Farklı tuz konsantrasyonlarının bazı tritikale genotiplerinin çimlenme ve erken fide dönemine etkisi
The effects of different salinity concentrations on germination and early seedling stage of some triticale genotypes
- Tez No: 993550
- Danışmanlar: PROF. DR. FERHAT KIZILGEÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Fide boyu, Tritikale, Tuzluluk, Seedling height, Triticale, Salinity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, farklı tuz konsantrasyonlarının bazı tritikale genotiplerinin çimlenme ve erken fide gelişimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Tuzluluk stresinin, özellikle kurak ve yarı kurak bölgelerde bitkisel üretimi sınırlayan temel abiyotik stres faktörlerinden biri olması nedeniyle, tritikalede erken dönem toleransın belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda beş tritikale genotipi (44, DZ9-09, DZ23-3, Esin ve Vardem) kullanılmış ve NaCl'nin 0, 50, 100, 150 ve 200 mM'lik dozları uygulanmıştır. Çalışmada çimlenme yüzdesi, koleoptil uzunluğu, kök ve fide uzunluğu, kök yaş–kuru ağırlığı ve fide yaş–kuru ağırlığı gibi morfo-fizyolojik özellikler değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, artan tuzluluk seviyelerinin tüm genotiplerde çimlenme ve erken gelişim parametrelerini istatistiksel açıdan önemli düzeyde azalttığını göstermiştir. Özellikle 150 ve 200 mM NaCl uygulamalarında çimlenme gücü, kök gelişimi ve biyokütle değerlerinde belirgin düşüşler meydana gelmiştir. Genotipler arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiş; DZ9-09 ve Vardem genotipleri yüksek tuzluluk koşullarında göreceli olarak daha iyi performans göstermiş, 44 genotipi ise en duyarlı genotip olarak öne çıkmıştır. Kök uzunluğu ve fide kuru ağırlığının tuz stresini ayırt etmede etkili kriterler olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak tuzluluk stresinin tritikalede çimlenme ve erken fide gelişimini önemli ölçüde sınırladığı, genotipler arasında farklı tolerans düzeylerinin bulunduğu ve erken dönem morfolojik özelliklerin seleksiyon çalışmalarında kullanılabilecek güvenilir göstergeler olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulguların, tuz stresine dayanıklı tritikale genotiplerinin belirlenmesine ve ıslah programlarının yönlendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. sonra doldurulacaktır
Özet (Çeviri)
In this master's thesis, the effects of different salt concentrations on the germination and early seedling development of selected triticale genotypes were investigated. Since salinity is one of the major abiotic stress factors limiting crop production, especially in arid and semi-arid regions, determining early-stage tolerance in triticale is of particular importance. Five triticale genotypes (44, DZ9-09, DZ23-3, Esin, and Vardem) were used, and NaCl was applied at concentrations of 0, 50, 100, 150, and 200 mM. Morphological and physiological traits including germination percentage, coleoptile length, root and seedling length, and root/shoot fresh and dry weights were evaluated. The results showed that increasing salinity levels significantly reduced germination and early seedling parameters in all genotypes. Severe reductions were observed particularly at 150 and 200 mM NaCl. Significant differences among genotypes were detected; DZ9-09 and Vardem exhibited relatively higher tolerance to salt stress, whereas genotype 44 was identified as the most sensitive. Root length and seedling dry weight were found to be effective criteria for distinguishing salinity tolerance. In conclusion, salinity stress substantially limited germination and seedling development in triticale, and genotypes displayed different levels of tolerance. Early-stage morphological traits were determined to be reliable indicators for selection studies. The results are expected to contribute to identifying salt-tolerant triticale materials and to guiding future breeding programs. daha sonra doldurulacaktır
Benzer Tezler
- İn vitro şartlarda beş tritikale genotipinin tuz stresine yanıtının bazı biyokimyasal ve fizyolojik parametreler kullanılarak incelenmesi
Investigation of salt stress response of five triticale genotypes in in vitro culture using some biochemi̇cal and physiologi̇cal parameters
SERAP KARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
BiyoteknolojiErzurum Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL BEZİRGANOĞLU
- Farklı tuz konsantrasyonlarının bazı ayrık türlerinde (Agropyron cristatum, A. desertorum ve A. elongatum) bitkisel ve verim unsurları üzerine etkisi
The effect on botanical and yield component in some agropyron species (Agropyron cristatum, A. desertorum and A. elongatum) of different salt concentrations
NUR KOÇ
- Farklı tuz konsantrasyonlarının bazı kolza (Brassica napus L.) çeşitlerinin çimlenme ve çıkışı üzerine etkisi
The effect of different salt concentrations ongermi̇nation and emergence in some rapeseed(Brassica napus L.) varieties
AHMET KENDAL BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatBingöl ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN BOYDAK
- Farklı tuz konsantrasyonlarının bazı serin iklim çim alan buğdaygillerinin çimlenme ve sürgün gelişimine etkileri
The effects of different salt concentrations on germination and shoot development of some cool climate turfgrass
MELİKE HALİME KILDIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyolojiSakarya ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ DOĞRU
DOÇ. DR. MUSTAFA YILMAZ
- Farklı tuz konsantrasyonlarının bazı silajlık mısır ve şeker darısı çeşitlerinin çimlenme ve fide gelişimleri üzerine etkileri
The effects of different salt concentrations on germination and seedling development of some silage corn and sweet sorghum varieties
MEHMET DİLMENLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatBursa Uludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR BİLGİLİ