Atâullah Ağa'nın tezkire özelliği gösteren şiir mecmuası (V/420-514) (Metin-MESTAP)
Atâullah Ağa's poetry compilation exhibiting the characteristics of tezkire (V/420-514) (Text-MESTAP)
- Tez No: 990842
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Eski Türk edebiyatı, Şiir mecmuaları, Old Turkish literature, Poetry magazines
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erbil havzasında dünyaya gelen Atâullah Hacı Reşit Ağa, genç yaşlardan itibaren edebiyata ilgi duymuş bir şairdir. Atâullah Ağa'nın kalemiyle satır satır işleyerek oluşturduğu el yazması mecmua, onun iyi bir tahsil gördüğünü ortaya koymaktadır. Klasik Türk edebiyatı geleneğine bağlı olarak oluşturduğu mecmua, onun şiir zevkini, edebî hakimiyetini ve dönemin birikimini yansıtmaktadır. Çalışmamızda, şair Nesrin Erbil'in şahsi kütüphanesinde bulunan ve Atâullah Ağa'nın Irak Türkmen edebiyatına dair önemli bilgiler içeren mecmuası günümüz Türkçesi harflerine aktarılmış ve ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Oldukça kapsamlı olan bu mecmuanın V. bölümünün 420-514 aralığındaki sayfalar çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Yapılan tarama sonucunda, mecmuada 15 şairin şiirlerine yer verildiği tespit edilmiştir. Eserde şairlere ait çeşitli nazım şekillerinde yazılmış gazel, kaside ve başka manzumeler bulunmaktadır. Transkripsiyon sırasında bazı şiirlerin mecmua içinde mükerrer olduğu belirlenmiş; bu durum çalışmanın yöntemini etkilemiştir. Mükerrer olan şiirlerin bulunması sebebiyle, danışmanımın önerisi doğrultusunda çalışma karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alınmıştır. Mükerrer şiirlerin mecmua içindeki yazım özellikleri ve diziliş biçimleri birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Atâullah Ağa'nın mecmuası; içerdiği şiir çeşitliliği, derleme biçimi ve yazma kültürünü yansıtması yönünden klasik Türk edebiyatı araştırmalarına katkı sağlayabilecek nitelikte bir eserdir.
Özet (Çeviri)
Atâullah Hacı Reşit Ağa, who was born in the Erbil basin, was a poet who showed interest in literature from a young age. The manuscript miscellany (mecmua) that Atâullah Ağa meticulously compiled line by line demonstrates that he received a good education. The miscellany, composed in accordance with the classical Turkish literary tradition, reflects his poetic taste, literary mastery, and the intellectual accumulation of his period. In this study, the miscellany belonging to Atâullah Ağa—which contains important information regarding Iraqi Turkmen literature and is preserved in the private library of the poet Nesrin Erbil—has been transcribed into modern Turkish script and examined in detail. The focus of our research is the pages numbered 420-514 in the fifth section of this rather extensive miscellany. The survey conducted revealed that the miscellany includes poems by thirteen poets. The work contains ghazals, qasidas, and other verse compositions written in various poetic forms belonging to different poets. During the transcription process, some poems were found to be duplicated within the miscellany; this circumstance influenced the methodological approach of the study. Due to the presence of these duplicates, and in line with the recommendation of my advisor, the study was approached comparatively. The orthographic features and ordering of the duplicated poems within the miscellany were evaluated together. In conclusion, Atâullah Ağa's miscellany is a work that, through its diversity of poems, its method of compilation, and its reflection of manuscript culture, possesses qualities that may contribute to research in classical Turkish literature.
Benzer Tezler
- Atāullah Ağa'nın tezkire özelliği gösteren şiir mecmuası (V/213-419) (Metin-MESTAP)
Atāullah Ağa's poetry magazine showing tezkire characteristics (V/213-419) (Text-MESTAP)
ELİF SELAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CUMHUR ÜN
- Atâullah Ağa'nın tezkire özelliği gösteren şiir mecmuası(v/1-212) (metin-mestap)
Atâullah Ağa's poetry collect that shows tazkire features(v/1-212) (text-mestap)
BEDRİYE TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK
- Atâullah Ağa'nın tezkire özelliği gösteren şiir mecmuası (I/1-200) (Metin-MESTAP)
Atâullah Ağa's poetry compilation exhibiting the characteristics of tezkire (I/1-200) (Text-MESTAP)
ELİF ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK
- Atâullah Ağa'nın tezkire özelliği gösteren şiir mecmuası (II/141-234) (Metin–MESTAP)
Atâullah Ağa's poetry compilation exhibiting the characteristics of tezkire (II/141-234) (Text–MESTAP)
NURBANU ŞİMŞEK KABUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK
- Atâullah Ağa'nın tezkire özelliği gösteren şiir mecmuası (ı/201-236, ıı/1-140) (metin-MESTAP)
Atâullah Ağa'nin tezkire özelliği gösteren şiir mecmuasi (i/201-236, ii/1-140) (metin-MESTAP)
SÜMEYYE EZBERCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN ÖBEK