Türk ve Yunan ilişkilerinin güvenlik ikilemi bağlamında incelenmesi: 2002-2024 arası dönem
An analysis of Turkish-Greek relations in the context of the security dilemma: The period between 2002 and 2024
- Tez No: 992082
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MESUT ŞÖHRET
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Doğu Akdeniz, Güvenlik İkilemi, Türk-Yunan İlişkileri, Güvenlik, Güvenlik politikaları, Güvenlik stratejileri, Eastern Mediterranean, Security Dilemma, Turkish-Greek Relations, Security, Security policies, Security strategy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Güvenlik ikilemi, bir devletin güvenlik arayışının diğer devlet tarafından tehdit olarak algılanması sonucu ortaya çıkan karşılıklı güvensizlik ve silahlanma döngüsünü açıklamaktadır. Çalışma, bu kuramsal çerçeveyi Türk-Yunan ilişkilerine uyarlayarak tarihsel süreklilikler ve güncel gelişmeler ışığında iki ülke arasındaki stratejik dinamikleri analiz etmektedir. Çalışmada; Ege Denizi'ne ilişkin karasuları, kıta sahanlığı, FIR hattı, adaların silahlandırılması ve hava sahasına dair uzun süredir devam eden anlaşmazlıklar kapsamlı biçimde incelenmiştir. Bunun yanı sıra, Doğu Akdeniz'deki enerji rezervleri ve Münhasır Ekonomik Bölgeye yönelik tartışmaların, bölgedeki güvenlik ikilemini daha da karmaşık hâle getirdiği vurgulanmıştır. Mavi Vatan doktrini, Sevilla Haritası ve Kıbrıs meselesi tarafların ulusal güvenlik stratejilerini belirleyen kritik unsurlar arasında incelenmiştir. Bu araştırma, yalnızca iki ülke arasındaki etkileşimlerle sınırlı kalmayıp bölgesel ve küresel düzeydeki aktörlerin etkilerini de incelemektedir. Bu çerçevede, İsrail, Mısır ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi gibi bölgesel unsurların yanı sıra ABD, Avrupa Birliği ve NATO'nun Türk-Yunan ilişkilerine olan etkileri analiz edilmiştir. Son olarak, geleceğe yönelik senaryolar; silahlanma yarışı, askerî modernizasyon, milliyetçi söylemler, diplomatik açılımlar ve istikşafi görüşmeler bağlamında tartışılmıştır. Araştırma, güvenlik ikileminin Türk-Yunan ilişkilerinin temel belirleyicilerinden biri olduğunu ortaya koymakta; sürdürülebilir barış için güven artırıcı önlemler, kriz yönetimi mekanizmaları ve bölgesel iş birliği imkânlarının güçlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Nitekim Türkiye ile Yunanistan arasında 2002'den 2024'e kadar olan süreç, özellikle enerji kaynaklarının keşfedilmesiyle çok yönlü bir etkileşimi beraberinde getirmiştir.
Özet (Çeviri)
The security dilemma describes the cycle of mutual distrust and arms build-up that arises when one state's pursuit of security is perceived as a threat by another state. This study applies this theoretical framework to Turkish-Greek relations, analyzing the strategic dynamics between the two countries in light of historical continuities and current developments. The study examines in detail chronic issues in the Aegean Sea, such as territorial waters, continental shelf, FIR line, the militarization of islands, and airspace. Furthermore, energy resources and Exclusive Economic Zone disputes in the Eastern Mediterranean are assessed as key factors deepening the security dilemma. The Blue Homeland doctrine, the Seville Map, and the Cyprus issue are examined as critical elements determining the parties' national security strategies. The study focuses not only on the bilateral level but also on the role of regional and global actors. In this context, the effects of regional actors such as Israel, Egypt and the Greek Cypriot Administration of Southern Cyprus, as well as the US, EU and NATO on Turkish-Greek relations have been analyzed. Finally, future scenarios have been discussed in the context of the arms race, military modernization, nationalist rhetoric, diplomatic overtures and exploratory talks. The research reveals that the security dilemma is one of the fundamental determinants of Turkish-Greek relations; it argues that confidence-building measures, crisis management mechanisms, and the strengthening of regional cooperation opportunities are necessary for sustainable peace. Indeed, the period from 2002 to 2024 between Turkey and Greece has brought about multifaceted interactions, particularly with the discovery of energy resources.
Benzer Tezler
- Güvensizlik katmanı, güvenlik çarpanı: Mülteci akımının ve yasadışı göçün Türk-Yunan ilişkilerine etkileri
Başlık çevirisi yok
ESMA YAVUZ KAPLANDURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerHasan Kalyoncu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ASLAN
- Ontolojik güvenlik bağlamında Türk-Yunan ilişkileri: Kardak Krizi örneği
Turkish-Greek relations in the context of ontological security: The case of Kardak Crisis
MERVE ÇARDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiBalkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞLA DERYA TAĞMAT
- The Role of international institutions in identity transformation: The case of Turkish-Greek conflict within the European Union and NATO frameworks
Uluslararası kurumların kimlik dönşümündeki rolü: Avrupa Birliği ve NATO çerçevesinde Türk-Yunan anlaşmazlığının incelenmesi
H. TARİK OGUZLU
Doktora
İngilizce
2003
Uluslararası İlişkilerİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ L. KARAOSMANOĞLU
- Energy security policy in Greece and Turkey during the years of ?rapprochement?, 1999-2007 cooperation or antagonism? (with a concentration in pipeline diplomacy dimension)
(1999-2007), ?yakınlaşma? yılları arasında, Türkiye ve Yunanistandaki, enerji güvenliği politikaları işbirliği mi düsmanlık mı?(boru hattı diplomasisi boyutu ağırlıklı)
IOAKEİM AMPARTZİDİS
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
Uluslararası İlişkilerİstanbul Bilgi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HARRY TZİMİTRAS
- Ontological insecurity on the European Union's periphery: The case of Greece-Turkey bilateral relations
Avrupa Birliği'nin çevresinde ontolojik güvensizlik: Yunanistan-Türkiye ikili ilişkileri vakası
NASUH SOFUOĞLU
Doktora
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerKadir Has ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİMİTRİOS TRİANTAFYLLOU