Uluslararası güç mücadelesinde bir politik ekonomi analizi: Yeni korumacılık ve stratejik sektörler
A political economy analysis of global power struggle: New protectionism and strategic sectors
- Tez No: 992776
- Danışmanlar: PROF. DR. SADIK ÜNAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, Ekonomi, International Relations, Political Science, Economics
- Anahtar Kelimeler: Biyoteknoloji, Jeostratejik güvenlik, Küresel güç, Küresel kriz, Nadir toprak elementleri, Stratejik ticaret politikaları, Uluslararası güvenlik stratejileri, Uluslararası politik ekonomi, Yarı iletkenler, Çok kutupluluk, Biotechnology, Geostrategic security, Global power, Global crises, Rare earth elements, Strategic trade policies, International security strategies, International political economy, Semiconductors, Multipole
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2008 Küresel Finansal Krizi ile tetiklenen sistemsel dönüşüm sürecinde küresel ekonomi politiğin evrildiği yeni çok kutupluluk düzenini ve bu yapının kavramsal temellerini analiz etmektedir. Neoliberal küreselleşmenin sarsılan siyasi meşruiyet zemini üzerinde, devletin ekonomide pasif bir denetleyiciden stratejik bir yatırımcı ve kriz yöneticisine dönüştüğü devlet kapitalizmi uygulamaları ve yeni korumacılık paradigması ön plana çıkmıştır. Günümüzde iktisadi verimlilik odaklı yaklaşımların yerini alan ekonomik güvenlik ve stratejik özerklik arayışları; yarı iletkenler, nadir elementler, biyoteknoloji ve dijital egemenlik gibi kritik alanları büyük güç rekabetinin ana cepheleri haline getirmiştir. Karşılıklı bağımlılığın stratejik bir silah olarak kullanıldığı bu dönemde, küresel tedarik zincirleri maliyet optimizasyonundan ziyade mukavemet, güvenlik ve jeopolitik hizalanma ekseninde yeniden kurgulanmaktadır. Sonuç olarak çalışma, küresel ticaret rejimlerinin artık ideolojik bir tercihten ziyade, ulusal egemenliğin ve jeopolitik gücün tahkim edildiği birer stratejik araç olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the new multipolarity and the conceptual foundations of the global political economy as it evolved during the systemic transformation triggered by the 2008 Global Financial Crisis. Amidst the eroding political legitimacy of neoliberal globalization, the paradigm of new protectionism and state capitalism practices have emerged, characterized by the state's transition from a passive regulator to a strategic investor and crisis manager. Contemporary pursuits of economic security and strategic autonomy, which have superseded efficiency-oriented approaches, have transformed critical domains—such as semiconductors, rare elements, biotechnology and digital sovereignty—into primary battlegrounds for great power competition. In this era, where interdependence is increasingly weaponized, global supply chains are being reconfigured around the axes of resilience, security, and geopolitical alignment rather than mere cost optimization. Ultimately, the study demonstrates that global trade regimes no longer operate as ideological preferences but as strategic instruments for consolidating national sovereignty and geopolitical power.
Benzer Tezler
- Dünya - sistemde Çin'in yükselişinin hegemonya çevrimleri yönünden analizi
Analyzing the rise of Chi̇a in the world-system in term of hegemonic cycles
ZEKERİYYA AKDAĞ
Doktora
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER AKTÜKÜN
- A neorealist analysis of Iran-Russia relations: Tajik and Syrian civil wars
İran-Rusya ilişkilerinin neorealist bir analizi: Tacik ve Suriye iç savaşları
ESRA YANIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA GÖÇER AKDER
DR. ZELAL ÖZDEMİR
- Afganistan'ın devlet inşasında kolonyal dönemin ve Taliban'ın etkisi
Effect of colonial era and Taliban on state building of Afghanistan
SERTAÇ DEMİRKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT ÜRER
- Milli güvenlik stratejisi ve etkileri
National security strategys and defects
MUSTAFA ÖZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Uluslararası İlişkilerGebze Yüksek Teknoloji EnstitüsüStrateji Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MESUT HAKKI ÇAŞIN
- Jeopolitik perspektiften Türkiye'nin sürdürülebilir güvenlik ve kalkınmasında nükleer enerjinin rolü ve bölgesel güvenlik boyutu
The role of nucler energy in Turkey's sustainable security and development and the dimension of regional security from a geopolitical perspective
HARUN IŞIK EHLİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerDüzce ÜniversitesiGirişimcilik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ZAFER AKBAŞ