Assessing user-driven interventions on traditional dwellings in urban heritage places: The case of Balbey District in Antalya
Kentsel miras alanlarında geleneksel konutlara yapılan kullanıcı müdahalelerinin değerlendirilmesi: Antalya Balbey Mahallesi örneği
- Tez No: 991186
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGÜN ÖZÇAKIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarihi kentsel alanlar, katmanlı sosyal, kültürel ve ekonomik süreçler aracılığıyla şekillenmiş olup, mimari ve mekânsal kimliklerinin sürdürülebilmesinde büyük ölçüde geleneksel konutlara bağımlıdır. Kullanıcılar tarafından gerçekleştirilen müdahaleler çoğu zaman yerleşik koruma ilkeleriyle uyumsuz olarak değerlendirilse de, bu müdahaleler gündelik yaşam pratikleri, hanehalkı ihtiyaçları ve geleneksel konutlarda yaşamanın güncel gerçeklikleri hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Ancak Türkiye'de bu yapılar, giderek ihmal, plansız değişiklikler ve hızlı kentsel dönüşümün baskısına maruz kalmaktadır. Bu nedenle, söz konusu müdahalelerin incelenmesi, etkili ve süreklilik gösteren koruma mekanizmalarının yokluğunda miras alanlarının nasıl dönüşmeye devam ettiğini anlamak için kritik öneme sahiptir. Antalya kent merkezinde yer alan ve 19. yüzyıla tarihlenen bir yerleşim alanı olan Balbey Mahallesi, bu dinamiklerin incelenmesi için önemli bir bağlam sunmaktadır. Organik sokak dokusu ve geleneksel sivil mimarlık örnekleriyle karakterize edilen bölge, kentsel sit alanı olarak tescillenmiş olmasına ve yakın dönemde kentsel yenileme alanı ilan edilmesine rağmen, belirgin bir işlev kaybı, fiziksel bozulma ve yeniden gelişim baskısı yaşamaktadır. Bu çalışma, Balbey'deki geleneksel konutlardan elde edilen bir veri setini analiz ederek, kullanıcıların yaptığı müdahalelerin tekrarlayan türlerini, bunların altında yatan motivasyonları ve bu eylemlerin sonucunda ortaya çıkan fiziksel değişiklikleri belirlemektedir. Saha çalışmasına dayalı belgeler ve arşiv kaynaklarına dayanan çalışma, farklı bina bileşenlerinde müdahale kalıplarını izler ve mimari bütünlük ve sürekli kullanımla ilişkili olarak değişimin derecesini ve niteliğini değerlendirir. Kullanıcı ihtiyaçlarını ve kendiliğinden gelişen mekânsal müdahalelere yol açan gündelik pratikleri merkeze alan bu çalışma, kentsel miras bağlamında, yaşanmış gerçeklikleri resmi koruma mekanizmalarıyla birlikte ele alan, bağlama daha duyarlı koruma yaklaşımlarına katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Historical urban areas, shaped through layered social, cultural, and economic processes, rely heavily on traditional dwellings to sustain their architectural and spatial identity. In Turkey, however, these buildings are increasingly exposed to neglect, unplanned alterations, and the pressures of rapid urban transformation. Although, user-driven interventions are often considered incompatible with established conservation principles, they provide valuable insight into everyday practices, household needs, and the contemporary realities of inhabiting traditional dwellings. Examining these interventions is therefore crucial for understanding how heritage environments continue to evolve in the absence of effective and sustained conservation mechanisms. Balbey District in Antalya, a 19th century residential quarter located within the historic city center, offers a critical context for exploring these dynamics. Characterized by its organic street pattern and traditional civil architecture, the vi district has undergone significant functional decline, physical deterioration, and redevelopment pressure despite its designation as both an urban conservation area and, more recently, an urban renewal area. This study analyzes a dataset of traditional dwellings in Balbey to identify recurring types of user-driven interventions, their underlying motivations, and the physical changes resulting from these actions. Based on fieldwork-based documentation and archival sources, it traces patterns of intervention across different building components and assesses the degree and nature of change in relation to architectural integrity and continued use. By emphasizing user needs and everyda practices that give rise to spontaneous spatial modifications, the research aims to contribute to more context-sensitive conservation approaches that acknowledge lived realities alongside formal conservation mechanisms in urban heritage contexts.
Benzer Tezler
- Evaluating the potential of citizen-science biodiversity data for assessing ecological restoration opportunities in Istanbul's groves and urban forests
İstanbul'un korulari ve kent ormanlarinda ekoloji̇k restorasyon firsatlarini değerlendi̇rmek i̇çi̇n vatandaş-bi̇li̇mi̇ bi̇yoçeşi̇tli̇li̇k veri̇leri̇ni̇n potansi̇yeli̇ni̇n değerlendi̇ri̇lmesi̇
SALİHA AKKAYÜZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Biyolojiİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH ÇORAMAN
- Kullanıcı odaklı tasarım için bulanık AHS ile bir model önerisi: Poliklinikler üzerinden bir değerlendirme
A fuzzy AHS model for designing spatial relations in user perspevtive: A research over policlinics
ASENA KUMSAL ŞEN
Doktora
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER
- Türkiye'deki kentsel dönüşüm alanlarına yönelik bilişim teknolojilerine dayalı katılımcı tasarım modeli önerisi
An ict-based participatory design model proposal for urban transformation areas in Turkey
AHMET GÜN
Doktora
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜKSEL DEMİR
PROF. DR. BURAK PAK
- Data driven positioning analysis of music streaming platforms
Müzik platformlarının veriye dayalı konumlandırma analizi
AYŞE BAŞAK İNCEKAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUT ASAN
- A data-driven dynamic fire risk analysis tool based on building information modeling
Yapı bilgi modellemesi tabanlı veri odaklı dinamik yangın risk analizi aracı
NİLÜFER KIZILKAYA ÖKSÜZ
Doktora
İngilizce
2024
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MURAT TANYER