Evlilikte ilişkisel sağlamlığın yapısal eşitlik modeliyle test edilmesi
Testing marital relational resilience with structural equation modeling
- Tez No: 992979
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASUDE ÖZDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Evli çiftler, Psikoterapi, Married couples, Psychotherapy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Evlilik yaşamı ile ilgili çift terapisi yaklaşımları güçlü ve sağlam bir evlilik için birçok kuram ortaya koymuştur. Bu çalışmada çift terapisi yaklaşımlarından yola çıkarak ilişkisel sağlamlık olarak adlandırılan güçlü ilişkinin özellikleri tanımlanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla nitel araştırma, ölçek geliştirme ve yapısal model test etme olmak üzere üç aşamalı bir tez çalışması yürütülmüştür. Nitel araştırma ile evli bireylerin evlilikte ilişkisel sağlamlık kavramına ilişkin deneyimleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda 14 evli birey ile ilişkisel sağlamlık kavramına ilişkin görüşülmüştür. Görüşmeler sonucunda evlilikte ilişkisel sağlamlık kavramına ait dört tema, on altı alt tema belirlenmiştir. Belirlenen temalar; temel unsurlar, yakınlık, çatışma yönetimi ve iş birliği olarak ortaya çıkmıştır. Ölçek geliştirme aşamasında, nitel araştırmadan elde edilen bulgulardan yola çıkarak ve çift terapisi yaklaşımları temel alınarak Evlilikte İlişkisel Sağlamlık Ölçeği geliştirilmiştir. Evlilikte İlişkisel Sağlamlık Ölçeğinin 18 maddeli, üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu ve varyansın %62'sini açıkladığı belirlenmiştir. Yapısal model test etme aşamasında ise bağlanma stilleri ile evlilikte ilişkisel sağlamlık arasındaki ilişkide benliğin farklılaşması, bilinçli farkındalık ve çatışma çözme stillerinin seri aracılık rolü incelenmiştir. Kaçıngan ve kaygılı bağlanmanın evlilikte ilişkisel sağlamlığı negatif yordadığı ve bu ilişkide çatışma yönetimi becerileri, benliğin farklılaşması ve bilinçli farkındalığın seri çoklu aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Çatışma yönetimi, benliğin farklılaşması ve bilinçli farkındalık becerilerinin geliştirilmesiyle kaçıngan ve kaygılı bağlanmanın etkisinin azaltılabileceği, böylelikle ilişkisel sağlamlığın artırılabileceği öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Numerous theories have been proposed by approaches to couples therapy related to married life for achieving a strong and stable marriage. This study used couple therapy approaches to define the characteristics of couples with strong relationships, which are referred to as relational resilience. To this end, a three-stage thesis study, comprising qualitative research, scale development, and structural model testing, was conducted. Qualitative research was conducted to explore the experiences of married individuals regarding relational resilience in marriage. Fourteen married individuals were interviewed about this concept. Four themes and sixteen sub-themes related to relational resilience in marriage were identified as a result of the interviews. The identified themes were found to be fundamental elements: closeness, conflict management, and cooperation. During the scale development phase, the Marital Relational Resilience Scale was developed based on findings from qualitative research and couple therapy approaches. The Marital Relational Resilience Scale was found to have an 18-item, three-factor structure that explains 62% of the variance. During the structural model testing phase, we examined the serial mediating role of self-differentiation, mindful awareness, and conflict resolution styles in the relationship between attachment styles and marital relational resilience. The results showed that avoidant and anxious attachment styles negatively predict relational resilience in marriage, and that these attachment styles play a serial multiple mediating role in conflict management, self-differentiation, and mindful awareness. The effects of avoidant and anxious attachment can be mitigated by cultivating conflict management, self-differentiation, and mindful awareness skills, thereby enhancing relational resilience.
Benzer Tezler
- Evli bireylerin psikolojik doğum sırası, evlilik uyumu ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki yordayıcı ilişkiler
Investigation of the relationship between pschological birth order, psychological resilience and marital adjustment in married individuals
ZÜBEYDE İLMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH SÜRÜCÜ
- Romantik ilişkilerde algılanan ilişki kalitesinin bilinçli farkındalık, kişilerarası duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlık bağlamında incelenmesi
An examination of perceived relationship quality in romantic relationships in the context of mindfulness, interpersonal emotion regulation and psychological resilience
SELDA KANBUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiOrdu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENEL ÇITAK
- İlişki değerlendirme ve evlilik istikrarsızlığı: psikolojik sağlamlık ve deneyimsel kaçınmanın aracı rolü
Relationship evaluation and marital instability: the mediatory role of psychological resilience and experiential avoidance
RUMEYSA ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞULE BAŞTEMUR
- Evlilik yaşamının psikolojik sağlamlık düzeyine etkisinin incelenmesi
An examination of the effect of marital life on psychological resilience
ÜMMÜHAN GÖRKEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZCAN
- Kronik hastalığa sahip çocukların ebeveynlerinde psikolojik sağlamlık düzeyi
The level of psychological resiliance in parents of children with chronic disease
TUBA ERKEN ÖZGÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR DUMAN