Kültür ekonomisi ve sürdürülebilir kalkınma bağlamında etnobotanik bilgi: Burdur ili örneği
Ethnobotanical knowledge in the context of cultural economy and sustainable development: The case of Burdur province
- Tez No: 991986
- Danışmanlar: PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Botanik, Halk Bilimi (Folklor), Ekonomi, Botany, Folklore, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi (folklor) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan geçmişten bugüne temel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla doğal çevreyle sürekli etkileşim hâlinde olmuştur. İnsanın özellikle bitki merkezli doğal çevreyle kurmuş olduğu etkileşimlerin sonucunda üretim ve sürdürülebilirliğin ön planda olduğu etnobotanik bilgi ya da başka bir ifadeyle geleneksel bitki bilgisi olarak da adlandırılan bir birikim ortaya çıkmıştır. Her dönem ve toplumun kendilerine has özgünlükleri ve gerçekleri bağlamında sürekli değişen ve dönüşen birikim günümüzde de gelişmeye ve zenginleşmeye devam etmektedir. Geleneksel bitki bilgisi toplumların yeme ve içme alışkanlıklarından barınma ile ilgili alışkanlıklara, tedaviyle ilgili pratiklerinden ekonomik uğraşlarına kadar yaşamın her alanında belirgin roller üstlenmektedir. Kapsamlı bir alana işaret eden geleneksel bitki bilgisi bu çalışma özelinde tarım, hayvancılık, gıda, tedavi ve mimarlık alanlarıyla sınırlandırılmıştır. Özellikle Sanayi Devrimi ile birlikte ötelenmeye başlanan 20. yüzyılda ise belirgin şekilde arka plana itilen geleneksel bilgi birikimi çevre felaketi, savaş, salgın, afet vb. çeşitli olumsuzluklar sonucunda 21. yüzyılda yeniden popülerlik kazanmaya başlamıştır. Doğayla uyum ve sürdürülebilirlik ilkelerinin ön planda olduğu geleneksel bilgi birikimi günümüzde teknolojik gelişmeler ve modern bilimin sunduğu bazı fırsatlarla yeniden yorumlanıp tıp, turizm, enerji, moda, gıda vb. alanlarda değerlendirilmektedir. Bu girişimler doğal olarak toplumlara farklı alanlar özelinde çok yönlü ve sürdürülebilir kazanımlar vadetmektedir. Bu çalışmada toplumların kültürel dışavurum formlarından birisi olan geleneksel bilgi birikiminin ekoloji, insan, kültür ekonomisi ve sürdürülebilir kalkınma bağlamlarında ifade ettiği anlam, önem ve işlevler bitkilerin temel aktör olduğu bazı alanlar özelinde çözümlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sahası olarak hayvancılık, tarım, gastronomi, turizm vb. farklı alanlarda birçok özgünlüğü dolayısıyla da potansiyeli bünyesinde barındıran Burdur yöresi seçilmiştir. Yörenin sahip olduğu geleneksel bilgi birikimi kültür ekonomisi yaklaşımlarıyla analiz edilerek özelde yöre insanının genelde ise bütün insanlığın çok yönlü ve sürdürülebilir kalkınma süreçlerinde bir model önerisi geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
From the past to the present, humans have been in constant interaction with the natural environment to meet their basic needs. As a result of human interactions with the natural environment, particularly centered on plants, a body of knowledge, also known as ethnobotanical knowledge, prioritizing production and sustainability, has emerged. This constantly evolving and transforming knowledge, shaped by the unique characteristics and realities of each era and society, continues to develop and enrich today. Traditional plant knowledge plays significant roles in every aspect of society's life, from eating and drinking habits to sheltering habits, from therapeutic practices to economic endeavors. Traditional plant knowledge, representing a comprehensive field, is limited in this study to the fields of agriculture, animal husbandry, food, therapeutics, and architecture. Traditional knowledge, which began to decline with the Industrial Revolution in the 20th century and was significantly relegated to the background, has begun to regain popularity in the 21st century due to various adverse events such as environmental disasters, wars, epidemics, and natural disasters. Traditional knowledge, prioritized by principles of harmony with nature and sustainability, is currently being reinterpreted and utilized in fields such as medicine, tourism, energy, fashion, and food, driven by technological advancements and opportunities offered by modern science. These initiatives naturally promise societies multifaceted and sustainable gains across diverse fields. This study attempts to analyze the meaning, significance, and functions of traditional knowledge, a form of cultural expression in societies, within the contexts of ecology, humanity, cultural economy, and sustainable development, specifically in areas where plants are key actors. The Burdur region, which possesses numerous unique and potential features in diverse fields such as animal husbandry, agriculture, gastronomy, and tourism, was chosen as the study area. The region's traditional knowledge was analyzed using cultural economics approaches, and a model proposal was developed for the multifaceted and sustainable development processes of the local people in particular and humanity in general.
Benzer Tezler
- Uzak Doğu ülkelerinde kültürel miras ve sürdürülebilir turizm yaklaşımları
Cultural heritage and sustainable tourism approaches in the Far East countries
ERSAN UZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Nevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiKültürel Miras Yönetimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Kurumsal iktisat perspektifinde teknoparkların ulusal yenilik sistemine katkısı: ETGB-ATAP örneği
Contribution of technoparks to the national innovation system in the perspective of institutional economics: ETGB-ATAP case
YAĞIZ BİRİNCİ
- Korunan alanlarda sürdürülebilir ekoturizm yönetimi ölçüt ve göstergelerinin belirlenmesi (Camili Biyosfer rezervi örneği)
Determination of criteria and indicators for sustainable ecotourism management in protected areas (Camili Biosphere reserve)
İNCİ ZEYNEP AYDIN
- Kentsel kültür varlıklarının değerlendirilmesine ve tanıtılmasına yönelik bir öneri: Buldan örneği
A proposal to revaluation and promotion of the cultural properties within the urban environments: Case of Buldan
EVİNÇ DOĞAN
- Çağdaş mimaride rejyonalist yaklaşımların sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesi: Gelişmekte olan İslam ülkeleri
The evaluation of regionalist approaches in contemporary architecture in context of sustainability: Developing Islamic countries
NİHAL BESEVLİ