Tarladan sofraya stratejisi kapsamında Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın Türkiye'nin tarımsal ürün ihracatına etkisi
The effect of the European Green Deal on Türkiye's agricultural product exports within the scope of the farm to fork strategy
- Tez No: 990641
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SUNA MUĞAN ERTUĞRAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisadi Gelişme ve Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Avrupa Yeşil Mutabakatı, 2050 yılına kadar iklim-nötr bir kıta olma hedefiyle küresel ticaret ve üretim paradigmalarını kökten değiştirmektedir. Bu dönüşümün tarımsal ayağı Tarladan Sofraya stratejisi ve dış ticaretin kritik aracı Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, Avrupa Birliği ile yüksek ticaret hacmine sahip Türkiye için hem yapısal riskler hem de uyum zorunlulukları barındırmaktadır. Bu çalışma, Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamındaki olası bir karbon fiyatlandırmasının; Türkiye'nin tarımsal ihracatı, toplam üretim, katma değer ve istihdam üzerindeki ekonomik etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, 2023 yılı girdi-çıktı verileri temel alınarak Leontief Girdi-Çıktı Modeli kullanılmıştır. Analiz kapsamında, ton başına 50 € varsayımsal karbon fiyatı üzerinden hesaplanan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması maliyetlerinin ihracat talebi üzerindeki yansımaları fiyat esnekliği yaklaşımıyla modellenmiştir. Araştırma bulguları, Türk tarım sektörünün yıllık yaklaşık 2,46 milyar € tutarında ek bir karbon maliyetiyle karşılaşacağını ve bu maliyetin Avrupa Birliği pazarındaki ihracat gelirlerinde yıllık 1,96 milyar € seviyesinde kritik bir kayba yol açacağını öngörmektedir. Leontief çarpan etkisiyle bu daralma, ekonominin genelinde toplam 2,97 milyar €'luk bir üretim kaybına ve 1,61 milyar €'luk bir katma değer kaybına neden olmaktadır. Ayrıca, sektördeki daralmanın yaklaşık 189 bin kişilik bir istihdam kaybı riski yarattığı hesaplanmıştır. Bulgular, Türkiye'nin stratejik bir yol ayrımında olduğunu göstermektedir. Mevcut politikaların devamı, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve çevresel kısıtlar nedeniyle pazar payının rakiplere kayması ve rekabet gücü kaybı riski taşımaktadır. Başarılı adaptasyon için ulusal politikaların girdi desteklerinden agro-çevresel ödemelere geçmesi, yüksek teknolojili ve düşük emisyonlu üretime yatırım yapılması, hassas tarım ve dijital izlenebilirlik süreçlerinin yaygınlaştırılması uygulamaları, tarımsal potansiyelin sürdürülebilir ve katma değeri yüksek bir ekonomiye dönüşmesi için temel gereklilikler olarak ortaya çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
The European Green Deal (EGD) is radically changing global trade and production paradigms with the goal of becoming a climate-neutral continent by 2050. The Farm to Fork strategy, which forms the agricultural pillar of this transformation, and the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), the critical tool of foreign trade, pose both structural risks and compliance obligations for countries with high trade volumes with the EU, such as Türkiye. This study aims to analyze the economic effects of a potential carbon pricing within the scope of the EGD on Türkiye's agricultural exports, total production, value added, and employment. In the study, the Leontief Input-Output Model was used based on 2023 input-output data. Within the scope of the analysis, the repercussions of CBAM costs, calculated over a hypothetical carbon price of €50 per ton, on export demand were modeled using the price elasticity approach. Research findings predict that the Turkish agricultural sector will face an additional annual carbon cost of approximately €2.46 billion, and this cost will lead to a critical loss of €1.96 billion annually in export revenues in the EU market. Through the Leontief multiplier effect, this contraction causes a total production loss of €2.97 billion and a value-added loss of €1.61 billion throughout the economy. Additionally, it has been calculated that the contraction in the sector creates a risk of employment loss for approximately 189 thousand people. The findings show that Türkiye is at a strategic crossroads in the face of the European Green Deal. The continuation of current agricultural policies carries a structural risk that could lead to a shift of market share to rival countries and a loss of competitiveness in exports due to environmental constraints brought by the CBAM and Farm to Fork strategy. For successful adaptation, it is essential for national policies to transition from input supports to agro-environmental payments and to invest in high-technology and low-emission production. The dissemination of precision agriculture, digital traceability, and data management applications are fundamental necessities for transforming Türkiye's agricultural production potential into a sustainable and high value-added agricultural economy.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir gastronomi kapsamında yeşil yıldızlı otellerin atık gıda uygulamaları; İstanbul örneği
Waste food practices of green star hotels within the scope of sustainable gastronomy; The case of İstanbul
AYŞEN ERTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TurizmAkdeniz ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ONUR
- Gıda perakende sektöründe gıda güvenliği yönetim sistemi uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of food safety management system applications in food retail sector
SEMA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE FUNDA KARBANCIOĞLU GÜLER
- Gıda sektöründe geri çağırma metodolojisi ve gıda güvenliği üzerindeki etkileri
Recall methodology in food industry and the effects of recalls on food safety
İBRAHİM CANBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gıda MühendisliğiBursa Teknik ÜniversitesiGıda Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYCAN CİNAR
- Gıda sanayinde kullanılan paslanmaz çelikler ve bu çeliklere uygulanan kaynak yöntemleri
Stainless steels used in food industry and welding methods applied to these steels
İBRAHİM DORUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Makine MühendisliğiPamukkale ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALPER GÜLSÖZ
- AB gıda mevzuatına uyumun Türkiye gıda imalat sanayi üzerine olası etkileri
Başlık çevirisi yok
HAKAN ÖZKARA