Alâeddin Yavaşca şarkılarında kuş sembolleri ve müzikal işlenişe etkileri
Bird symbols in Alâeddin's Yavaşca songs and their effects on musical processing
- Tez No: 990757
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI GERÇEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Alaeddin Yavaşça'nın şarkı formundaki eserlerinde yer alan kuş sembollerini edebî ve müzikal boyutlarıyla incelemektir. Çalışmada, kuş imgesinin şiirsel bağlamdaki anlamları, sembolik işlevleri ve eserlere sağladığı estetik katkılar değerlendirilmiş; ayrıca bu sembollerin müzikal yapı içerisinde nasıl işlendiği analiz edilmiştir. Bu çerçevede, metin ve müzik ilişkisi bütüncül bir yaklaşımla ele alınarak kuş sembollerinin bestecinin üslubundaki yeri ortaya konmuştur. Yöntem: Bu araştırma, Alaeddin Yavaşça'nın şarkı formundaki eserlerinde kullanılan kuş sembollerini incelemek amacıyla betimsel tarama modeli ve literatür tarama yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, semiyoloji ve etnomüzikoloji disiplinlerinin kesişiminde konumlanmış olup, şarkıların güfteleri ile müzikal yapıları edebî ve kültürel bağlamları doğrultusunda analiz edilmiştir. Araştırmanın evrenini Türk Sanat Müziği repertuvarında kuş sembolleri içeren eserler oluştururken, örneklem Alaeddin Yavaşça'nın şarkı formunda bestelediği kuş sembolü içeren eserlerden seçilmiştir. Veriler, şarkı notaları ve ilgili bilimsel kaynakların incelenmesi yoluyla belgesel tarama yöntemi ile toplanmış; içerik analizi tekniği kullanılarak güfte temaları, kuş sembollerinin anlamları ile makam, usûl ve ezgi hareketleri analiz edilmiştir. Bulgular: Bu bölümde, kuş sembolleri bulunan Alaeddin Yavaşça'ya ait olan 6 adet şarkının edebi ve müzikal işlenişi detaylı analizlerle incelenmiş ve bulgular yorumlanarak sunulmuştur. Sonuç: Bu araştırma, Alaeddin Yavaşça'nın şarkılarında yer alan kuş sembollerinin güfte, makam, usûl ve ezgi hareketi bağlamında bir anlatım sistemi oluşturduğunu ortaya koymuştur. İncelenen güftelerde bülbül, kuş, güvercin, keklik ve martı sembollerinin aşk, hüzün, özgürlük, zarafet ve teslimiyet gibi temaları temsil ettiği; bu şiirsel sembollerin Buselik, Uşşak, Rast, Hüseynî, Hicaz ve Tahir makamlarının karakteristik duygusal etkileriyle uyumlu biçimde işlendiği görülmüştür. Usûl yapıları ise kuş imgelerinin hareket, ses ve duygu özelliklerini ritmik düzlemde somutlaştırarak tematik bütünlüğü desteklemiştir. Ezgi hareketleri, sembollerin anlamını perde tercihleri, inici-çıkıcı seyirler, sekvens teknikleri ve tartımsal vurgular aracılığıyla güçlendirmiştir. Bütüncül olarak değerlendirildiğinde, kuş sembollerinin Yavaşça'nın eserlerinde yalnızca şiirsel bir imge değil, makam–usûl–ezgi üçgeninde anlam kazanan özgün bir müzikal ifade aracı olarak işlev gördüğü sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The aim of this research is to examine the bird symbols in Alaeddin Yavaşça's song works with their literary and musical dimensions. In the study, the meanings of the bird image in the poetic context, its symbolic functions and its aesthetic contributions to the works were evaluated; Additionally, how these symbols were processed within the musical structure was analyzed. In this context, the relationship between text and music is discussed with a holistic approach and the place of bird symbols in the composer's style is revealed. Method: This research was conducted using a descriptive survey model and literature review to examine the bird symbols used in Alaeddin Yavaşça's song-form works. The study, situated at the intersection of semiology and ethnomusicology, analyzed the lyrics and musical structures of the songs within their literary and cultural contexts. The research population consisted of works containing bird symbols in the Turkish Art Music repertoire, and the sample was selected from works containing bird symbols composed by Alaeddin Yavaşça in song form. Data were collected through documentary review through the examination of song scores and relevant scientific sources. Content analysis was used to analyze the lyrics' themes, the meanings of bird symbols, and the makam, usul, and melodic movements. Findings: : In this section, the literary and musical treatment of 6 songs by Alaeddin Yavaşça, which contain bird motifs, were analyzed in detail and the findings were interpreted and presented. Results: This research has revealed that the bird symbols in Alaeddin Yavaşça's songs create a narrative system in the context of lyrics, mode, tempo and melody movement. In the analyzed lyrics, nightingale, bird, dove, partridge and seagull symbols represent themes such as love, sadness, freedom, elegance and submission; It has been observed that these poetic symbols are processed in harmony with the characteristic emotional effects of the Buselik, Uşşak, Rast, Hüseynî, Hicaz and Tahir makams. Procedural structures, on the other hand, supported thematic integrity by concretizing the movement, sound and emotion characteristics of bird images on a rhythmic plane. Melodic movements strengthened the meaning of the symbols through pitch preferences, ascending and descending movements, sekvens techniques and metrical emphasis. When evaluated holistically, it has been concluded that bird symbols function not only as a poetic image in Yavaşça's works, but also as a unique musical expression tool that gains meaning in the makam-usul-melody triangle.
Benzer Tezler
- Evaluation and analysis of şarkı form in Turkish makam music
Türk makam müziğinde şarkı formu incelemesi ve analizi
ELİF ÖZEN
- Geçmişten günümüze eğitimimizde çocuk şarkılarının kronolojik gelişimi
Başlık çevirisi yok
ZARİFE KOÇAK
- Alâeddin Yavaşça'ya ait TRT repertuarında yer alan kürdîlihicazkâr makamındaki sözlü eserlerin makamsal analizi
The note anlysis of the verbal songs of Alâeddin Yavaşça in kürdîlihicazkâr note that involve in TRT repertoire
EMRE AKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
MüzikAtatürk ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR SADIK KARATAŞ
- Alâeddin Yavaşca'ya ait saz semailerinin müzikal özellikleri yönüyle incelenmesi
An analysis of the musical characteristics of Alâeddin Yavaşca's saz semâîs
MUHAMMET TARAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MüzikKastamonu ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SITKI AKARSU
- Alâeddin Yavaşca'nın medhal formundaki eserlerinin makam ve seyir açısından incelenmesi
An analysis of Alâeddin Yavaşca's works in the medhal form from the perspective of mode and melodic progression
SEDA YALMAN
