Avrupa Birliği'nde yeni teknolojilerin hukuksal yönetimi: Avrupa Birliği Çip Yasası
Legal management of emerging technologies in the European Union: The European-Union Chips Act
- Tez No: 992200
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ LİDER BAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği Çip Yasası, Politik Ekonomi Hukuku, Dinamik Hukuksal İşlevselcilik, Teknolojik Egemenlik, Stratejik Özerklik, EU Chips Act, Political Economy of Law, Dynamic Legal Functionalism, Technological Sovereignty, Strategic Autonomy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonomi Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Avrupa Birliği'nin 2023 tarihli Çip Yasası'nı (Regulation EU 2023/1781) inceleyerek, hukukun teknoloji yönetimi ve sanayi politikasındaki rolünü yeniden tanımlamaktadır. Çalışma, hukukun piyasa işleyişini düzenleyen bir mekanizma olmanın ötesine geçerek stratejik kapasiteyi kuran, yöneten ve denetleyen dinamik bir kurumsal sistem haline geldiğini savunmaktadır. Bu kapsamda, iki tamamlayıcı teorik yaklaşım tezde bir arada kullanılmıştır: Politik Ekonomi Hukuku ve Dinamik Hukuksal İşlevselcilik. Politik Ekonomi Hukuku yaklaşımı hukukun ekonomik kararları ve yatırım akışlarını biçimlendiren kurucu niteliğini öne çıkarırken, Dinamik Hukuksal İşlevselcilik hukukun krizlerden öğrenme, kurumsal yenilenme ve dayanıklılık üretme kapasitesine odaklanmaktadır. Aynı zamanda tez Avrupa Birliği'nin Çip Yasası'nı Amerika Birleşik Devletleri'nin CHIPS and Science Act (2022) ile Çin'in Made in China 2025 ve Guofa (2020) No. 8 belgeleriyle karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Bu üç modelin hukuki ve kurumsal mimarileri; yönetişim yapısı, finansman ve teşvik mekanizmaları, hukuki bağlayıcılık, kriz yönetimi olmak üzere dört ölçüt üzerinden değerlendirmektedir. Bulgular, Avrupa Birliği modelinin ulus-üstü bağlayıcılığı, ilk türden tesisler, Avrupa Yarı İletken Kurulu ve kriz araçları aracılığıyla“hukuken kurulan kapasite”paradigmasını geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Çip Yasası, Avrupa Birliği hukukunu statik bir düzenleme çerçevesinden çıkararak stratejik özerklik, teknolojik egemenlik ve kurumsal dayanıklılığı inşa eden yaratıcı ve öğrenen bir yapı haline getirmiştir. Bu durum, hukukun rolünün dijital çağda yeniden tanımlandığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis redefines the role of law in managing emerging technologies through a comprehensive analysis of the European Union Chips Act (Regulation EU 2023/1781). It argues that European law has evolved from a passive regulatory framework into an active institutional system that builds, manages, and legitimizes strategic capacity in the digital age. Two complementary theoretical approaches guide the analysis: Political Economy Law and Dynamic Legal Functionalism. While Political Economy Law conceptualizes law as a constitutive force shaping economic choices and capital flows, Dynamic Legal Functionalism explains how legal systems learn from crises, institutionalize these lessons, and transform resilience into a legal capacity for adaptation and renewal. The study conducts a comparative evaluation of the EU Chips Act alongside the United States' CHIPS and Science Act (2022) and China's Made in China 2025 and Guofa [2020] No. 8 policies. These three models are assessed across four dimensions: governance structures, financial and incentive mechanisms, the binding character of law, and crisis management frameworks. The findings reveal that the EU model, which is anchored in supranational authority, first-of-a-kind facilities, and the European Semiconductor Board, embodies a distinct paradigm of“legally constructed capacity,”where law operates as both a stabilizing and a generative force. Ultimately, the EU Chips Act demonstrates how law has become a creative, adaptive, and strategic instrument that produces technological sovereignty, strategic autonomy, and collective resilience. Law no longer functions merely as a set of rules regulating markets; it generates innovation, directs investment, and consolidates Europe's normative power in the evolving global technological order.
Benzer Tezler
- Çalışma hayatında esneklik ve Türkiye'de esneklik uygulamaları
Flexibility in working life and flexibility applications in Turkey
SİBEL TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeTrakya ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTÜL ÇOLAK
- Copyright protection of computer programs in the European Union and Azerbaijan Republic
Avrupa Birliği ve Azerbaycan Cumhuriyeti`nde bilgisayar programlarının telif hakkıyla korunması
AZAR SULTANOV
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolMarmara ÜniversitesiAvrupa Birliği Hukuku Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ILGAZ DENİZ
- Avrupa Birliği üye ülkelerinde beşeri sermaye ve yeniliğin verimlilik üzerine etkisi
The effect of human capital and innovation on productivity in the member countries of the European Union
DİDEM ÖZTÜRK GÜNAR
- M.E.D.I.A. Programının Avrupa Birliği kültürlerinin korunmasına yönelik amaçları
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN NESANIR
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERMİN TEKİNALP