Düzce'deki Türk dönemi taşınmaz kültür varlıkları
Turkish period immovable cultural assets in Düzce
- Tez No: 993572
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDÜLHAMİT TÜFEKÇİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Düzce, Düzce
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Sanatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Düzce, tarihsel süreç içerisinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Antik çağlardan itibaren Bithynia, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi farklı uygarlıkların egemenliği altında kalan bölge, zengin ve katmanlı bir kültürel mirasın oluşumuna zemin hazırlamıştır. Bunun sonucu olarak da, bu topraklar üzerinde sayısız kültür varlığı ortaya çıkmıştır. Söz konusu eserlerden bir kısmı günümüze ulaşabilmiş, bir kısmı ise tahribat, doğal afetler veya ihmalkârlık gibi nedenlerle tamamen yok olmuştur. Bazı yapılar ise çeşitli dönemlerde gerçekleştirilen onarım ve müdahalelerle günümüze kadar korunmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, söz konusu kültürel mirasın önemli bir bölümünü teşkil eden mimari eserlerden günümüze ulaşabilen ya da kaynaklardan tespit edilebilen yapılar ele alınacak; bu bağlamda, Düzce ve ilçeleri olan Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı ve Yığılca sınırları içerisinde tespit edilen cami, çeşme, değirmen, hamam, konut, okul, serender ve mezar taşları gibi, Türk dönemine ait taşınmaz kültür varlıkları kapsamındaki yapılar incelenecektir. Çalışmanın giriş bölümünde, Düzce ilinin coğrafi özellikleri ile tarihsel gelişim süreci ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, bölgedeki örnekler doğrultusunda, XIV. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar uzanan süreçte merkez ilçe başta olmak üzere Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı ve Yığılca ilçelerinde günümüze ulaşabilmiş kültür varlıkları, kronolojik bir çerçevede ayrıntılı olarak tanımlanmış ve değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında 40 cami, altı çeşme, 10 değirmen, üç hamam, 15 konut, iki okul, 10 serender ile 434 mezar taşı incelenmiştir. Düzce'ye ilişkin yürütülen arşiv çalışmaları, yapıların tarihlendirilmesinde önemli bir kaynak teşkil etmiştir. Ayrıca, eserler üzerinde yer alan kitabeler, arşiv belgeleri ve yöre halkından elde edilen sözlü bilgiler doğrultusunda yapıların banileri, inşa ve onarım süreçleri ortaya konulmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünde,“Karşılaştırma ve Değerlendirme”başlığı altında bölgedeki eserler ve kültür varlıklarının; Yapının İncelenmesi, kitabeleri, kullanılan malzemeleri, geçirdikleri onarım ve eklemeler ile süsleme programları detaylı olarak incelenmiştir. Eserler, öncelikle kendi iç dinamikleri çerçevesinde, ardından çağdaş dönem örnekleriyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş; böylece Düzce'deki yapılar ile diğer bölge örnekleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konarak, söz konusu eserlerin Osmanlı mimarisi içerisindeki yeri ve önemi vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Located in the Western Black Sea Region, Düzce has hosted numerous civilizations throughout history. From antiquity onwards, the region came under the rule of various powers, including Bithynia, Rome, Byzantium, the Seljuks, and the Ottomans, contributing to the development of a rich and layered cultural heritage. As a result, countless cultural assets have emerged in these lands. While some of these works have survived to the present day, others have been completely destroyed due to factors such as degradation, natural disasters, or neglect. Certain structures, however, have been preserved through repairs and interventions carried out during different periods. This study will focus on the architectural works that constitute a significant part of the region's cultural heritage, specifically those structures that have survived to the present day or have been identified through historical sources. Within this framework, immovable cultural assets from the Turkish period such as mosques, fountains, mills, baths, house, school, serender and gravestones located within the boundaries of Düzce and its districts, including Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı, and Yığılca, will be examined. In the introduction of this study, the geographical features and historical development of Düzce Province are discussed in detail. The second chapter examines, based on regional examples, the cultural assets that have survived from the 14th to the 20th centuries, focusing primarily on the central district and including Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı, and Yığılca. These structures are described and evaluated within a chronological framework. As part of the study, 40 mosques, six fountains, 10 mills, three baths, 10 house, two schools, 10 serender and 434 gravestones were examined. Archival research conducted on Düzce has served as an important source for dating these structures. Furthermore, inscriptions found on the monuments, archival documents, and oral information obtained from local residents have been used to identify the patrons of the structures and to shed light on their construction and restoration processes. In the third chapter of the study, under the title“Comparison and Evaluation”, the structures and cultural assets in the region are examined in detail with regard to their plans and architectural features, inscriptions, materials used, restoration efforts and additions, and decorative programs. The monuments were first analyzed within their own internal dynamics and subsequently compared with contemporary examples from other regions. Through this approach, the similarities and differences between the structures in Düzce and those in other areas were identified, thereby emphasizing the position and significance of these works within the broader context of Ottoman architecture.
Benzer Tezler
- Tarihi minarelerin dinamik özellikleri ve deprem performansları
Dynamic properties of the historic minarets and their earthquake performance
CİHAN CALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH GEDİKLİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYKUT ERKAL
- Batı Karadeniz Bizans dönemi mimarisi (Bartın-Bolu-Düzce ve Zonguldak)
Byzantine period architecture of Western Black Sea (Bartın-Bolu-Düzce ve Zonguldak)
ERCAN VERİM
- Türk Eximbank A.Ş.'den ihracata yönelik doğrudan kredi kullanan firmaların kredi risklerinin değerlendirilmesi ve analizi
The evaluation and analysis of credit risks of companies using direct export credits from Türk Eximbank
NEDİM SÖZEN
- 1929 dünya ekonomik bunalımı'nın Türk basınına ve meclise yansımaları
Reflection of 1929 world economic crisis to Turkish media and parliament
BÜŞRA YÜKSEL
- Nürnberg mahkemelerinin türk kamuoyuna yansıması (1945 - 1946)
The reflections of the Nurnberg trials on Turkish public opinion (1945 - 1946)
MUHİTTİN FERHAT SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerDüzce ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELİL BOZKURT