Lomber paraspinal kas morfometrisi, VBQ skoru ve spinal-spinopelvik multiparametrik ölçümlerin karşılaştırmalı analizi ile klinik uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
Comparative analysis of lumbar paraspinal muscle morphometry, VBQ score, and spinal-spinopelvic multiparametric measurements with evaluation of clinical applicability
- Tez No: 991826
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KAYAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, Osteoporoz, Osteosarkopeni, Omurgaya Özgü Sarkopeni, Manyetik Rezonans Görüntüleme, Sarcopenia, Osteoporosis, Osteosarcopenia, Spine-Specific Sarcopenia, Magnetic Resonance İmaging
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lomber Paraspinal Kas Morfometrisi, VBQ Skoru ve Spinal-Spinopelvik Multiparametrik Ölçümlerin Karşılaştırmalı Analizi ile Klinik Uygulanabilirliğinin Değerlendirilmesi Kas-iskelet sistemi hastalıkları, yaşlanan toplumlarda yaşam kalitesini azaltan önemli bir sağlık sorunudur. Bu çalışmanın amacı; lomber paraspinal kas morfometrisi, vertebral kemik kalitesi (VBQ) skoru ve spinal-spinopelvik parametrelerin yaş, cinsiyet ve vücut kitle indeksi (VKİ) ile ilişkilerini analiz etmek, ayrıca osteosarkopeni ve omurgaya özgü sarkopeni (OÖS) gibi klinik profillerin radyolojik değerlendirilmesini sağlamaktır. Bu retrospektif çalışmaya, 18-85 yaş aralığında 280 kişi dahil edilmiştir. 1.5 Tesla manyetik rezonans görüntüleme cihazı kullanılarak L3 ve L4 seviyelerinde psoas major (PM), erector spinae (ES), multifidus (MF) ve quadratus lumborum (QL) kaslarının kesit alanı, fonksiyonel kesit alanı ve yağ infiltrasyonu ölçülmüştür. Kemik kalitesi VBQ skoru ile, spinal dizilim ise sagittal vertikal aks ve çeşitli spinal-spinopelvik açılar üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgulara göre yaşlanmanın, kas kütlesi kaybından ziyade kas kalitesinde bozulmanın genel olarak en güçlü belirleyicisi olduğu saptanmıştır. Kadınların, intramüsküler yağ infiltrasyonu açısından erkeklere göre daha yüksek risk taşıdığı görülmüştür. Postüral stabilizasyondan sorumlu ES ve MF kaslarının miyosteatoza, aktif fonksiyonu olan PM ve QL kaslarının ise atrofiye daha yatkın olduğu saptanmıştır. VKİ artışının öncelikle subkutan ve epimüsküler yağ birikimi ile ilişkili olduğu, intramüsküler yağlanmanın ise kas grubuna özgü ve VKİ'den görece bağımsız seyrettiği ve VBQ skorunun VKİ ile ilişkili olmadığı belirlenmiştir. Yüksek VBQ skorunun artmış kas içi yağlanma ile ilişkili bulunması, kemik ve kas dokusunun eş zamanlı yıkıma uğradığını gösteren osteosarkopeni kavramını ve lipotoksisite hipotezini desteklemektedir. Çalışmamızda spinal-spinopelvik parametrelerin kendi içindeki yüksek korelasyonu ve geometrik uyumuna rağmen, paraspinal kas morfometrisi ile olan ilişkilerinin literatürle büyük ölçüde çeliştiği veya zayıf düzeyde kaldığı saptanmıştır. Spinal-spinopelvik açıların supin pozisyonda ölçülmüş olmasının bunda bir etken olabileceği düşünülmüştür. Sakral tabla açısı ve sakral inklinasyon parametrelerinin lumbopelvik sagittal dengenin değerlendirilmesinde pratik ve güvenilir birer alternatif olarak kullanılabileceği desteklenmiştir. Lomber indentasyon değerinin (LIV) zaman alıcı segmentasyon işlemlerine alternatif pratik yaklaşım olabileceği ancak yalnızca LIV kullanılarak yapılan değerlendirmenin yeterli olmadığı ifade edilmiştir. Psoas kas indeksi (PMI), VBQ skoru ve VKİ bazlı oluşturulan klinik profillerin, klinik pratikte kolaylık sağlayabileceği ve ek bir maliyet veya işlem gerektirmeksizin radyolojik veriler üzerinden ''fırsatçı tarama'' imkanı sunarak yüksek riskli hasta popülasyonlarının erken dönemde belirlenmesinde ve kişiselleştirilmiş tedavi stratejilerinin oluşturulmasında klinisyenler için yararlı bir ön değerlendirme aracı olabileceği belirtilmiştir. Sarkopeni değerlendirme yöntemlerinden biri olan PMI'nın, OÖS'yi tespitte yetersiz kalabileceği saptanmıştır. Obez osteoporotik+sarkopenik ve hem sarkopenik hem OÖS gruplar, radyolojik parametreler açısından en ağır dejenerasyon tablosunu sergilediği ve zayıf ama yağlı olarak tanımlanabilecek non-obez osteoporotik+sarkopenik grubun da benzer riskleri taşıdığı gösterilmiştir. Sonuç olarak, paraspinal kas değerlendirmesinde sadece kas kütlesine odaklanmak yanıltıcı olabilir; kas kalitesi mutlaka dikkate alınmalıdır. Bununla birlikte, kemik kalitesi ve ektopik yağ dağılımı da bütüncül olarak değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Comparative Analysis of Lumbar Paraspinal Muscle Morphometry, VBQ Score, and Spinal-Spinopelvic Multiparametric Measurements with Evaluation of Clinical Applicability Musculoskeletal disorders represent a significant health challenge that diminishes the quality of life in aging populations. This study aims to analyze the relationships between lumbar paraspinal muscle morphometry, vertebral bone quality (VBQ) score, and spinal-spinopelvic parameters with age, sex, and body mass index (BMI), while also providing