Yerel yönetimlerin evde bakım hizmetlerinde IoT sistemlerin entegrasyonu: Ankara Büyükşehir Belediye'si (ABB) örneği üzerinden bir model önerisi
Integration of IoT systems in local governments' home care services: A model proposal based on the case of Ankara Metropolitan Municipality (ABB)
- Tez No: 993645
- Danışmanlar: PROF. DR. REYHAN ATASÜ TOPCUOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Büyükşehir belediyeleri, Elektronik belediyecilik, Metropolitan municipality, Electronic municipality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya genelinde ve Türkiye'de yaşlı nüfusun artması, bakım hizmetlerinin sürdürülebilirliğini sosyal politika ve sosyal hizmet alanlarının temel gündemlerinden biri hâline getirmiştir. Değişen aile yapıları ve bakım sorumluluğunun büyük ölçüde ailelere, özellikle kadınlara yüklenmesi, mevcut bakım sistemlerindeki yapısal sorunları derinleştirmektedir. Bu durum, yerel yönetimlerin bakım hizmetlerinde daha etkin roller üstlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda Nesnelerin İnterneti (Internet of Things – IoT) tabanlı teknolojiler, yaşlı bireylerin ev ortamında daha güvenli ve bağımsız yaşamalarını destekleyebilecek önemli araçlar sunmaktadır. Ancak bu teknolojilerin sosyal hizmet uygulamalarına entegrasyonu; etik ilkeler, mahremiyet, özerklik ve dijital eşitsizlik gibi çok boyutlu sorun alanlarını da beraberinde getirmektedir. Türkiye'de yerel yönetimler düzeyinde bu alandaki çalışmaların sınırlı olması, araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, yerel yönetimlerin evde yaşlı bakım hizmetlerinde IoT tabanlı teknolojilerin entegrasyonunu sosyal hizmet perspektifinden incelemek ve Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB) örneği üzerinden uygulanabilir bir entegrasyon modeli geliştirmektir. Araştırma, dijitalleşmenin yaşlı bakımında etik ve insan hakları temelli bir dönüşüm süreci olduğunu savunmaktadır. Araştırma nitel yöntemle tasarlanmış; literatür taraması, ABB evde yaşlı bakım hizmetlerinin durum çalışması ve SWOT analizi olmak üzere üç aşamada yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde 12 yaşlı birey, 8 yaşlı yakını ve 7 profesyonel ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, evde yaşlı bakım hizmetlerinin büyük ölçüde reaktif bir yapıya sahip olduğunu ve IoT tabanlı önleyici uygulamaların yeterince kullanılmadığını göstermektedir. Katılımcıların teknolojiye yönelik yaklaşımlarında temkinli bir tutumun hâkim olduğu; algılanan fayda arttıkça teknoloji kabulünün yükseldiği tespit edilmiştir. Profesyoneller, IoT sistemlerinin bakım yükünü azaltma potansiyeline dikkat çekmekle birlikte, kurumsal altyapı ve eğitim eksikliklerini sınırlılık olarak vurgulamıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda ABB özelinde, sosyal hizmet ilkeleriyle uyumlu bir IoT entegrasyon modeli önerilmiştir. Model; düşme ve acil durum yönetimi, günlük yaşam destekleri ve tele-sağlık izlem bileşenlerinden oluşmaktadır. Çalışma, yerel yönetimlere yönelik etik ve sosyal hizmet odaklı bir yol haritası sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The increase in the elderly population worldwide and in Türkiye has made the sustainability of care services a central concern of social policy and social work. Changing family structures and the concentration of care responsibilities on families, particularly women, have deepened structural problems within existing care systems, requiring local governments to take more active roles. In this context, Internet of Things (IoT)–based technologies offer tools to support older adults in living more safely and independently at home. However, their integration into social work practices raises challenges related to ethics, privacy, autonomy, and digital inequality. The limited number of studies at the local government level in Türkiye forms the basis of this research. This thesis examines the integration of IoT-based technologies into home-based elderly care services from a social work perspective and develops an applicable model based on the case of Ankara Metropolitan Municipality (AMM). The study conceptualizes digitalization in elderly care as an ethical and human rights–based transformation. Using a qualitative design, the research was conducted through a literature review, a case study of AMM's home-based care services, and a SWOT analysis. Data were collected via in-depth interviews with 12 older adults, 8 relatives, and 7 professionals. Findings show that services remain largely reactive and that IoT-based preventive practices are limited. While participants approached technology cautiously, acceptance increased with perceived usefulness. Professionals highlighted IoT's potential to reduce care burdens, alongside institutional and training-related constraints. Based on these findings, an IoT integration model aligned with social work principles is proposed for AMM, offering an ethical roadmap for local governments.
Benzer Tezler
- Yerel yönetimlerin aktif yaşlanma stratejileri: Büyükşehir belediyelerinin faaliyet raporları üzerinden aktif yaşlanma stratejilerinin incelenmesi
Active ageing strategies of local governments:Analysing active ageing strategies through municipalities' activity reports
EZGİ UYRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiAkdeniz ÜniversitesiGerontoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN YILMAZ
- Belediye evde sağlık ve bakım hizmetleri: Mevcut durum analizi ve Türkiye için model önerisi
Municipal home health and care services: Current situation analysis and model suggestion for Türkiye
ŞERİFE GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiTarsus ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLPEMBE OĞUZHAN
- Contracting out the state: The case of İstanbul Metropolitan Municipality
Devleti ihale etmek: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği
AYŞE MERYEM GÜRPINAR AKBULUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Sosyal Hizmetİstanbul Şehir ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EBRU KAYAALP
- Evde sağlık ve bakım hizmetlerinde kapsayıcı tanım/hizmet sunumunda kurumlararası organizasyonun önemi: Maltepe ilçe örneği
The comprehensive definition of home health and care services/ the importance of inter-institutional organization for service provision: Maltepe district case
NUH AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kamu YönetimiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA EREN
- Yerel yönetimin sunduğu sağlık hizmetleri hakkında halkın görüş ve beklentilerinin değerlendirilmesi (Bursa Nilüfer İlçesi kırsal mahalle örneği)
Assessment of public opinion and expectations about health services presented by local administration (the sample of rural neighborhoods in Bursa,Nilüfer District)
BİRGÜL IŞIK ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sağlık Kurumları YönetimiOkan ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK ÖZTÜRK