Merğinânî'nin el-Hidaye adlı eserinde İmâm Şafiî'ye hatalı nispet edilen görüşlerin tespiti ve tahlili
Determination and analysis of the opinions attributed to Imam Shafi in Marginani's work named al-Hidaye
- Tez No: 992834
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHSUM ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hakkari Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hanefî Mezhebinin dönem fıkıh literatürünün en önemli eserlerinden biri kabul edilen Burhâneddin el-Merginânî'nin el-Hidâye adlı eseri mukayeseli bir fıkıh kitabıdır. Çalışmanın temel amacı, el-Hidâye'de yer alan ve İmam Şâfiî'ye nispet edilen görüşleri sistematik bir şekilde ortaya konulması, bu isnatların klasik Şâfiî mezhebi kaynaklarıyla karşılaştırılarak ilmî açıdan değerlendirilmesi ve söz konusu isnatların doğruluk derecesinin tespit edilmesidir. Bu çerçevede tezde öncelikle Merginânî'nin ilmî şahsiyeti, fıkhî yöntemi ve el-Hidâye'nin telif süreci hakkında genel bir çerçeve sunulmuştur. Ardından eserde İmam Şâfiî'ye isnat edilen görüşler ibâdât ve muâmelât başta olmak üzere fıkhın temel alanları dikkate alınarak tasnif edilmiştir. Tespit edilen bu görüşler, İmam Şâfiî'nin kendi eserleri ile erken dönem Şâfiî fakihlerinin temel kaynakları ışığında incelenmiş; görüşlerin lafız, muhteva ve delil bakımından ne ölçüde örtüştüğü analiz edilmiştir. Böylece bazı görüşlerin doğrudan İmam Şâfiî'ye ait olduğu, bazılarının ise mezhep içi yorumlar veya sonraki Şâfiî fakihlerin tercihleri olabileceği ortaya konulmuştur. Merğinânî'nin atfettiği görüşlerin tespiti ve değerlendirilmesi amacıyla başta İmâm Şâfiî'nin el-Umm'u olmak üzere Şirbînî'nin Muğni'l-Muhtâc, Şîrâzî'nin el-Mühezzeb'i ve Şâfiî mezhebine ait birçok klasik kaynağa başvurulmuştur. Yapılan tespit ve tahliller neticesinde, Merğinânî'nin nispet ettiği görüşlerin 78'inde isabet etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmamız, hem Hanefî literatürde Şâfiî görüşlerin sunuluş biçimine ışık tutmakta hem de mezhepler arası isnat meselesinin ilmî ölçütlerle ele alınmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Burhâneddin el-Merginânî's work entitled el-Hidâye, considered one of the most important works of the Hanafi school of jurisprudence in the period's fiqh literature, is a comparative fiqh book. The main objective of this study is to systematically present the views attributed to Imam Shafi'i in al-Hidâye, to evaluate these attributions scientifically by comparing them with classical Shafi'i school sources, and to determine the degree of accuracy of these attributions. Within this framework, the thesis first presents a general overview of Merginani's scholarly personality, his fiqh methodology, and the process of writing al-Hidaya. Subsequently, the views attributed to Imam Shafi'i in the work are classified, primarily considering the fundamental areas of fiqh, such as worship and transactions. These identified views are examined in light of Imam Shafi'i's own works and the fundamental sources of early Shafi'i jurists; the extent to which the views coincide in terms of wording, content, and evidence is analyzed. Thus, it has been established that some opinions belong directly to Imam Shafi'i, while others may be intra-school interpretations or the preferences of later Shafi'i jurists. In order to identify and evaluate the views attributed by Merginani, reference was made to many classical sources of the Shafi'i school of thought, primarily Imam Shafi'i's al-Umm, as well as Shirbini's Mughni al-Muhtaç, Shirazi's al-Muhazzab, and others. As a result of the findings and analyses, it was concluded that Merginani was incorrect in 78 of the views he attributed. Our study aims to shed light on the presentation of Shafi'i views in Hanafi literature and to contribute to the scientific examination of the issue of inter-school attribution.
Benzer Tezler
- Karahanlılar Devri İslam hukukçusu Burhanuddin el-Merginani ve el-Hidaye isimli eserinin değerlendirilmesi
Hanafi jurist Burhanu`d-Din al-Marghinani and his work al-Hidaya
ZHANAT MAKHASHEVA
- Maveraunnehir alimlerinden Merginan'i'nin Bidayetü'l-Mubtedi adlı eseri ile Mevsıli'nin el-Muhtar adlı eserinin mukayesesi
A Comparison between Merginani's Bidayetu'l-Mubtebi and Mevsıli's el-Muhtar
GURBANSAHED ANNAMUHAMMEDOV
- El-Merğînânî`nin el-Hidâye adlı eserinde istihsan
The principle of İstihsan in El-Merğînânî`nin el-Hidâye
SAİD NURİ AKGÜNDÜZ
