İbn Âşûr'un et-Tahrîr ve't-Tenvîr'inde Taberî'ye ve tefsîrine yaklaşımı
Ibn Ashur's approach to Tabari and his tafsir in his al-Tahrir and al-Tenwir
- Tez No: 992376
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ŞENTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, modern dönem tefsir âlimlerinden Tâhir b. Âşûr'un et-Tahrîr ve't-Tenvîr adlı eserinde, klasik tefsir geleneğinin öncü ismi İbn Cerîr et-Taberî'nin Câmiʿu'l-Beyân adlı tefsirine ve Taberî'ye yönelik yaklaşımlarını seçili örnekler üzerinden incelemektedir. Araştırmada; bağlam, makâsıd, esbâb-ı nüzûl, nâsih–mensûh, kıraat ve dilbilim gibi temel meseleler, her iki müfessirin yaklaşımları çerçevesinde mukayeseli olarak ele alınmıştır. Böylece Taberî'nin rivayet ağırlıklı yöntemi ile İbn Âşûr'un dirâyet merkezli yaklaşımının karşılaştırmalı biçimde anlaşılması amaçlanmıştır. İbn Âşûr'un, Taberî'nin rivayetleri, tercihleri ve yorum/lama/larına karşı sergilediği eleştirel tutum; yorumsal farklılaşmalar bağlamında incelenmiştir. Tez, giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın önemi, konusu, kapsamı, amacı, yöntemi ve kaynakları belirtilmiş; odak nokta İbn Âşûr'un eleştirel ve farklılaşan tutumlarıyla sınırlandırılmıştır. Birinci bölümde, her iki müellifin hayatları ve tefsir anlayışları özetle ele alınmıştır. İkinci bölümde ise İbn Âşûr'un Taberî'ye ve tefsirine yönelik eleştirel okuma ve yaklaşımları; Kur'an'ı anlamada temel parametreler, temel bazı Kur'an ilimleri, kıraat, dilbilimsel ve ahkâm âyetlerine yönelik yaklaşımlar üzerinden mukayese edilmiştir. Sonuç kısmında, İbn Âşûr'un Taberî'nin rivayet mirasını; dilbilimsel çözümleme, bağlamsal okuma ve makâsıd merkezli bir perspektifle yorumlayarak tefsir ilmine yeni bakış açıları sunduğu belirtilmiştir. Bu çalışma, İbn Âşûr'un klasik mirası dirâyet ekseninde ele alışını ve tefsirde“rivayetten dirâyete”uzanan dönüşüm seyrini somutlaştırmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the approaches of Tahir ibn Ashur, one of the leading exegesis scholars of the modern era, toward the pioneering figure of the classical tafsir tradition, Ibn Jarir al-Tabari, and his work Jami' al-Bayan in the context of ibn Ashur's own al-Tahrir wa't-Tanwir. Through selected examples, fundamental issues such as context (siyaq), higher objectives of the Sharia (maqasid), occasions of revelation (asbab al-nuzul), abrogation (nasikh-mansukh), qira'at (recitations), and linguistics are handled comparatively within the framework of both commentators' methodologies. The research aims to provide a comparative understanding of Tabari's narration-heavy (riwayah) method versus Ibn Ashur's reason-centered (dirayah) approach. Ibn Ashur's critical stance toward Tabari's narrations, preferences, and interpretations is analyzed within the scope of hermeneutical differentiation. The thesis consists of an introduction and two main chapters. The introduction outlines the significance, subject, scope, purpose, method, and sources of the study, strictly limiting the focus to Ibn Ashur's critical and divergent attitudes. The first chapter summarizes the lives and exegetical methodologies of both authors. The second chapter compares Ibn Ashur's critical readings of Tabari regarding fundamental parameters of understanding the Qur'an, basic Qur'anic sciences, qira'at, linguistics, and approaches to legal verses (ahkam). In the conclusion, it is stated that Ibn Ashur offered new perspectives to the science of tafsir by reinterpreting Tabari's traditional heritage through linguistic analysis, contextual reading, and a maqasid-centered perspective. This study substantiates Ibn Ashur's handling of the classical heritage on the axis of dirayah and demonstrates the transformative trajectory from“narration to reason”in the field of exegesis.
Benzer Tezler
- Ibn Âşûr'un et-Tahrîr ve't-Tenvîr'inde münâsebet ilmi
The science of relation to the Quran in the commentary ofIbn Ashur
OMAR M.O. ABULAIL
Doktora
Türkçe
2021
DinBursa Uludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELİL KİRAZ
- Tahir b. 'Aşûr'un et-Tahrîr ve't-Tenvîr'inde iştikāk
Ishtiqâq in Tahir b. Âshûr's al-Tahrîr wa'l-tanwîr
ABDULLAH BEDEVA
Doktora
Türkçe
2019
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUSRETTİN BOLELLİ
- İbn Âşûr'un Kur'an kıssalarına bakışı (Hz. Yusuf örneği)
Ibn Âshûr's view on stories (The example of Sûrah Yûsuf)
OSMAN KOCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP DEMİR
- Kur'ân'ın belâgat özgünlüğü açısından Tâhir İbn 'Âşûr'un et-Tahrîr ve't-Tenvîr isimli tefsirinin değerlendirilmesi
An evaluation of Tahir Ibn Ashur's Tafsir Named al-Tahrir wa al-Tanwir in terms of the originality of the eloquence of the Qur'an
MEHMET ZENGİN
Doktora
Türkçe
2023
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN KAZAN
- İbn Aşûr'un Et-Tahrîr ve't-Tenvîr tefsirinde belâgî tahliller
The rhetorical analysis in Ibn ʿĀs̲h̲ūr's Tafsir Al-Tahrir Wa Al-Tanwir
AINOR ABDULKAREEM MOHAMMED CHOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE UZUN