Geri Dön

Böbrek nakli hastalarında nakil sonrası kemik mineral yoğunluğu ile K vitamini ilişkisi

The relationship of bone mineral density and vitamin K in renal transplant patients

PDF İndir

  1. Tez No: 990984
  2. Yazar: MERVE ŞENTÜRK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ARZU VELİOĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Nefroloji, Endocrinology and Metabolic Diseases, Nephrology
  6. Anahtar Kelimeler: Böbrek Nakli, K Vitamini, Osteoporoz, Kemik Mineral Yoğunluğu, Son Dönem Böbrek Yetersizliği, Kidney Transplantation, Vitamin K, Osteoporosis, Bone Mineral Density, End Stage Renal Disease
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş: Böbrek nakli, son dönem böbrek yetersizliğinde (SDBY) en iyi tedavi şeklidir. Osteoporoz, böbrek nakli hastalarında sık karşılaşılan bir sağlık problemidir. Böbrek nakilli hastalarda nakilden sonraki ilk 3 yıl içinde kemik kırığı riskinin %30 arttığı bilinmektedir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, kemik mineral yoğunluğundan (KMY) bağımsız düşük yoğunluklu travmalı kırık öyküsünün olması veya kırık öyküsü olmaksızın DEXA ile ölçülen T-skorunun (-)2.5 SD değerine eşit veya küçük olması osteoporoz olarak tanımlanır. (-)1 SD <T-skoru <(-)2.5 SD ise osteopeni kabul edilir. İleri yaş, kadın cinsiyet, düşük vücut kitle indeksi, menapoz, sigara-alkol kullanımı, romatoid artrit gibi kronik hastalıklar ve uzun dönem steroid, kalsinörin inhibitörü, proton pompa inhibitörü gibi ilaç kullanımı, vitamin ve mineral eksiklikleri böbrek nakli hastalarında osteoporoz için büyük risk oluşturmaktadır. K vitamini, osteokalsinin aktiflenmesinde rol oynayan bir kofaktördür. Bu protein, kemik mineralizasyonunda rol oynamaktadır. K vitamini eksikliğinde ise, aktive osteokalsin miktarının azalması ile ilişkili olarak, kemik mineral yoğunluğunun azaldığı ve osteoporoz için risk oluştuğuna dair yayınlar mevcuttur; ancak bu konu hakkında literatür bilgisi halen çok yetersizdir. K vitamini, günümüzde kandan direkt ölçülememekte olup K vitamini yokluğunda indüklenen proteinler (PIVKA-II) ve undekarboksile osteokalsin (ucOC) gibi belirteçler K vitamininin indirekt ölçümü için kullanılmaktadır. Biz, çalışmamızda böbrek nakli hastalarında serum PIVKA-II, ucOC ve KMY ölçerek K vitamini ile osteoporoz ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Kliniğimizden takipli olan 68 böbrek nakli hastası ve 20 diyaliz hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, özgeçmişleri, laboratuvar verileri, kemik mineral dansitometri ölçümleri değerlendirilerek kaydedildi. K vitamini düzeyleri için, hastalardan alınan serum örneklerinde PIVKA-II ve ucOC düzeyleri ölçüldü. T skoru <-1 değeri olan hastaların tümü osteopenik hasta grubuna dahil edildi. Böbrek nakilli hastalarda vitamin K belirteçleri, kemik mineral dansitometrisi ve FRAX ile hesaplanan majör osteoporotik kırık riski arasındaki ilişki değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 88 hastanın 45'i kadın, (%51,1), 43'ü erkek olup ortanca yaş değeri 41,50 yıldı (Çeyrekler Açıklığı (ÇA)= 34,00-53,00). Tüm hastaların %51,1'i (n=45), nakilli hastaların %45,5'i (n=31) osteopenikti. Laboratuvar ölçümlerinde nakil grubunun ortanca değerleri PIVKA-II için 0,19 ng/mL (ÇA=0,09-0,31) ve ucOC için 206,32 pg/mL (ÇA=128,32-293,06); diyaliz grubunda ise PIVKA-II için 0,24 ng/mL (ÇA=0,16-0,47) ve ucOC için 216,59 pg/mL (ÇA=187,43-304,83) şeklindeydi. PIVKA-II ve ucOC düzeylerinde, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (her biri için p değeri>0.05). Nakil grubu hastaların L1-L4 vertebra KMY ortanca değeri 1,126 (ÇA=0,982-1,284), femur boynu KMY ortanca değeri 0,902 (ÇA=0,815-0,983), FRAX ile hesaplanan major osteoporotik kırık riski ortanca değeri 5,15 (ÇA=3,95-7,25) iken; diyaliz grubu hastalarında ise, L1-L4 vertebra KMY ortanca değeri 1,022 (ÇA= 0,964-1,183), femur boynu KMY ortanca değeri 0,850 (ÇA=0,675-1,009), FRAX ile hesaplanan major osteoporotik kırık riski ortanca değeri 3,75 (ÇA=1,75-9,65) şeklindeydi. Nakil grubu ve diyaliz grubu arasında bu ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (her biri için p değeri>0.05). Çalışma sonuçlarında erkek hastalarda serum K vitamini düzeyi azaldıkça majör osteoporotik kırık riskinin arttığı (korelasyon katsayısı=-0.353, p=0.020) ve postmenapozal dönemdeki kadınlarda K vitamini seviyesi azaldıkça osteoporoz riskinin arttığı (korelasyon katsayısı=-0.520, p=0.047) görüldü. Böbrek nakilli hasta grubunda PIVKA-II değeri ile Lomber 1-4 KMY değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde ve düşük düzeyde korelasyon saptandı (korelasyon katsayısı=-0,258, p=0,034). Çoklu doğrusal regresyon analizi ile PIVKA-II düşük KMY için risk faktörü olarak bulundu (beta katsayısı=-0.195, p=0.037). Sonuç: Çalışmamızda böbrek nakli