Göçmen öğrencilerin olduğu sınıflarda matematik öğretiminin geliştirilmesi: Matematik öğretmen adaylarının etkinlik tasarlama ve uygulama süreçleri
Developing mathematics teaching in classrooms with immigrant students: Pre-service mathematics teachers' activity design and implementation processes
- Tez No: 991915
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜKSEL DEDE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Göçmen öğrenciler, kültüre duyarlı öğretim, etkinlik tasarımı ve uygulama, matematik öğretmen adayları, tasarım tabanlı öğretim, Q yöntemi, Immigrant students, culturally responsive teaching, activity design and implementation, pre-service mathematics teachers, design-based instruction, Q method
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı göçmen öğrencilerin olduğu matematik sınıflarında matematik öğretiminin geliştirilmesi için ilköğretim matematik öğretmen adaylarının kültüre duyarlı öğretime yönelik etkinlik tasarlama ve uygulama süreçlerini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında gerçekleştirilen bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden tasarım tabanlı araştırma deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcıları, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşabilir örnekleme ve ölçüt örnekleme yöntemlerine göre belirlenen ve Ankara'daki bir devlet üniversitesinin İlköğretim Matematik Öğretmenliği Anabilim Dalında son sınıfta öğrenim gören on iki öğretmen adayıdır. Çalışmanın katılımcılarını seçmek için belirlenen ölçütler ise öğretmen adaylarının“Matematik Öğretiminde Etkinlik Geliştirme”dersini daha önceden almış veya o dönem alıyor olması ve“Öğretmenlik Uygulaması-II”dersini alabilecek durumda olmasıdır. Matematik öğretmen adayları, uygulama okulunda iki matematik öğretmeni olduğundan ilk olarak altışarlı iki gruba ayrılmış daha sonra öğretmen adaylarının kültüre duyarlı öğretime yönelik bakış açıları ele alınmış, bunlar Q metodolojisi yardımıyla analiz edilmiş ve üçer kişilik dört grup oluşturulmuştur. Öğretmen adaylarının görüşlerinin içerik analizi ile iki ana kategoride toplandığı belirlenmiştir: öğrenme perspektifi ve öğretim perspektifi. Öğrenme perspektifini eşitlik ve farklılıklara saygı alt kategorileri; öğretim perspektifini mesleki gelişim, öğretimi çeşitlendirme ve kültürel zenginlik alt kategorileri oluşturmuştur. Grupların belirlenmesinin ardından araştırmanın amacına ulaşması için ilk olarak dört hafta boyunca araştırmacı tarafından öğretmen adaylarına kültür, kültür ve matematik, iletişim, kültüre duyarlı öğretim, kültüre duyarlı matematik öğretimi, etkinlik ve etkinlik tasarım ilkeleri hakkında bilgiler verilmiştir. Bu süreçte her bir gruptan uygulama okulunda derse girdikleri sınıf düzeyine, kazanımlara ve sınıfın kültürüne yönelik kültüre duyarlı öğretim bağlamında ikişer etkinlik tasarlamaları ve her hafta araştırmacı tarafından aktarılan bilgiler ışığında etkinliklerini revize etmeleri istenmiştir. Bu dört haftanın sonunda her grup etkinliklerini iki hafta boyunca diğer gruplara ve araştırmacıya tanıtmış, hem grup üyeleri tarafından bireysel değerlendirmeler hem gruplar arası değerlendirmeler hem de araştırmacı ve uzman görüşleri alınarak etkinliklerin hem yazılı hem sözlü değerlendirmeleri yapılmıştır. Tüm bu yazılı olarak yapılan değerlendirmeler grup üyeleri ile paylaşılmış ve bu görüşler doğrultusunda etkinliklerini revize etmeleri beklenmiştir. Tüm paydaşların değerlendirmeleri ışığında hem etkinliğin kapsamı hem kültürel boyutu hem de etkinlik tasarım ilkeleri açısından etkinliklerde revizeler yapılmıştır. Ardından grup üyeleri ve araştırmacılar yapılan değişiklikler üzerine görüşmeler yapmış ve böylece etkinliklerin uygulama öncesi değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Öğretmen adayları son halini verdikleri etkinliklerden seçtikleri bir etkinliği, Öğretmenlik Uygulaması-II dersi kapsamında göçmen öğrencilerin olduğu sınıflarda uygulamıştır. Uygulamanın yapıldığı süreçte, dersin matematik öğretmeni ve araştırmacı, dersin katılımcı olmayan gözlemcisi olarak sınıfta yer almıştır. Uygulama öncesinde ve sonrasında grup içi değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca uygulama süreci hakkında matematik öğretmeni ve sınıftaki öğrencilerin görüşleri de alınmıştır. Tüm bu süreçler boyunca veriler görüşme ve gözlem formları, ses