Çiriş otu (Eremurus spectabilis) ekstresinin hidatik kist protoskoleksleri üzerindeki etkisinin in vitro olarak incelenmesi
In vitro evaluation of the effects of Eremurus spectabilis extract on the protoscoleces of hydatid cyst (Echinococcus granulosus)
- Tez No: 990920
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS EMRE BEYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Parazitoloji, Parasitology
- Anahtar Kelimeler: Çiriş otu, Echinococcus granulosus, Eremurus spectabilis, İn vitro, Protoskoleks, Çiriş Otu, Echinococcus granulosus, Eremurus spectabilis, İn vitro, Protoscolex
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Parazitoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çiriş otu, Anadolu'da hem besin olarak tüketilen hem de halk sağlığında çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan önemli bir bitkidir. Fitokimyasal açıdan zengin içeriğinde fenolik bileşikler, flavonoidler ve uçucu yağlar bulunur ve bu maddelerin antioksidan, antimikrobiyal, antiinflamatuar ve antiparaziter özelliklere sahip olduğu bilinmektedir. Hidatik kist hastalığı, zoonotik karakteri nedeniyle insan sağlığını tehdit eden önemli bir paraziter enfeksiyondur. Ülkemizde de oldukça yaygın olan bu enfeksiyon, özellikle karaciğer ve akciğer başta olmak üzere çeşitli doku organlarda içi sıvı dolu ve zamanla büyüyen kistler meydana getirir. Hidatik kist hastalığının günümüzde etkin bir ilaç tedavisinin bulunmaması ve tedavinin çoğunlukla cerrahi yöntemlere dayanması, alternatif terapötik yaklaşımların geliştirilmesini önemli kılmaktadır. Bu nedenle, doğal kaynaklı ve daha az yan etkiye sahip bitkisel bileşiklerin terapötik potansiyellerinin araştırılması büyük önem taşımaktadır. Protoskolekslerin etkili şekilde elimine edilmesi, hastalığın kontrolünde kritik bir adımdır. Bu çalışmada, Çiriş otu (Eremurus spectabilis) ekstrelerinin hidatik kist içindeki Echinococcus granulosus protoskolekslerine karşı in vitro etkileri araştırılmıştır. Farklı konsantrasyonlarda (150, 75, 37,5, 18,75 ve 9,375 mg/mL) hazırlanan ekstraktlar, protoskoleksler üzerinde 1., 2., 6., 12. ve 24. saatlerde değerlendirilmiştir. Negatif kontrol grubunda anlamlı mortalite gözlenmezken, pozitif kontrol grubunda (tuz) 24. saatte %98 mortalite / skolisidal etki elde edilmiştir Çiriş otu ekstraktı ise doz ve zamana bağlı bir etki göstermiştir. En yüksek inhibisyon oranı 150 mg/mL'de %82, en düşük konsantrasyon olan 9,375 mg/mL'de ise %72 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak, E. spectabilis ekstresi, E. granulosus protoskoleksleri üzerinde belirgin bir skolisidal etki göstermiştir. Bu bulgular, bitkinin doğal ve alternatif bir ajan olabileceğini düşündürmekte, ancak güvenilirliğin kanıtlanabilmesi için in vivo ve toksikolojik çalışmalara ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Eremurus spectabilis (commonly known as“Çiriş Otu”) is an important plant that has been traditionally consumed as food and used in folk medicine in Anatolia for the treatment of various ailments. Its rich phytochemical composition includes phenolic compounds, flavonoids, and volatile oils, which are known to possess antioxidant, antimicrobial, anti-inflammatory, and antiparasitic properties. Hydatid cyst disease is a significant zoonotic parasitic infection that poses a serious threat to human health. This infection, which is also highly prevalent in Türkiye, particularly affects the liver and lungs, forming fluid-filled cysts that gradually enlarge within various organs. The absence of an effective drug therapy and the current reliance on surgical interventions in the treatment of hydatid disease highlight the need for developing alternative therapeutic approaches. Therefore, investigating the therapeutic potential of naturally derived plant compounds with fewer side effects is of great importance. The effective elimination of protoscoleces represents a critical step in controlling the disease. In this study, the in vitro effects of Eremurus spectabilis extracts on the protoscoleces of Echinococcus granulosus within hydatid cysts were investigated. Extracts prepared at different concentrations (150, 75, 37.5, 18.75, and 9.375 mg/mL) were evaluated at 1, 2, 6, 12, and 24 hours. No significant mortality was observed in the negative control group, whereas the positive control group (saline) exhibited 98% inhibition at the 24th hour. The extract of E. spectabilis demonstrated a dose- and time-dependent effect, with the highest inhibition rate of 82% at 150 mg/mL and the lowest inhibition rate of 72% at 9.375 mg/mL. In conclusion, E. spectabilis extract exhibited a marked scolicidal effect against E. granulosus protoscoleces. These findings suggest that this plant may serve as a natural and alternative scolicidal agent; however, further in vivo and toxicological studies are required to confirm its safety and efficacy.
Benzer Tezler
- Ratlarda deneysel olarak dietilnitrozamin ile indüklenen hepatosellüler karsinogenezis sürecinde Eremurus spectabilis M.Bieb. (çiriş otu) bitki ekstrelerinin hücresel ve enzimatik bağışıklık sistemi üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of Eremurus spectabilis M.Bieb. (weed grass) plant extracts on cellular and enzymatic immune system in the process of experimental diethylnitrosamine-induced hepatocellular carcinogenesis in rats
DİLARA GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
- Ratlarda deneysel olarak dietilnitrozamin ile indüklenen hepatosellüler karsinogenezis sürecinde Eremurus spectabilis M. Bieb. (Çiriş otu) bitki ekstrelerinin antitümör etkinliğinin araştırılması
Investigation of the antitumor activity of Eremurus spectabilis M. Bieb. (Çiriş herb) plant extracts in the process of hepatocellular carcinogenesis induced experimentally with diethylnitrosamine in rats
ABDULBAKİ DEMİR
Doktora
Türkçe
2024
BiyokimyaVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMoleküler Biyokimya ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
PROF. DR. ZABİT YENER
- Yabani olarak yetişen çiriş (Eremurus spectabilis (bieb. ) fedtsch. ),çaşır (Prangos ferulacea lindl. ) ve sarı çaşır (Hippomarathrum microcarpum bieb. ) bitkilerinin morfolojik ve biyolojik özellikleri ile kültüre alınabilme imkanları üzerine...
Investigations on the morphological, biological characteristics and cultivation possibilities of Eremurus spectabilis (bieb. ) fedtsch., Prangos ferulacea (L.) lidl. and Hippomarathrum microcarpum bieb. as growing wildly
FATMA GÜNGÖR
Doktora
Türkçe
2002
ZiraatAtatürk ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM GÜLERYÜZ
- Erzincan/Otlukbeli ilçesinde bazı yenilebilir yabani bitkilerin besin içeriklerinin belirlenmesi
Determination of nutrient content of some wild edible plants in Erzincan/Otlukbeli district
MUSTAFA BAKACAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatBayburt ÜniversitesiOrganik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VOLKAN GÜL
- Çiriş otu (Asphodelus aestivus Brot. Liliaceae) yumru özütünün meme kanseri (MDA-MB 231) hücreleri üzerine olan in vitro sitotoksik etkisinin araştırılması
Cytotoxic effect of Asphodelus aestivus Brot. (Liliaceae) tuber extract on MDA-MB 231 breast cancer cell line
MUSLİME TANRİSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
BiyolojiAkdeniz ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET AKİF KIILÇ