Kültürel mirasın güneş simülasyonu ile bozunma analizi: Konya'daki bazı mahalle mescidi ve türbeleri örneği
Analysis of cultural heritage deterioration through solar simulation: Case study of selected neighborhood mosques and tombs in Konya
- Tez No: 990867
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ERGÜN HATIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: doğal taş, taş bozunması, taşınmaz kültür varlıkları, güneş radyasyonu, mikroklimatik etkiler, natural Stone, stone deterioration, ımmovable cultural heritage, solar radiation, microclimatic effects
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültürel mirası oluşturan yapılar, toplumların tarihsel sürekliliğini yansıtan en önemli tanıklardır. Bu yapıların uzun ömürlü olması ve korunması, kültürel mirasın sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çevresel faktörlerin, özellikle güneş koşullarına bağlı olarak taş yüzeylerde meydana gelen bozunmaların incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Konya'da yer alan beş tarihi yapı incelenmiştir. Bu eserlerin yüzey taşlarında zamanla çevresel ve atmosferik etkilere bağlı olarak çeşitli fiziksel ve kimyasal bozunmalar meydana gelmiştir. Çalışmanın temel amacı, bu yapılarda gözlemlenen bozunma türlerini güneş etkisi bağlamında değerlendirmek; çevresel konum, güneşlenme süresi ile yönlenme gibi faktörlerin taş bozunmaları üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Seçilen yapılar, çevresel bağlamları (ağaç, yüksek katlı yapı, bahçe duvarı vb.) ve malzeme özellikleri bakımından farklı karakterler göstermektedir. Tez kapsamında öncelikle seçilen anıtlar arazide fotoğrafla belgelenmiş, ardından ortofotoları oluşturulmuştur. Bu ortofotolar üzerinde yapıların mevcut bozunma durumları haritalandırılmış; eş zamanlı olarak yıllık güneşlenme sürelerine ilişkin simülasyonlar gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda güneşlenme süresi ile bozunma türü ve yoğunluğu arasında doğrudan bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma, taş yapılarda güneş etkili bozunmaların analizi için metodolojik bir yaklaşım sunmakta; kültürel mirasın korunması ve sürdürülebilir restorasyon stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Structures that constitute cultural heritage are among the most significant testimonies reflecting the historical continuity of societies. Ensuring the longevity and conservation of these structures is of critical importance for the sustainability of cultural heritage. In this context, it is necessary to examine environmental factors—particularly deterioration processes occurring on stone surfaces in relation to solar conditions. In this study, five historical structures located in Konya were examined. Over time, various physical and chemical deterioration processes have occurred on the stone surfaces of these monuments due to environmental and atmospheric influences. The primary objective of the study is to evaluate the observed deterioration types within the context of solar exposure and to reveal the effects of factors such as environmental setting, duration of solar radiation, and orientation on stone deterioration. The selected structures exhibit different characteristics in terms of their environmental context (such as trees, high-rise buildings, garden walls) and material properties. Within the scope of the thesis, the selected monuments were first documented through on-site photography, followed by the generation of orthophotos. The existing deterioration conditions of the structures were mapped on these orthophotos, while annual solar radiation simulations were conducted simultaneously. As a result of the study, a direct relationship was identified between the duration of solar exposure and the type and intensity of deterioration. This research presents a methodological approach for analyzing solar-induced deterioration in stone structures and aims to contribute to the conservation of cultural heritage and the development of sustainable restoration strategies.
Benzer Tezler
- Towards climate-responsive buildings: A contemporary & vernacular design integration in hot and dry regions
İklime duyarlı binalara doğru: Sıcak ve kuru bölgelerde çağdaş ve yerel bir tasarım entegrasyonu
OTHMAN AL-MASHHADANI
Doktora
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Okan ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMET IRKLI ERYILDIZ
PROF. DR. EMİH HALİL ERYILDIZ
- Kayseri mahallesinde yer alan özgün taş bina kabuğunun enerji korunumu açısından higrotermal analizi ve iyileştirme önerileri
Hygrothermal analysis and improvement recommendations in terms of energy conservation of the original stone building envelope in Kayseri neighborhood
TUĞBA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA TANAÇAN
- Kosova's architecture in frame of socialist modernization: Boro-Ramiz sport, culture and trade complex by dom architectural office
Sosyalist modernizm çerçevesinde Kosova mimarisi: Boro-ramız spor, kültür ve ticaret merkezi, dom mimarlık ofisi
SARA SYLEJMANİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MURAT GÜL
- The impact of cultural heritage on destination branding: Case of Bornova and heritage tourism
Kültürel mirasın destinasyon markalaşmasına etkisi: Bornova örneği ve miras turizmi
HÜSEYİN OZAN ALTIN
- Çankırı ilinin somut olmayan kültürel mirası
Intangible cultural heritage of Çankırı province
RANA GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TurizmKastamonu ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKI ÇILGINOĞLU