Liberal özgürlük anlayışına karşı eleştirel teoride tanınma, normativite ve özgürlük
Recognition, normativity, and freedom in critical theory against the liberal conception of freedom
- Tez No: 990996
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞULE ŞAHİN CEYLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Eleştirel kuram, Hegel, Georg Wilhelm Friedrich, Honneth, Axel, Tanınma, Özgürlük, İnsan hakları, Critical theory, Hegel, Georg Wilhelm Friedrich, Honneth, Axel, Recognition, Freedom, Human rights
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, G. W. F. Hegel'in tanınma teorisini ve bu teorinin çağdaş yorumlarını ele alarak açıklamakta, Sol-Hegelci bir anlayışla liberal özgürlük anlayışlarını eleştirmektedir. Tanınma teorisinin hukuk felsefesi alanını ilgilendiren haklar tartışması ve bireyin özgürlüğünü gerçekleştirme koşulları tartışılmaktadır. Hegel'de tanınma (Anerkennung) kavramı, özellikle Jena dönemi yazılarında ve Tinin Fenomenolojisi'nde yer alan Köle-Efendi diyalektiğinde, özbilincin ve özgürlüğün öznelerarası ilişkiler içinde kurulduğunu gösteren temel bir kavramdır. Hegel'in olgunluk dönemi eseri olan Hukuk Felsefesinin Prensipleri'ndeki etik yaşam modeli, özgürlüğün kurumsallaşmasını sağlayan unsurlar olarak tezin ikinci bölümünde ele alınmaktadır. Honneth, Hegel'den aldığı tanınma kavramını metafizik unsurlardan arındırarak toplumsal ve psikolojik gözlemlerle yeniden yorumlamış; tanınmayı sevgi, hukuki tanınma ve toplumsal değer görme olmak üzere üç aşamalı bir süreç olarak açıklamıştır. Bu yaklaşım, bireysel özgürlüğün ancak toplumsal ilişkiler içinde ve başkaları tarafından tanınma yoluyla mümkün olabileceğini savunur. Honneth'in tanınma ve özgürlük arasında kurduğu ilişki Tanınma Uğruna Mücadele ve Özgürlük Hukuku adlı eserleri üzerinden tezin üçüncü bölümünde incelenmektedir. Tezde, hukuki ilişkilerin karşılıklı tanınmaya dayalı öznelerarası ilişkiler olarak kavranmasının ne anlama geldiği tartışılmaktadır. Bu bakış açısı, toplum sözleşmesi teorilerinde görülen birey ve toplum karşıtlığının yerine, toplumsal özgürlük anlayışını öne çıkarmaktadır. Çalışmanın temel amacı, tanınma teorisinin hakların ve özgürlüğün temellendirilmesine nasıl katkı sunduğunu ortaya koymaktır. Bu doğrultuda tez, tanınma kavramının hak teorilerindeki yerini incelemekte ve bu yaklaşımın özgürleştirici bir toplum modeli sunup sunamayacağını değerlendirmektedir.
Özet (Çeviri)
The doctoral thesis explains G. W. F. Hegel's theory of recognition and its contemporary interpretations, criticizing liberal conceptions of freedom from a Left-Hegelian perspective. It discusses the debate on rights in the field of legal philosophy and the conditions for realizing individual freedom. In Hegel, the concept of recognition (Anerkennung), particularly in his Jena period writings and in the Master-Slave dialectic in The Phenomenology of Spirit, is a fundamental concept that shows that self-consciousness and freedom are established within intersubjective relationships. In the second part of the thesis, the ethical life model in Hegel's mature work, Elements of the Philosophy of Right, is discussed as an element that enables the institutionalization of freedom. Honneth revises Hegel's concept of recognition, purging it of metaphysical elements and incorporating social and psychological observations; he explains recognition as a three-stage process consisting of love, legal recognition, and social esteem. This approach argues that individual freedom is only possible within social relationships and through recognition by others. Honneth's theory of recognition, developed in his works The Struggle for Recognition and Freedom's Right, is examined in the third chapter of the thesis. The thesis discusses what it means to understand legal relationships as intersubjective relationships based on mutual recognition. This perspective emphasizes the concept of social freedom, as opposed to the individual-society dichotomy seen in social contract theories. The main objective of the study is to reveal how recognition theory contributes to the foundation of rights and freedom. In this regard, the thesis examines the place of the concept of recognition in theories of rights and evaluates whether this approach can offer an emancipatory model of society.
Benzer Tezler
- John Rawls ve Norman Barry'de sosyal adalet düşüncesi
The idea of social justice in John Rawls and Norman Barry
NİSANUR ÖNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRDEN GÜNGÖREN BULGAN
- İnsanın insanlaşma sürecinde sanat oluşumlarına yeniden bakış
A Look at the art styles through the humanisation process
AYLA GÖKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MÜRTEZA FİDAN
- Ronald Dworkin'in eşitlikçi liberalizminde Anayasal Demokrasi teorisi
The theory of Constitutional Democracy in Ronald Dworkin's egalitarian liberalism
ERTUĞRUL KAAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP ÖZLEM ÜSKÜL ENGİN
- K. Marx ile F. Nietzsche'nin tarih anlayışları
Historical understanding of K. Marx and F. Nietzsche
GÜRSEL ARIYAN
- Siyasal kuramda kamusal alan sorunsalı: Habermas ve Arendt
The Public sphere problematic in political theory: Habermas and Arendt
FİLİZ ÇULHA ZABCI
Doktora
Türkçe
1997
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET ALİ AĞAOĞULLARI