Uzay yarışı yıllarında (1957-1975) Türkiye'de astronominin yönü: Dilhan Eryurt örneği
The direction of astronomy in Türkiye during the space race years (1957-1975): The example of Dilhan Eryurt
- Tez No: 992495
- Danışmanlar: PROF. DR. REMZİ DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Felsefe, Tarih, Science and Technology, Philosophy, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilim Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Cumhuriyet döneminde astronomi çalışmalarının gelişimini, bilim ve iktidar ilişkileri çerçevesinde ve özellikle Uzay Yarışı yıllarının belirleyici etkileri bağlamında incelemektedir. Çalışmanın odağında, Türkiye'deki ilk astrofizik ana bilim dalının kurucusu ve NASA'da görev yapan ilk kadın astronomlardan biri olan Dilhan Eryurt yer almaktadır. Uzay Yarışı'nın uluslararası politik, ekonomik, akademik ve toplumsal koşullarıyla Türkiye'nin aynı dönemdeki bilim ve teknoloji politikalarını birlikte ele alan tez, ülkede astronominin hangi koşullar altında nasıl şekillendiğini, hangi yönü izlediğini ve bu yönü belirleyen temel etkenleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Dilhan Eryurt'un yaşam öyküsü ve bilimsel katkıları ayrıntılı biçimde incelenmiş; onun kariyeri ile dünyada ve Türkiye'de yaşanan ekonomi politik ve bilimsel dinamikler arasında kurulan bağlantılar somut örneklerle gösterilmiştir. Çalışma, Eryurt'un ulusal ve uluslararası bilim ortamındaki konumunu değerlendirmek suretiyle Cumhuriyet dönemindeki astronomi çalışmalarının genel seyrine ışık tutmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the development of astronomy during the Republican era, within the framework of science–power relations, and particularly the decisive influence of the Space Race. The study focuses on Dilhan Eryurt, founder of the first astrophysics department in Türkiye and one of the first female astronomers to work at NASA. By examining the international political, economic, academic, and social conditions of the Space Race alongside Türkiye's science and technology policies during the same period, the thesis aims to reveal the conditions and paths under which astronomy in Türkiye was shaped, the direction it followed, and the fundamental factors that shaped this direction. In this context, Dilhan Eryurt's life story and scientific contributions are examined in detail, and the connections established between her career and the political economy and scientific dynamics experienced globally and in Türkiye are illustrated with concrete examples. By assessing Eryurt's position within the national and international scientific environment, the study sheds light on the general course of astronomy studies during the Republican era.
Benzer Tezler
- Aircraft detection using deep learning
Derin öğrenme kullanarak hava aracı tespiti
UTKU MUTLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesiİletişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDEF KENT PINAR
- HS herculis örten çift yıldızının dönem problemi
The period problem of the eclipsing binary system HS herculis
TOLGA ÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Astronomi ve Uzay BilimleriAnkara ÜniversitesiAstronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ZEKERİYA MÜYESSEROĞLU
- Algol türü örten çift yıldızlarda kütle aktarımı
Mass transfer in algol type eclipsing binaries
FARUK SOYDUGAN
Doktora
Türkçe
2005
Astronomi ve Uzay BilimleriEge ÜniversitesiAstronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. CAFER İBANOĞLU
- Assessment of global gravity models in coastal zones: A case study using astrogeodetic vertical deflections in İstanbul
Global gravite modellerinin kıyı bölgelerinde değerlendirilmesi: İstanbul astrojeodezik çekül sapmaları örneği
MÜGE ALBAYRAK
Doktora
İngilizce
2020
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA TEVFİK ÖZLÜDEMİR