Samsun'da vegan olmak: Gündelik yaşamda vegan kimliğin sosyal inşası
Being vegan in Samsun: The social construction of vegan identity in everyday life
- Tez No: 992915
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET GÖKÇEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Samsun, Samsun
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Veganlık, beslenme ve tüketim başta olmak üzere gündelik yaşam pratiklerinin bütününde hayvan kullanımının reddedildiği bir yaşam tarzı ve kimlik inşasıdır. Bu araştırmada veganlığın sosyal bir kimlik inşası olarak nasıl gerçekleştiğini açıklamak amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Samsun'da yaşayan ve bir süreliğine kentte vegan olmayı deneyimlemiş gönüllü katılımcılarla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Etnometodolojik yaklaşımla tasarlanan bu araştırmada kartopu örneklem yöntemiyle erişilen 6 kadın 4 erkek katılımcının yaşam deneyimleri değerler dünyasının inşası, politik boyut, sosyal ilişkiler ve mekansal tercihler gibi çeşitli bağlamlarda incelenmiştir. Analizi gerçekleştirilen veriler, vegan literatür çerçevesinde oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Kimlik inşası sürecinin çok boyutluluğu nedeniyle veri analizinde içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırma, veganlığın bir Orta Karadeniz kenti olan Samsun'un sosyokültürel nitelikleri içerisinde nasıl biçimlendiğini ve ifade edildiğini görünür kılmayı hedeflemektedir. Araştırma neticesinde Samsun'da vegan olmayı deneyimleyen bireylerin veganlık algılarının etik ve politik boyutta güçlü motivasyonlara şekillendiği tespit edilmiştir. Politik boyut, hayvanlara yönelik tahakküm karşıtlığından diğer eşitsiz ilişkilere doğru genişleyen bir perspektifi ifade etmektedir. Vegan kimliğin oluşumunda erken dönem yaşantıları, sosyal medya ve içerik üreticileri, diğer veganlarla kurulan sosyal ilişkiler, vegan kitap, film belgeseller ve cinsiyete göre farklılaşan yaşam deneyimlerinin etkili olduğu görülmektedir. Kimlik inşasında bireysel süreçler kadar aile, arkadaş, akran ilişkileri ve gündelik etkileşimlerin etkili olduğu anlaşılmaktadır. Vegan kimlik tespiti, toplumsal normların pek çoğundan sapmayı ifade ettiğinden toplumsal alanda sürekli müzakere edilmektedir. Müzakereler neticesinde uyum, çatışma ve yeni sosyal grup aidiyetleri oluşturma gibi süreçler izlenmektedir. Toplumsal müzakereler içerisinde vegan yaşam pratiklerini aktarma, görünür kılma ve veganlığa yönelik talebi artırma gibi gündelik mikro aktivizm faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Sonuç olarak vegan kimlik, hayvanlara yönelik etik ve politik duyarlılıkla biçimlenen, navegan toplumsal yapıyla karşılıklı etkileşim içerisinde sürekli olarak yeniden üretilen dinamik ve çok boyutlu bir sosyal inşa süreci olarak anlam kazanmaktadır.
Özet (Çeviri)
Veganism is a lifestyle and a form of identity construction that rejects the use of animals across all areas of everyday life, particularly in nutrition and consumption. This study aims to explain how veganism is constructed as a social identity. For this purpose, interviews were conducted with volunteers living in Samsun who had experienced being vegan in the city for a certain period. Designed within an ethnomethodological framework, the study examines the life experiences of 6 women and 4 men reached through snowball sampling, focusing on value systems, political dimensions, social relations, and spatial preferences. Data were collected through a semi-structured interview form developed based on the vegan literature. Given the multidimensional nature of identity construction, both content and descriptive analysis methods were employed. The study aims to reveal how veganism is shaped and expressed within the sociocultural context of Samsun, a Central Black Sea city. Findings indicate that participants' perceptions of veganism are strongly shaped by ethical and political motivations. The political dimension extends from opposition to domination over animals to broader critiques of unequal social relations. Vegan identity formation is influenced by early life experiences, social media and content creators, relationships with other vegans, vegan books, films and documentaries, as well as gendered life experiences. In addition to individual processes, family, friends, and everyday interactions play a significant role in identity construction. As vegan identity represents a deviation from dominant social norms, it is continuously negotiated in social life, leading to adaptation, conflict, and the formation of new social affiliations. These negotiations also involve everyday micro-activist practices that make veganism visible and increase demand for vegan lifestyles. In conclusion, vegan identity emerges as a dynamic and multidimensional social construction shaped by ethical and political sensitivity toward animals and continuously reproduced through interaction with a non-vegan social structure.
Benzer Tezler
- Şeker mısır (zea mays saccharata sturt.) genotiplerinin verim ve kalite parametrelerinin karşılaştırılması
Comparison of yield and quality parameters of sweet corn (zea mays saccharata sturt.) genotypes
BATUHAN KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL SEZER
- Statistical feature learning and signal generation for time-series sensor signals
Zaman serisi sensör işaretleri için öznitelik öğrenimi ve işaret üretimi
ERKAN KARAKUŞ
Doktora
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KÖSE
- El tema turco en el teatro español de los siglos XVI-XVII
16. ve 17. Yüzyıl İspanyol Tiyatrosunda Türk Konusu
MEHMET SAİT ŞENER
Doktora
İspanyolca
2017
Batı Dilleri ve EdebiyatıUnıversıdad Complutense de MadrıdDilbilim Ana Bilim Dalı
DR. JUAN CARLOS BAYO JULVE
DR. ALEXANDER SAMSON
- Samsun'da 6-12 yaş arasındaki çocuk resimleri
Başlık çevirisi yok
SEVİNÇ YANBEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Güzel SanatlarOndokuz Mayıs ÜniversitesiResim-İş Eğitimi Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. İHSAN TERZİ