kayıtları ve yazılı dokümanlar ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre genel olarak etkinliklerin tamamının kültüre duyarlı matematik öğretimi kapsamında tasarlandığı, tüm öğrencilerin ilgisini çekecek ve merak uyandıracak biçimde, sınıf seviyesine ve kazanımlara uygun, adil katılımı önemseyen, kültürel etkileşimi, kültürel farkındalığı ve kültürel duyarlığı da sağlayacak biçimde hazırlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenci seviyelerinin beklenenden düşük olması, göçmen öğrencilerin çekimser kalması, öğretmen adaylarının deneyimlerinin olmaması gibi bazı nedenlerden dolayı uygulama sürecinde bazı zorluklar da yaşanmıştır. Matematik öğretmenleri etkinliklerin sınıfta kültürel etkileşimi sağladığı ve kültürel kapsayıcı bir öğrenme ortamı oluşturduğunu vurgulamıştır. Uygulamanın yapıldığı sınıftaki öğrencilerin görüşleri uygulanan etkinliklerin, alışılmış ders sürecinden farklı olmasından dolayı merak uyandırıcı, görsel öğelere yer verilmesiyle ilgi çekici, kültürel öğelerin varlığıyla birçok yeni bilgilerin edinilmesini sağladığı yönündedir. Göçmen öğrenciler ise etkinliklerin kendilerini heyecanlandırdığını ve genel olarak matematik derslerinde zorlansalar da bu tür etkinliklerin konuyu öğrenmelerine katkısı olduğunu belirtmişlerdir. Matematik öğretmen adaylarının hem kültüre duyarlı öğretim hakkında hem de etkinlik geliştirme sürecindeki yetersizliklerini bu çalışma kapsamında geliştirdikleri yönündeki görüşleri çalışmanın amacıyla uyumlu ilerlemeler kaydedildiğinin bir delili olarak burada ifade edilebilir. Uygulama sonrasında yaşanan zorluklar ve yapılan görüşmeler sonrası nihai halini alan etkinliklerin kültürel öğelerinin güncellenerek daha farklı kültürler için uygulanabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to reveal the processes of pre-service primary mathematics teachers' development design and implementation of culturally responsive teaching activities to improve mathematics instruction in mathematics classrooms with immigrant students. In this context, this research, conducted during the spring semester of the 2022-2023 academic year, employed a design-based research design, a qualitative research method. The study participants were twelve prospective teachers in their final year of study in the Department of Primary Mathematics Education at a state university in Ankara, selected using both convenience and criterion sampling methods. The criteria for selecting participants were that the prospective teachers had previously taken, or were currently taking, the“Development of Activities in Mathematics Teaching”course and were eligible to take the“Teaching Practice-II”course. Since there were two mathematics teachers at the practice school, the prospective mathematics teachers were initially divided into two groups (six persons). Their perspectives on culturally responsive teaching were then analyzed using Q methodology, and four groups of three were formed. Content analysis revealed that the prospective teachers' views fell into two main categories: learning perspective and teaching perspective. The subcategories of equality and respect for differences constituted the learning perspective, and the subcategories of professional development, diversifying teaching, and cultural richness constituted the teaching perspective. After determining the groups, the researcher provided pre-service teachers with information on culture, culture and mathematics, communication, culturally responsive teaching, culturally responsive mathematics teaching, activities, and activity design principles over a four-week period to achieve the research objectives. During this process, each group was asked to design two activities within the context of culturally responsive teaching, tailored to their grade level, learning outcomes, and the classroom culture at the practice school. Each week, they were asked to revise their activities in light of the information provided by the researcher. At the end of these four weeks, each group presented their activities to the other groups and the researcher for two weeks. Both written and oral evaluations were conducted, including individual assessment by group members, intergroup evaluations, and feedback from the researcher and experts. All these written evaluations were shared with the group