Türk sinemasında kadına yönelik şiddet olgusunun sosyolojik olarak değerlendirilmesi: Müslüm- Bergen- Dilberay filmleri örneği
Sociological evaluation of violence against women in Turkish cinema: The case of the films Müslüm- Bergen- Dilberay
- Tez No: 991916
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN KALKANDELER ÖZDİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Kadına yönelik şiddet, Violence against women
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kadına yönelik şiddet, tarih boyunca toplumsal yapılar ve normlar açısından ataerkillik ile özdeşleştirilmiş bir olgu olarak ortaya çıkmış olup uzun süredir varlığını devam ettiren bir toplumsal sorun niteliği taşımaktadır. Bulunulan coğrafya, eğitim düzeyi ve ekonomik seviye farklılıklarından bağımsız olarak tüm dünyada yaygın olarak görülmektedir. Kadına yönelik şiddet, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir sonucu olarak, ataerkil sistemin kadın ve erkek rollerini yeniden üreten yapısal dinamikleriyle ilişkilendirilmektedir. Bu araştırma, Türk sinemasında kadına yönelik şiddet eylemini sosyolojik açıdan değerlendirmeye almaktadır. Bu bağlamda, gerçek yaşam öykülerinden sinemaya uyarlanan Müslüm, Bergen ve Dilberay filmleri incelenerek, bu filmlerde gerçekleşen kadına yönelik şiddetin temsil biçimlerinin, uygulanan şiddet türlerinin, şiddetin faillerinin cinsiyetleri ve şiddetin gerçekleştiği mekanların sosyolojik bakış açısıyla incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırma kapsamında veri toplama sürecinde nitel araştırma yöntemlerinden olan içerik analizi yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma sonucunda kadınların fiziksel, ekonomik, psikolojik ve cinsel olmak üzere tüm şiddet türlerine maruz kaldıklarını; şiddetin sadece erkekler tarafından değil kimi durumlarda kadınlar tarafından da uygulandığını ve bu eylemlerin özel alanla sınırlı kalmayıp kamusal mekânlarda da gerçekleştiği görülmektedir. Ayrıca ataerkil anlayış ve erkek karakterlerin otorite kurma isteklerinin sonucu olarak kadına yönelik şiddet eyleminin meydana geldiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
Violence against women has historically been associated with patriarchy within social structures and norms, and constitutes a long-standing societal problem. Regardless of geography, educational level, or economic status, violence against women is widespread across the world. It is understood as a consequence of gender inequality and is linked to the structural dynamics of the patriarchal system that reproduce socially constructed roles for women and men. This study examines acts of violence against women in Turkish cinema from a sociological perspective. In this context, the films Müslüm, Bergen, and Dilberay, which are adapted from real-life narratives, are analyzed to explore how violence against women is represented, the types of violence enacted, the gender of the perpetrators, and the settings in which the violence occurs, all through a sociological lens. In the data collection process of this study, the qualitative research method of content analysis was employed. The findings reveal that women are exposed to all forms of violence physical, economic, psychological, and sexual; that violence is not only perpetrated by men but, in some cases, by women as well; and that such acts occur not only in private spaces but also in public settings. Moreover, it is concluded that acts of violence against women often arise as a result of patriarchal norms and male characters' desire to assert authority.
Benzer Tezler
- 2010 sonrası Türk sinemasında kadın yönetmenlerin kadına yönelik şiddeti anlatım biçimleri
Expression forms of the women directors about the violence against women after the 2010 Turkish cinema
FUNDA ÖZ ZEĞEREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıÇankırı Karatekin ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DEMİRKOL
- Feminist kuram açısından 2000 sonrası Türk sinemasında kadına şiddet teması
The theme of violence against women in Turkish cinema after 2000 from the perspective of feminist theory
İDİL BOLAT
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2023
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. IŞIK SEZER
- Türk sinemasında tecavüzün temsili
Representation of rape in Turkish cinema
GİZEM KUL KALKANDELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Radyo-TelevizyonAtatürk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İRFAN HIDIROĞLU
- Türk sinemasında erkek egemen bakışın seçili filmler üzerindeki yansımaları
The reflections of male dominant view on selected films in Turkish cinema
BURCU YÜCELİR KOKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıMaltepe ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SELAHATTİN YILDIZ
- Bağımsız Türk sinemasında kadın temsilleri: Simgesel şiddet, eril tahakküm ve direniş pratikleri üzerine bir analiz
Women's representations in independent Turkish cinema: An analysis of symbolic violence, masculine domination and resistance practices
GAMZE DAMGACI
Doktora
Türkçe
2026
İletişim BilimleriAkdeniz Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NARİN TÜLAY BEKTAŞ