Hitit arşivlerinde kehanet metinleri
Omen texts in the Hittite archives
- Tez No: 992987
- Danışmanlar: PROF. DR. TURGUT YİĞİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eskiçağ toplumlarında tanrılarla iletişim kurma arzusu, insanlık tarihinin en eski inanç pratiklerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda kehanet, yalnızca geleceği öngörmek amacıyla değil, aynı zamanda tanrıların iradesini öğrenmek, geçmişteki olayların bilinmeyen yönlerini aydınlatmak ve doğru kararlar almak için bir araç olarak kullanılmıştır. Hititler de bu geleneğin önemli bir temsilcisi olmuş, kendi zihin dünyalarına uyarlamak suretiyle geniş bir yelpazede kehanet uygulamalarına yer vermiştir. Kehanet kısaca tanrıların kişini kendi talebi olmadan farklı yollarla insanlara gönderdiği işaretler olarak tanımlanabilmektedir. Gökyüzünde ve yeryüzü çeşitli yönlerden incelenmiş, tanrıların verdiği işaretler anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Doğum anında gerçekleşenler, yine doğan canlının sahip olduğu anomaliler, canlıların davranışlar da kehanet olarak kabul edilmiştir. Karaciğer ve iç organlar incelenerek çeşitli anlamlar çıkarılmıştır. Rüyalar da bir kehanet çeşidi olarak kabul edilmiştir. Yağın suya dökülmesi ve aldığı şekiller ve gittiği yön de kehanet yöntemleri arasındadır. Gün ve aylara göre oluşturulduğunu anladığımız hemerolojiler de bu grupta yer almaktadır. Hitit çivi yazılı belgelerinde kehanetle ilgili çok sayıda metnin bulunması, bu uygulamaların değer gördüğü ve Hitit devletinin işleyişinde büyük bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, Hititlerin kehanet anlayışını ve uygulamalarını yazılı belgeler ışığında ele alarak, bu geleneğin işleyişini ve Hitit toplumundaki yerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Hititoloji alanında yapılan önceki çalışmalar temel alınarak kehanet metinleri incelenmiş, dönemin dini, siyasi ve toplumsal yapısı içinde bu uygulamalar analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The desire to communicate with the gods in ancient societies is one of the oldest religious practices in human history. In this context, divination was not only used to predict the future but also as a means to learn the will of the gods, illuminate unknown aspects of past events, and make the right decisions. The Hittites were an important representative of this tradition, incorporating a wide range of divination practices into their worldview. Divination can be broadly defined as the signs sent by the gods to humans through various means, without the individual's request. The sky and the earth were examined from different perspectives, and the signs given by the gods were interpreted. Events occurring at the moment of birth, anomalies present in newborn beings, and the behaviors of living creatures were also considered omens. The examination of the liver and other internal organs was another method used to derive meanings. Dreams were also regarded as a form of divination. The pouring of oil into water, the shapes it took, and the direction it moved in were among the divination methods as well. Hemerologies, which appear to have been organized according to days and months, also belong to this category. The presence of numerous cuneiform texts related to divination in Hittite records demonstrates the significance of these practices and their major role in the functioning of the Hittite state. This study aims to comprehensively evaluate the Hittite understanding and practice of divination based on written records, examining how this tradition operated and its place within Hittite society. By building on previous studies in the field of Hittitology, divination texts have been analyzed within the religious, political, and social structure of the period.
Benzer Tezler
- Hititçe çivi yazılı belgelerde fal ve falcılık
Oracle and fortune telling in Hittite cuneiform texts
SEDEF AYYILDIZ
Doktora
Türkçe
2016
Eski Çağ Dilleri ve KültürleriAnkara ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGUT YİĞİT
PROF. DR. AYGÜL SÜEL
- Yazılı belgeler ışığında Hitit kral heykelleri için yapılan ritüeller
Rituals made for Hittite king statues in the light of written documents
BURCU ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eski Çağ Dilleri ve Kültürleriİstanbul ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ALPARSLAN
- Hitit Krallarının kült gezileri ve tanrılar için düzenledikleri merasimler
Ceremonies organized for cult visits and gods by Hittite Kings
ÖZLEM SİR GAVAZ
- Filolojik ve arkeolojik verilerin ışığında Orta Hitit dönemi
Middle Hittite period in the light of philological and archaeological data
DİDEM ÇAĞLA
- Hititçe askerî ritüel metinleri
Hittite military ritual texts
SİNAN ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2022
TarihAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESMA ÖZ KİRİŞ