hastalarında K vitamini düzeyi azaldıkça vertebral kemik mineral yoğunluğunun azaldığı ve osteoporoz riskinin arttığı ispatlanmıştır. Bu sonuç K vitamini replasmanının kemik metabolizması üzerine olumlu etkileri olabileceğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction: Kidney transplantation is the best treatment for end-stage renal disease (ESRD). Osteoporosis is a common health problem in kidney transplant recipients. It is known that the risk of bone fracture increases by 30% in the first 3 years after transplantation in kidney transplant recipients. According to the data of the World Health Organization, osteoporosis is defined as having a fragility fracture independent of bone mineral density (BMD) or a T-score measured by dual-energy x-ray absorptiometry (DXA) equal to or less than (-)2.5 standard deviation (SD), with or without a history of fracture. A T-score that is (-)1 to (-)2,5 SD is termed osteopenia. Advanced age, female gender, low body mass index, menopause, smoking-alcohol consumption, chronic diseases such as rheumatoid arthritis, long-term use of steroids, calcineurin inhibitors, proton pump inhibitors, vitamin and mineral deficiencies pose a great risk for osteoporosis in kidney transplant recipients. Vitamin K is a cofactor involved in the activation of osteocalcin. This protein plays a role in bone mineralization. There are publications indicating that there is a risk for osteoporosis as a result of decreased bone mineral density due to the decrease in the amount of activated osteocalcin in case of vitamin K deficiency; however, the literature on this subject is still very insufficient. Currently, vitamin K cannot be measured directly from blood samples, and markers such as proteins induced in the absence of vitamin K (PIVKA-II) and undecarboxylated osteocalcin (ucOC) are used for indirect measurement of vitamin K. In our study, we aimed to investigate the relationship between vitamin K and osteoporosis by measuring serum PIVKA-II, ucOC and BMD in kidney transplant recipients. Methods: 68 kidney transplant patients and 20 dialysis patients followed in our clinic were included in this study. Demographic characteristics, background information, laboratory data, bone mineral densitometry measurements of the patients were evaluated and recorded. For vitamin K levels, PIVKA-II and ucOC levels were measured in serum samples taken from patients. All patients with a T score <-1 SD were included in the osteopenic patient group. The relationship between vitamin K markers, bone mineral densitometry and the risk of major osteoporotic fracture calculated by FRAX in kidney transplant patients was evaluated. Results: Of the 88 patients included in the study, 45 were female (51.1%), 43 were male, and the median age was 41.50 years (IQR = 34.00-53.00). 51.1% (n=45) of all patients and 45.5% (n=31) of transplant patients were osteopenic. In laboratory measurements, median values in the transplant group were 0.19 ng/mL (IQR=0.09-0.31) for PIVKA-II and 206.32 pg/mL (IQR=128.32-293.06) for ucOC; In the dialysis group, it was 0.24 ng/mL (IQR=0.16-0.47) for PIVKA-II and 216.59 pg/mL (IQR=187.43-304.83) for ucOC. There was no statistically significant difference between the two groups in PIVKA-II and ucOC levels (p value>0.05 for each). Of the transplant group, the median BMD value of the L1-L4 vertebrae was 1.126 (IQR= 0.982-1.284), the median BMD value of the femoral neck was 0.902 (IQR= 0.815-0.983) and the median value for the major osteoporotic fracture risk calculated with FRAX was 5.15 (IQR= 3.3) 95-7.25). Of the dialysis group, the median BMD value of L1-L4 vertebrae was 1.022 (IQR= 0.964-1.183), the median BMD value of the femoral neck was 0.850 (IQR= 0.675-1.009) and the median value for major osteoporotic fracture risk calculated by FRAX was 3.75 (IQR= 1.75-9.65). There was no statistically significant difference between both groups (p value>0.05 for each). As results, it was observed the increased risk of major osteoporotic fractures in male patients and osteoporosis in postmenopausal women patients related with decreased serum vitamin K level (r=-0.353, p=0.020 and r=-0.520, p=0.047, respectively). Of the transplant group, PIVKA-II and Lumbar I-IV BMD values were statistically significant (p= 0.034, r= -0.258). PIVKA-II was found to be a risk factor for low BMD by multiple linear regression analysis (beta coefficient=-0.195, p=0.037). Conclusion: In our study, it has been proven that as the vitamin K level decreases in kidney transplant patients, the vertebral bone mineral density decreases while the risk of osteoporosis increases. This result shows that vitamin K replacement may have positive effects on bone metabolism.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    316675

