Yemen Ahvâl-i Şahsiyye Kanunu ile Zeydiyye Mezhebi'nin mukayesesi (Evlilik birliğinin sona ermesi ile ilgili bahisler)
Comparison of Yemeni Law of Personal Status and Zaydiyya madhhab (Issues related to the termination of the marital union)
- Tez No: 993382
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİYASE YAVUZ ALTINTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Aile hukuku, Yemen, Zeydiler, İslam hukuku, İslam hukukçuları, Family law, Yemen, Zeydis, Islamic law, Islamic lawers
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lozan Antlaşmasıyla Yemen, Osmanlı toprağı olmaktan çıkarılmış, kuzey ile güney olarak ikiye ayrılmıştır. Kuzey Yemen, Zeydî emirliği yönetiminde Yemen Arap Cumhuriyeti'ni kurarken; Güney Yemen, İngiliz himayesi altında kalmış, İngilizlerin çekilmesiyle Yemen Demokratik Halk Cumhuriyeti kurulmuştur. Kuzey Yemen, 3/1978 sayılı Ahvâl-i Şahsiyye Kanunuyla, Güney Yemen 1974 tarihli Ahvâl-i Şahsiyye Kanunuyla yönetilmiştir. 1990 yılında Kuzey ve Güney Yemen birleşmiştir. 1992 yılında Yemen Ahvâl-i Şahsiyye Kanunu çıkarılmıştır. Mevcut Yemen Ahvâl-i Şahsiyye Kanunu Zeydiyye mezhebinin temel kaynaklarından beslenmektedir. Çalışmamızda Yemen Ahvâl-i Şahsiyye Kanununda evlilik birliğinin sona ermesiyle ilgili bahislerde Zeydî fıkıh anlayışına bağlı kalınan noktalar ve farklılaşan alanlar tespit edilmektedir. 1992 yılında çıkarılan, 1998, 1999, 2003 yıllarında değişikliğe uğrayan Yemen Ahvâl-i Şahsiyye Kanunu ile Zeydiyye mezhebinin görüşleri mukayese edilmiştir. Çalışmamızda Zeydiyye mezhebinin temel eserlerinden faydalanılmıştır. Yemen Ahvâl-i Şahsiyye Kanununun hukuki kaynakları incelenmiştir. Çalışmanın temel bulguları arasında şunlar bulunmaktadır: Kanun oluşturulurken Zeydiyye mezhebinden faydalanıldığı gibi telfîk yöntemine de başvurulmuştur. Gerektiğinde yeni ictihadlar yapılmıştır. Zamanın değişmesiyle hasıl olan yeni ihtiyaçlar, ortaya çıkan yeni durumlar doktrindeki klasik hükümlere bağlı kalmayı zorlaştırmaktadır. Tek bir mezhebe bağlı kalmaya çalışmak İslam hukukun günümüze tatbikini zorlaştırmaktadır. Bu nedenle kanunun çağa ve toplum yapısına uygun, maslahatı önceleyen, olası olumsuzlukları ve oluşabilecek mağduriyetleri engelleyen, telfîkten ve ictihadî hükümlerden yararlanan maddelerden oluşması kaçınılmazdır. Araştırmamız giriş, sonuç ve üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Yemen Aile Hukuku alanında yapılan kanunlaştırmaların tarihçesi ele alınmış, ikinci bölümde evlilik birliğinin sona ermesi, üçüncü bölümde evlilik birliğinin sona ermesinin sonuçları değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Yemen, which ceased to be an Ottoman territory with the Treaty of Lausanne, was divided into northern and southern regions. North Yemen was ruled by the Zaydi Emirate, leading to the establishment of the Yemen Arab Republic, while South Yemen came under British rule and subsequently formed the People's Democratic Republic of Yemen following the British withdrawal. Personal status in the Yemen Arab Republic was governed by Law No. 3/1978, whereas in the People's Democratic Republic of Yemen, it was regulated by the 1974 Family Act. In 1990, North and South Yemen were unified, and in 1992, the Yemen Personal Status Law was enacted to cover the entire country. The current law closely resembles the former Yemen Arab Republic legislation and draws upon the primary sources of the Zaydi madhhab. In this study, the areas in which the Yemen Personal Status Law adheres to classical Zaydi fiqh, as well as the points of divergence, are identified and analyzed. The 1992 law, enacted with Law No. 20 and amended in 1998, 1999, and 2003, is compared with the views of the Zaydi madhhab. Key works of the Zaydi school were consulted, and the legal sources of the Yemen Personal Status Law were examined. In drafting the law, classical Zaydi jurisprudence was applied alongside ijtihad rulings, and the method of talfīq was employed where necessary. Changing circumstances and emerging societal needs complicate strict adherence to classical fiqh, and attempting to follow a single madhhab makes the application of Islamic law in contemporary contexts difficult. Therefore, the law inevitably consists of articles that are compatible with modern society, prioritize public interest, prevent potential harms and grievances, and utilize both traditional and innovative legal rulings. The study is structured into an introduction, a conclusion, and three main chapters. The first chapter discusses the history of legislation in Yemeni Family Law, the second examines the termination of the marital union, and the third evaluates the consequences of marital dissolution.
Benzer Tezler
- عقد النكاح في قانون الأحوال الشخصية اليمني وتقييمه من منظور الفقه الإسلامي
Yemen medeni Ahvali-Şahsiye Kanununda nikah akdi ve fıkhi açıdan değerlendirilmesi
ABDULLAH MOHAMMED SAAD QASEM
Yüksek Lisans
Arapça
2019
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÖZCAN
- Ahvâli Şahsiyye Kanunlarının boşanma konusunda getirdiği yenilikler (Klasik fıkıh düşüncesiyle mukayeseli)
New provisions bringed by Civil Status Law related to divorce (Comparative to traditional fiqh thought)
SELAHATTİN YILMAZ
- Sicill-i Ahvâl defterlerine göre Yemenli Osmanlı âlimleri
Yemeni Ottoman scholares according to Sicill-i Ahval books
MOHAMMED AL-HAITI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH BAY
- Bedrüddîn Hüseyn İbnü'l-Ehdel'in Keşfü'l-Gıtâ adlı eserinde mezhepler ve Eş'arilik
Sects and Ash'ri in Bedrüddin Hüseyn İbnü'l-Ehdel's work titled Keşfü'l-Gıtâ
HATİCE KULUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM ARIKAN
- Mü'min Sûresinin ana tefsir kaynaklarına göre konulu tefsir bağlamında tahlili
Analysis of Surah Mü'min in the context of themed tafsir according to main tafsir sources
HARUN AKSAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinBayburt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NASRULLAH HACIMÜFTÜOĞLU