlet Hastanesi kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran, 18-45 yaş arasındaki, PKOS tanısı almış toplam 269 katılımcı ile gerçekleştirilmiş, veriler analiz edilmiştir. Veri toplama aracı olarak Endokrin Bozucular Tutum Ölçeği (EDAS) ve Polikistik Over Sendromu Yaşam Kalitesi-50 Ölçeği (PCOSQ-50) kullanılmıştır. Bulgulara göre araştırmaya katılan katılımcıların yaş ortalaması 28.29±5.53'dir, çoğunlukla üniversite mezunu (%75.1), evli (%54.6) ve çalışmakta (%53.2), BKI normal kilolu veya altında (%37.5), adet döngüsü süresi 35 günden uzun (%42), ortalama adet süresi 5–7 gün arası (%45) ve büyük çoğunluğunda adet düzensizliği (%81.8) görülmektedir. Katılımcıların semptomlar açısından insülin direnci (%58.7), hirsutizm (%57.6) ve fazla kilo/obezite (%53.9), akne-sivilce (%49.8), saç dökülmesi (%41.3) ve infertilite (%17.5) bildirilmiştir. Çoğunlukla kronik hastalığa sahiptir (%50.6). Katılımcıların %49.4' ü endokrin bozucular hakkında hiç bilgi sahibi değildir, çoğunlukla plastik ürünleri her gün kullandığı (%51.3) ve neredeyse tamamının uyudukları odada sıklıkla cep telefonu bulundurdukları (%95.5) saptandı. EDAS ölçeği toplam puan ortalaması 74.49±10.18 (min:38-max:101) olduğu, PCOSQ-50 ölçeği toplam puan ortalaması 3.10±0.49 (min:1.89-max:4.39) olduğu bulundu. Korelasyon analizine göre endokrin bozuculara yönelik tutum toplam puanı ile yaşam kalitesi genel puanı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlendi (r=0.335; p<0.01). Benzer şekilde, tüketici davranışları alt boyutu (r=0.327; p<0.01) ve beslenme ve hijyen alt boyutu (r=0.250; p<0.01) ile yaşam kalitesi genel puanı arasında da pozitif ve anlamlı ilişki saptandı. Sonuç olarak, kadınların endokrin bozucu farkındalığı arttıkça yaşam kalitesi algısının da olumlu yönde arttığı belirlendi. Bu bulgular doğrultusunda, kadınların PKOS ve endokrin bozucu maruziyeti açısından değerlendirilerek yaşam tarzı değişiklikleri (kilo kontrolü, fiziksel aktivite, beslenme, uyku kalitesi vb.), plastik kullanımı, kimyasal madde kullanımı, gıda saklama koşulları gibi konularda eğitimler düzenlenmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the impact of attitudes toward endocrine disruptor exposure on quality of life in women with polycystic ovary syndrome. This analytical, cross-sectional study was conducted between October and December 2025 with 269 participants aged 18-45 diagnosed with PCOS who attended the obstetrics and gynecology outpatient clinic of Istanbul Esenyurt Necmi Kadıoğlu State Hospital. Data were analyzed. The Endocrine Disruptors Attitude Scale (EDAS) and the Polycystic Ovary Syndrome Quality of Life-50 Scale (PCOSQ-50) were used as data collection tools. According to the findings, the mean age of the participants participating in the study was 28.29±5.53 years, they were mostly university graduates (75.1%), married (54.6%), employed (53.2%), had a normal weight or below BMI (37.5%), had a menstrual cycle length longer than 35 days (42%), an average menstrual period of 5–7 days (45%), and the majority had irregular menstrual periods (81.8%). Participants reported symptoms of insulin resistance (58.7%), hirsutism (57.6%), overweight/obesity (53.9%), acne (49.8%), hair loss (41.3%), and infertility (17.5%). Most had chronic diseases (50.6%). 49.4% of participants were unaware of endocrine disruptors, mostly used plastic products daily (51.3%), and almost all frequently kept cell phones in their sleeping rooms (95.5%). The total mean score on the EDAS scale was 74.49±10.18 (min: 38-max: 101), and the total mean score on the PCOSQ-50 scale was 3.10±0.49 (min: 1.89-max: 4.39). Correlation analysis revealed a positive correlation between the total score on attitudes toward endocrine disruptors and the overall quality of life score (r=0.335; p<0.01). Similarly, a positive and significant correlation was found between the consumer behavior subscale (r=0.327; p<0.01) and the nutrition and hygiene subscale (r=0.250; p<0.01) and the overall quality of life score. Consequently, it was determined that as women's awareness of endocrine disruptors increased, their perception of quality of life also increased positively. Based on these findings, it is recommended that women be evaluated for PCOS and endocrine disruptor exposure, and that training be provided on topics such as lifestyle changes (weight control, physical activity, nutrition, sleep quality, etc.), plastic use, chemical use, and food storage conditions.
Benzer Tezler
- Adölesan dişi ratlarda uygulanan deneysel polikistik over sendromu modelinde intrauterin ve postnatal dönemde verilen sodyum benzoat etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of sodium benzoate administered during the intrauterine and postnatal periods in an experimental polycystic ovary syndrome model in adolescent female rats
BETÜL BAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Kadın Hastalıkları ve DoğumSüleyman Demirel ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER GÜNYELİ
PROF. DR. MUSTAFA SAYGIN
- Polikistik over sendromlu (PCOS) ergen kızlarda CYP19 gen polimorfizmi ve bisfenol a maruziyetinin rolünün araştırılması
Investigation of CYP19 genetic polymorphism and exposure to bisphenol a in adolescent girls with polycystic ovarian syndrome (PCOS)
ÇAĞRI İPEK
Doktora
Türkçe
2023
Farmasötik ToksikolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET ÇOK
- Polikistik over sendromlu kadınlarda yaşlanma sürecindeki metabolik ve kardiyovasküler değişimlerin sağlıklı kadınlarla karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative study of the metabolic and cardiovascular changes associated with aging in women with polycystic ovary syndrome
MELEK SEREN AKSUN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAN BÜLENT YILDIZ
- Polikistik over sendromlu kadınlarda diyet indekslerinin antropometrik ölçümler ve biyokimyasal bulgularla ilintisi
The relationship of dietary indices with anthropometric measurements and biochemical parameters in women with polycystic ovary syndrome
FATMA KILIÇ
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
- Polikistik over sendromlu kadınlarda diyet kalitesi ile klinik ve biyokimyasal parametreler arasındaki ilişki
Relationship between diet quality scores and clinical and biochemical parameters in women with polycystic ovary syndrome
AYŞE NUR KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV KESER