    Böbrek transplantasyonu sonrasında osteoporoz sıklığına ve gelişimine etki eden faktörler

    The factors affecting development of osteoporosis during posttransplantation period in patients undergone renal transplantation

    AYHAN AVCU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    NefrolojiEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN TÖZ

  2. Tez No

    870312

    Renal transplant hastalarında asidozun kemik parametreleri üzerine etkileri

    Effects of acidosis on bone parameters in renal transplant patients

    ESRA SEYHAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI HASAN YETER

  3. Tez No

    308101

    Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesinde böbrek nakli yapılan hastaların kemik mineral yoğunluğu ölçüm sonuçları

    Bone mineral density values of kidney transplantation recipients at Medical Faculty of Nineteen May Üniversty

    AHMET KARATAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    NefrolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Dahiliye Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KUDDUSİ CENGİZ

  4. Tez No

    1014591

    Böbrek nakli yapılan çocuk hastaların transplantasyon sonrası lineer büyümelerini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of factors affecting linear growth in pediatric patients following kidney transplantation

    USON ZHYLDYZBEK UULU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SONGÜL YILMAZ

  5. Tez No

    334250

    Renal transplant alıcılarında serum FGF-23 düzeyi ile vitamin D, PTH, kalsiyum, fosfor, lipid ve kemik hastalığı arasındaki ilişki

    The relationship between serum FGF-23 levels with vitamin D, calcium, phosphorus, lipid and bone diseases in renal transplant patients

    YUNUS COŞKUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    NefrolojiÇukurova Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SAİME PAYDAŞ

Geri Dön