Büyükşehir ulaşım koridorlarında emisyon yönetimi için yerel bitki dokusuna dayalı bir model önerisi: D-100 Karayolu Göztepe kavşağı örneği
A model proposal for emi̇ssi̇on management i̇n metropoli̇tan transport corri̇dors based on nati̇ve plant texture: A case study of Göztepe juncti̇on, D-100 Hi̇ghway
- Tez No: 991926
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET TEKTAŞ, PROF. DR. NECLA TEKTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ulaşım, Peyzaj Mimarlığı, Trafik, Transportation, Landscape Architecture, Traffic
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde kontrolsüz kentleşme ve motorlu taşıt mobilitesi, ulaşım kaynaklı emisyonları (PM₂.₅, NOₓ, CO, CO₂) kentsel ekosistem ve halk sağlığı üzerinde temel bir tehdit unsuru haline getirmiştir. Bu tez çalışması, söz konusu kirleticilerin sönümlenmesinde yol kenarı bitkilendirme stratejilerinin etkinliğini, veri temelli ve çok boyutlu bir karar destek modeli çerçevesinde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel özgünlüğü, biyolojik ekosistem servislerini teknik karar mekanizmalarıyla entegre eden disiplinlerarası bir metodoloji sunmasıdır. Araştırma kapsamında, i-Tree Eco tabanlı karbon tutma verileri ve IPCC Tier 1 emisyon envanter protokolü; SWARA, DEMATEL ve Shannon's Entropy yöntemlerinden oluşan hibrit bir ağırlıklandırma yaklaşımıyla birleştirilmiştir. Geliştirilen bu model aracılığıyla; ağaç, çalı ve yer örtücü formundaki 32 alternatif tür, 12 farklı çevresel ve ekonomik kriter doğrultusunda TOPSIS algoritması ile optimize edilmiştir. İstanbul D-100 Karayolu Göztepe Kavşağı ekseninde yürütülen saha analizleri sonucunda; Robinia pseudoacacia, Nerium oleander ve Hedera helix türleri en yüksek performans indeksine sahip taksonlar olarak belirlenmiştir. Ayrıca İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa illerinin hava kalitesi verileri üzerinden yapılan projeksiyonlar, önerilen modelin bölgesel uygulanabilirliğini doğrulamıştır. Araştırma bulguları,“çok katmanlı bitkilendirme”stratejilerinin kentsel mikroklima ve hava kalitesi üzerinde sinerjik bir iyileştirme sağladığını kanıtlamaktadır. Bu çalışma, yeşil altyapı çözümlerinin ulaşım planlama politikalarına entegrasyonu için ölçeklenebilir ve özgün bir metodolojik yol haritası sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Rapid urbanization and the proliferation of fossil fuel-based vehicular mobility have escalated transportation-derived emissions (PM2.5, NOx, CO, and CO2) into a critical global threat to urban ecosystems and public health. This doctoral dissertation analyzes the efficacy of roadside afforestation strategies as a“Green Infrastructure”component in mitigating these pollutants through a data-driven, multi-dimensional decision-support framework. The primary originality of this research lies in its interdisciplinary modeling approach, which integrates biological ecosystem services with technical decision-making mechanisms. Within the scope of the study, i-Tree Eco-based carbon sequestration data and IPCC Tier 1 emission inventory protocols were synthesized with a hybrid weighting methodology comprising SWARA, DEMATEL, and Shannon's Entropy methods. Through this developed model, 32 alternative plant species including trees, shrubs, and groundcovers were optimized using the TOPSIS algorithm across 12 distinct environmental, economic, and structural criteria. Field analyses conducted at the Istanbul D-100 Highway Göztepe Junction revealed that Robinia pseudoacacia, Nerium oleander, and Hedera helix exhibited the highest performance indices. Furthermore, projections based on air quality data from Istanbul, Ankara, Izmir, and Bursa validated the regional applicability of the proposed model. The research findings confirm that“multi-layered vegetation”strategies yield a synergistic improvement in urban microclimate and air quality. This study provides a scalable and original methodological roadmap for the integration of green infrastructure solutions into transportation planning and urban design policies.
Benzer Tezler
- Integrated corridor management operation strategies
Entegre koridor yönetiminin işletme stratejileri
RUBA SAFI ABDULLAH
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ATAHAN
- Modern ipek yolu koridorlarında rota optimizasyonu için hibrit model önerisi
Hybrid model proposal for route optimization in modern silk road corridors
SEZGİN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKırıkkale ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EVRENCAN ÖZCAN
- İstanbul'da toplu taşıma araçlarının varış ve kalkış saatlerinin topluluk algoritması kullanılarak tahmin edilmesi
Estimating arrival and departure times of public transportation in İstanbul using ensemble algorithm
MUHAMMAD ZHARIF BIN MSDUKI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Ulaşımİstanbul ÜniversitesiAkıllı Ulaşım Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET GÜL
- Review on high occupancy vehicle lane: Istanbul case study
Yüksek kapasiteli araç şeritlerinin incelenmesi: İstanbul örneği
ASAAD IBRAHIM AL-SHAYBAWEE
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Ulaşımİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ATAHAN
- Erzurum havalimanı-Palandöken kayak merkezi yol güzergahının kış mevsimi açısından görsel kalite analizinin değerlendirilmesi
Evaluation of visual quality analysis of Erzurum airport Palandöken ski center road route in terms of winter season
BERHAN AKSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Peyzaj MimarlığıAtatürk ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARİS KARAHAN