members, and the groups were expected to revise their activities based on this feedback. Based on the evaluations provided by all stakeholders, revisions were made to the activities in terms of their scope, cultural dimension, and instructional design principles. The group members and the researcher then conducted interviews on the changes made, leading to a pre-implementation evaluation of the activities. The pre-service mathematics teachers then implemented one of the finalized activities in classes with immigrant students as part of the Teaching Practice course. During the application process, the mathematics teacher for the lesson and the researcher were present in the classroom as non-participant observers. Within-group evaluations were conducted before and after the implementation. Opinions of the mathematics teacher and students in the classroom were also obtained regarding the implementation process. Data were collected throughout this process through interviews and observation forms, audio recordings, and written documents. The study's findings indicated that all activities were generally designed within the framework of culturally responsive mathematics teaching. They were designed to engage and stimulate the interest of all students, appropriate to their grade level and objectives, prioritizing equitable participation, and fostering cultural interaction, cultural awareness, and cultural sensitivity. Some challenges were encountered during the implementation process due to factors such as lower-than-expected student levels, hesitation from immigrant students, and the lack of experience of prospective teachers. Mathematics teachers emphasized that the activities facilitated cultural interaction in the classroom and created a culturally inclusive learning environment. Students in the classroom where the implementation took place expressed that the activities were engaging due to their departure from traditional teaching methods, the inclusion of engaging visual elements, and the opportunity to acquire new knowledge through the incorporation of cultural elements. Immigrant students, on the other hand, stated that the activities excited them, and despite their general difficulties in mathematics classes, these activities contributed to their learning. The prospective mathematics teachers' views that they addressed their shortcomings in both culturally responsive teaching and the activity development process within the scope of this study can be cited here as evidence of progress made in line with the study's aims. Following the implementation, it is believed that the cultural elements of the activities, which took their final form after addressing the encountered difficulties and the held discussions, could be updated and applied to different cultures.
Benzer Tezler
- Yabancı uyruklu öğrencilerin matematik öğreniminde karşılaştıkları sorunların belirlenmesi
Determining the problems of foreign students in mathematics education
LOKMAN ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH KARAKUŞ
- The effect of instruction time on student outcome by using first difference approach with TIMMS data
Ders süresinin öğrenci başarısına etkisinin birinci farklar yaklaşımına dayalı olarak ve TIMMS verileri kullanarak elde edilmesi
EYLÜL BERKE ÖZGEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Ekonomiİstanbul Teknik ÜniversitesiEkonomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN HIZIROGLU AYGÜN
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının düşünme stilleri, problem çözme algıları, yaratıcı düşünmeleri ve eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki
The relationship between candidates of science teachers'thinking styles, problem solving perceptions, creative thinkings and critical thinking trends
SEVDA ÜSTÜNDAĞ GÖKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENOL BEŞOLUK
- Suriyeli öğrencilere matematik eğitimi veren öğretmenlerin karşılaştıkları zorluklar
Challenges faced by teachers who teach mathematics to Syrian students
EMİŞ BAŞTUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP BİNDAK
- Öğretmenlerin meslek kültürünün inşası üzerine sosyolojik bir çalışma
A sociological research on the construction of teachers' professional culture
SERDAR MALKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELDA TAŞDEMİR AFŞAR