Şii milis güçlerinin zamanla düzenli orduya dönüşme-katılma ihtimali: Irak örneği
The possibility of Shiite milita forces transforming and joining the regular army over time: The example of Iraq
- Tez No: 990756
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS YOLDAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Haşdi Şabi, Düzenli Orduya Entegrasyon, İnşacı Teori, Irak Güvenlik Mimarisi, İran, Popular Mobilization Forces (PMF), Regular Army Integration, Constructivism, Iraqi Security Architecture, Iran
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk Stratejik Araştırmalar ve Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Strateji ve Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Güvenlik Araştırmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Irak'taki Şii milis güçlerinin düzenli orduya entegrasyon süreci, bu dönüşümün askeri, siyasi ve toplumsal etkileri inşacı teori çerçevesinde ele alınmaktadır. Çalışmanın temel hipotezi, entegrasyonun Irak'ın güvenlik yapısı ve siyasi istikrarında olumlu etkiler yaratmasına rağmen, milis gruplarının özerk hareket etme kapasitesi ve bölgesel güçlerin etkisi nedeniyle sürecin zorlaştığı, uzun vadede siyasi çekişmelere yol açtığıdır. 2014'te DEAŞ (Irak ve Şam İslam Devleti) tehdidine karşı Ayetullah Ali es-Sistani'nin fetvasıyla kurulan Haşdi Şabi (Halk Seferberlik Güçleri, HŞ) 2016'da yasal olarak Irak güvenlik güçlerinin bir parçası haline gelse de uygulamada Haşdi Şabi Komisyonu aracılığıyla Savunma Bakanlığına paralel, özerk bir yapı oluşturmuştur. Haşdi Şabi'yi dönüştürme çabaları milis liderlerin siyasi direnişi ve İran'a olan ideolojik bağlılıkları nedeniyle başarısız kalmaktadır. Tam entegrasyona yönelik hukuki zorluklar arasında, Haşdi Şabi'nin anayasal milis yasağını dolaylı olarak delmesi ve yargı sisteminin milis liderleri karşısında hesap verebilirlik sağlayamaması öne çıkmaktadır. Lübnan'daki Hizbullah, Suriye'deki Ulusal Savunma Güçleri ve Yemen'deki Husiler gibi örnekler, tam asimilasyonun istisnai, hibritleşmenin ise tipik desen olduğunu ortaya koymaktadır. Bu örnekler ışığında, Irak'taki milislerin de İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) gibi paralel, kurumsal bir yapıya dönüşme ihtimali güçlüdür. Sonuç olarak, milislerin dağıtılması (fesih) kısa vadede gerçekçi bir senaryo olmamakla birlikte, en muhtemel gidişatın, katı devlet kontrolü bulunmayan, ancak yasal meşruiyetle kurumsallaşmış“hibrit bir güvenlik düzeni”ile yaşamak olduğu öngörülmüştür. Bu süreç, ancak sivil denetim, bütçe şeffaflığı ve hesap verebilirlik mekanizmaları ile maliyetleri azaltılabilen bir“koşullu dönüşümü”işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The process of integrating Shia militia forces in Iraq into the regular army and the military, political, and social impacts of this transformation are examined within the framework of constructivist theory. The study's fundamental hypothesis is that while integration has positively impacted Iraq's security structure and political stability, the process has been complicated by the militia groups' capacity for autonomous action and the influence of regional powers, leading to long-term political conflict. Established in 2014 by a fatwa issued by Ayatollah Ali es-Sistani to counter the ISIS threat, Hashd al-Shaabi became legally part of the Iraqi security forces in 2016, but in practice, it has established an autonomous body parallel to the Ministry of Defense through the Hashd al-Shaabi Commission. Efforts to transform Hashd al-Shaabi have been unsuccessful due to the militia leaders' political resistance and ideological allegiance to Iran. Among the legal challenges to full integration, Hashd al-Shaabi's indirect violation of the constitutional ban on militias and the judicial system's inability to hold militia leaders accountable stand out. Examples such as Hezbollah in Lebanon, the National Defense Forces in Syria, and the Houthis in Yemen demonstrate that full assimilation is the exception, while hybridization is the typical pattern. In light of these examples, there is a strong possibility that the militias in Iraq will transform into a parallel, institutionalized structure like the Iranian Revolutionary Guard Corps. Consequently, while disbanding the militias is not a realistic scenario in the short term, the most likely outcome is envisioned as living with a“hybrid security order”institutionalized with legal legitimacy, devoid of strict state control. This process signals a“conditional transformation,”whose costs can only be mitigated through civilian oversight, budget transparency, and accountability mechanisms.
Benzer Tezler
- Afganistan'da İran destekli devlet dışı aktörler
İran supported non-state actors in Afghanistan
RAHMATULLAH ZİA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerKütahya Dumlupınar ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ADIBELLİ
- İran'ın Suriye politikası bağlamında Hizbullah'ın rolünün analizi (2010-2015)
Analysis of the Role of Hezbollah in the context of Iran's Syria policy (2010-2015)
SUAT AYHAN
Doktora
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerBursa Uludağ ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÇELENK
- Suriye İç Savaşı ve uluslararası müdahalelerin etkisi
The Syrian Civil War and the impact of international interventions
MAHLİYO DEMIRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKarabük ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASİN TAŞPINAR
- Penisiline dirençli streptococcus pneumoniae suşlarının moleküler epidemiyolojisi
Molecular epidemiolgy of penicillin-resistant streptococcus pneumoniae
MERAL BİÇMEN
Doktora
Türkçe
2004
MeteorolojiDokuz Eylül ÜniversitesiMikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ZEYNEP GÜLAY
- Suriye iç savaşı'nda Şii cihadı: Hizbullah'tan Haşdi Şabi'ye Şii milisler
The Shiite jihad in Syrian civil war: The Shiite militias from Hezbollah to Hashd al-Shabi
MELİKE ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA TAŞDEMİR