a radiological evaluation of clinical profiles such as osteosarcopenia and spine-specific sarcopenia (SSS). This retrospective study included 280 individuals aged 18–85 years. Using 1.5 Tesla magnetic resonance imaging (MRI), the cross-sectional area (CSA), functional cross-sectional area (FCSA), and fatty infiltration (FI) of the psoas major (PM), erector spinae (ES), multifidus (MF), and quadratus lumborum (QL) muscles were measured at the L3 and L4 levels. Bone quality was assessed using the VBQ score, and spinal alignment was evaluated through the sagittal vertical axis and various spinal-spinopelvic angles. The findings indicated that aging is the main overall predictor of deterioration in muscle quality rather than the loss of muscle mass. It was observed that women carry a higher risk for intramuscular fatty infiltration compared to men. The ES and MF muscles, responsible for postural stabilization, were found to be more prone to myosteatosis, whereas the PM and QL muscles, which have active functions, were more susceptible to atrophy. Increased BMI was primarily associated with subcutaneous and epimuscular fat accumulation, whereas intramuscular fat followed a muscle-specific and relatively BMI-independent course; furthermore, the VBQ score was found to be unrelated to BMI. The correlation between a high VBQ score and increased intramuscular fat infiltration supports the concept of osteosarcopenia and the lipotoxicity hypothesis, indicating simultaneous degradation of bone and muscle tissues. Despite high internal correlation and geometric harmony among spinal-spinopelvic parameters, their correlation with paraspinal muscle morphometry was found to be largely inconsistent with the literature or remained at a weak level. It was hypothesized that measuring spinal-spinopelvic angles in the supine position might be a contributing factor. The use of sacral table angle and sacral inclination parameters were supported as practical and reliable alternatives in the evaluation of lumbopelvic sagittal balance. Additionally, the lumbar indentation value (LIV) was identified as a practical alternative to time-consuming segmentation processes; however, evaluation using LIV alone was deemed insufficient. Clinical profiles developed based on the psoas muscle index (PMI), VBQ score, and BMI provide convenience in clinical practice. These profiles offer“opportunistic screening”through radiological data without requiring additional costs or procedures, serving as a useful pre-assessment tool for clinicians in the early identification of high-risk patient populations and the development of personalized treatment strategies. It was determined that PMI, a common sarcopenia assessment method, might be insufficient in detecting SSS. The obese osteoporotic+sarcopenic and the combined sarcopenic and SSS groups exhibited the most severe degenerative patterns, while the non-obese osteoporotic+sarcopenic group—described as“thin but fat”—was shown to carry similar risks. In conclusion, focusing solely on muscle mass in paraspinal muscle assessment can be misleading; muscle quality must be considered. Furthermore, bone quality and ectopic fat distribution should be evaluated holistically.
Benzer Tezler
- Brakisefalik köpeklerde kolumna vertebralis ve medulla spinalis'in bilgisayarlı tomografi ile görüntülenmesi
Imaging of the vertebral column and medulla spinalis in brachycephalic dogs with computed tomography
ALİ HAZAL LENGER
Doktora
Türkçe
2025
Veteriner HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiVeterinerlik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT SARIERLER
- Paraspinal kas ve subkütan yağ doku kalınlığının lomber dejeneratif disk hastalığı ile ilişkisinin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between paraspinal muscle and subcutaneous fat tissue thickness with lumbar degenerative disc disease by using magnetic resonance imaging
GÖKHAN ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Radyoloji ve Nükleer TıpAdıyaman ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİYE KAFADAR
- Lomber spinal stenozda denge bozukluğu ve paraspinal kas deenervasyonunun denge üzerine etkileri
Balance disorder in lumbar spinal stenosis and effects of paraspinal muscle denervation on balance
EMEL ECE ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonMarmara ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER YAĞCI
- Kronik bel ağrılı hastalarda kinezyofobi ve lomber paraspinal kas dejenerasyonu arasındaki ilişki
The Relationship Between Kinesiophobia and Lumbar Paraspinal Muscle Degeneration in Patients with Chronic Low Back Pain
ŞULE SELİMOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE ÖZLEM ŞENOCAK
- Lomber dejeneratif disk hastalığı bulunan hastalarda, spinal morfoloji ve paraspinal kas kitlesinin fonksiyonel durum ve kinezyofobi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
EMRE SUALP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE REŞORLU