Edirne il merkezindeki aile sağlığı merkezine başvuran kronik hastalığı olan bireylerde akılcı ilaç kullanımının yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of rational drug use on quality of life in individuals with chronic diseases attending family health centers in the city center of Edirne
- Tez No: 990675
- Danışmanlar: PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: kronik hastalıklar, ilaç kullanımını değerlendirme, yaşam kalitesi, Akılcı ilaç kullanımı, Kronik hastalık, chronic diseases, drug utilization evaluation, quality of life, Rational drug use, Chronic disease
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edirne il merkezindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran kronik hastalığı olan bireyleri dahil ettiğimiz bu çalışmada akılcı ilaç kullanımının yaşam kalitesi ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Kronik hastalığı olan ve düzenli ilaç kullanan 423 birey çalışmamıza katılmıştır. Veriler 51 soruluk anket formu ile elde edilmiştir. Anket formu sosyodemografik ve ilaç kullanımıyla ilgili bilgiler, 21 sorudan oluşan Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği ve 12 sorudan oluşan Short Form-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği'nden oluşmuştur. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, Kolmogorov Smirnov, Shapiro-Wilk, Kruskal-Wallis, Pearson, Spearman testleri kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların 222'si kadın, 201'i erkekti. Katılımcıların yaş ortalaması 59,12±14,01olarak saptanmıştır. Katılımcıların akılcı ilaç kullanımı puan ortalaması 34,77±5,23'tir. Katılımcıların %61'i akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyi açısından yeterlidir. Birtakım değişkenlerin akılcı ilaç kullanımı, yaşam kalitesinin fiziksel ve mental alt boyutlarını etkilediği saptanmıştır. Üriner sistem hastalığı olan bireylerin akılcı ilaç kullanım puanlarının anlamlı derecede düşük olduğunu saptandı. Diyabet, dislipidemi, kardiyovasküler, gastrointestinal ve kas-iskelet hastalıklarının Short Form-12 fiziksel bileşen özet puanlarını anlamlı derecede düşürdüğü saptandı. Kronik hastalıklar ve mental bileşen özet puanları arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Akılcı ilaç kullanımı ve Short Form-12 fiziksel bileşen özet puanları arasında pozitif yönlü ilişki tespit edildi. Çalışmamızda akılcı ilaç kullanımı ve yaşam kalitesini etkileyen bazı etkenler saptanmış ve akılcı ilaç kullanımı düzeyleri ile fiziksel yaşam kalitesi arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyinin artırılması ile bireylerin yaşam kaliteleri artabilir.
Özet (Çeviri)
In this study, in which we included individuals with chronic diseases attending primary care centers in the city center of Edirne, the aim was to investigate the relationship between rational drug use and quality of life. Our sample consisted of 423 individuals with chronic diseases and regular drug use. Data were collected via a 51-item questionnaire. The questionnaire consisted of sociodemographic and drug use information, the 21-item Rational Drug Use Scale, and the 12-item Short Form-12 Quality of Life Scale. Descriptive statistics, Mann-Whitney U, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Kruskal-Wallis, Pearson, and Spearman tests were used for the analysis of the data. The significance level was accepted as p<0.05 in the analyses. Of the participants, 222 were female and 201 were male. The mean age of the participants was determined to be 59.12±14.01. The mean rational drug use score of the participants was 34.77±5.23. 61% of the participants had an adequate level of knowledge regarding rational drug use. It was determined that several variables affected rational drug use, and the physical and mental sub-dimensions of quality of life. It was found that individuals with urinary system disease had significantly lower rational drug use scores. It was determined that diabetes, dyslipidemia, cardiovascular, gastrointestinal, and musculoskeletal diseases significantly lowered the Short Form-12 physical component scores. No significant difference was found between chronic disease types and mental component scores. A positive correlation was identified between rational drug use and Short Form-12 physical component scores. In our study, some factors affecting rational drug use and quality of life were identified, and a positive correlation was found between the levels of rational drug use and physical quality of life. Increasing the level of knowledge on rational drug use may improve the quality of life of individuals.
Benzer Tezler
- Edirne il merkezindeki 18 yaş ve üzeri hipertansiyon hastalarının sağlık kuruluşu tercihleri ve tercih nedenleri
Healthcare facility preferences and determinants among hypertensive patients aged 18 and above in the central district of Edirne
HİLAL BARAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER SEZER
- Aile hekimliği uzmanlarına başvuran diyabetes mellitus tanılı hastaların COVİD-19, influenza ve pnömokok aşısı ile ilgili farkındalıkları, aşılanma oranları ve etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigation of awareness, vaccination rates and affecting factors of patients with diabetes mellitus who applied to family medicine specialists about COVİD-19, influenza and pneumococcal vaccine
BURCU ALKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER EDİRNE
- 50 yaş üstü bireylerde ağrı kesici kullanımı bilgi ve farkındalık düzeyi
Knowledge and awareness level of painkiller use among individuals over 50
SERAY ÖZKUNT KAPLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSUN ÖZŞAHİN
PROF. DR. TAMER EDİRNE
- Edirne il merkezinde 46 yaş ve üzeri tip 2 diyabetes mellitus hastalarının öz yönetim ve tedavi uyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of self-management and treatment compliance of type 2 diabetes mellitus patients aged 46 and over in the provincial center of Edirne
SEMİH BİLİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER SEZER
- Birinci basamağa başvuran tip 2 diyabetes mellitus tanılı bireylerin hipoglisemi ve sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes and behaviors regarding hypoglycemia and healthy nutrition in individuals with type 2 diabetes mellitus referred to primary care
BÜŞRA EŞMELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSUN ÖZŞAHİN
PROF. DR. TAMER EDİRNE