Türkiye'de medya ayrışmasında mülteci temsilleri Sözcü ve Yeni Şafak gazeteleri üzerinden karşılaştırmalı bir içerik analizi
Refugee representations in the media divide in Turkey: A comparative content analysis through Sözcü and Yeni Şafak newspapers
- Tez No: 992889
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖNDER AYTAÇ AFŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Mülteciler, Eleştirel Söylem Analizi, Söylem, Medya, Türkiye, İdeolojik Kutuplaşma, Sözcü, Yeni Şafak, Düzensiz göç, Sosyal medya, Refugees, Critical Discourse Analysis, Media, Turkey, Ideological Polarization, Sözcü, Yeni Şafak, Discourse, Irregular immigration, Social media
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Küresel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de ideolojik kutuplaşmanın medya söylemine nasıl yansıdığını, Sözcü ve Yeni Şafak gazetelerinde 2024 yılı boyunca yayımlanan mülteci konulu haberlerin Eleştirel Söylem Analizi (ESA) yöntemiyle incelenmesi üzerinden ortaya koymaktadır. Çalışma, mülteci meselesinin yalnızca insani veya sosyal politika bağlamında değil, medya aracılığıyla yeniden üretilen kimlik, güvenlik ve siyasal konumlanma süreçlerinin bir parçası olduğunu savunmaktadır. Bu kapsamda araştırma, medyanın toplumsal algı oluşturmadaki rolünü pasif bir yansıtma işlevi olarak değil, ideolojik sınırların kurulduğu aktif bir söylem alanı olarak ele almaktadır. Veri seti, Python tabanlı dijital tarama yöntemiyle oluşturulmuş ve toplam 3.763 haber başlığından meydana gelmiştir (Sözcü: 1.793; Yeni Şafak: 1.970). Haberler Gündem, Dünya ve Köşe Yazısı kategorilerinde sınıflandırılmış, ardından Van Dijk'in makro-mezo-mikro düzeyli söylem modeli doğrultusunda analiz edilmiştir. Bu yöntem, haber içeriklerinin yalnızca tematik dağılımını değil, aynı zamanda aktör konumlandırmaları, metafor kullanımı, ötekileştirme stratejileri ve ideolojik çerçeveler gibi yapıları çözümlemeye imkan tanımıştır. Bulgular, aynı toplumsal olgunun iki medya organında radikal biçimde farklı söylemsel temalarla inşa edildiğini göstermektedir. Sözcü, mülteci meselesini“ekonomik yük”,“güvenlik tehdidi”ve“toplumsal baskı”çerçeveleriyle sunarken; Yeni Şafak,“insani sorumluluk”,“dayanışma”,“mazlumluk”ve“kültürel-dini yakınlık”temaları üzerinden temsil etmektedir. Ayrıca Sözcü'de kriminal metaforlar ve alarmist dilin; Yeni Şafak'ta ise dini ve ahlaki referansların yoğunluğu söylemin mikro düzeydeki ayrışmasını ortaya koymaktadır. Sözcü'de iç politika odaklı, Yeni Şafak'ta ise uluslararası bağlamı öne çıkaran kategorik dağılımlar da bu farkı desteklemektedir. Araştırma, mülteci söylemlerinin Türkiye'de yalnızca medya üretimi olmadığını; toplumsal kaygılar ve siyasal pozisyonlanmalarla birleşerek kutuplaştırıcı bir söylem alanı haline geldiğini göstermektedir. Çalışma, geniş veri seti ve sistematik ESA uygulamasıyla literatüre yöntemsel ve ampirik katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how ideological polarization in Turkey is reflected in media discourse by analyzing refugee-related news published throughout 2024 in the newspapers Sözcü and Yeni Şafak through the method of Critical Discourse Analysis (CDA). The study argues that the refugee issue is not merely a matter of humanitarian policy or social welfare, but a discursive field in which identity, security, and political positioning are constructed and reproduced through media narratives. Accordingly, the media is approached not as a passive channel of information, but as an active arena where ideological boundaries are produced, legitimized, and disseminated. The dataset was compiled through a Python-based digital scraping method and includes a total of 3,763 news headlines (Sözcü: 1,793; Yeni Şafak: 1,970). The headlines were categorized under Domestic News, International News, and Opinion Columns, and subsequently analyzed using van Dijk's three-level model of macro-meso-micro discourse analysis. This approach enabled not only the examination of thematic distributions but also actor positioning, metaphor usage, strategies of othering, and ideological framing within the texts. Findings reveal that the same social phenomenon is constructed through radically different discursive themes across the two newspapers. Sözcü frames the refugee issue through themes of economic burden, security threat, and social disruption, whereas Yeni Şafak emphasizes humanitarian responsibility, solidarity, victimhood, and religious-cultural affinity. The dominance of domestic politics in Sözcü and of international coverage in Yeni Şafak demonstrates that discursive polarization also manifests at the categorical level. Moreover, Sözcü employs criminal metaphors and alarmist language, while Yeni Şafak relies on moral, religious, and humanitarian references—illustrating divergence at the micro-textual level. The study concludes that refugee discourse in Turkey is not confined to media representation; rather, it constitutes a field shaped by societal anxieties, ideological polarization, and identity struggles. Through its large dataset, systematic application of van Dijk's CDA model, and comparative analytical design, this thesis contributes both methodological and empirical insights to the literature.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN