Geri Dön

Bitlis masifi içerisinde Genç (Bingöl) – Kızılağaç (Muş) arasında yüzeyleyen metagranitlerin petrojenezi

Petrogenesis of metagranites outcropping between Genç (Bingöl) andKızılağaç (Muş) in bitlis massif

PDF İndir

  1. Tez No: 993755
  2. Yazar: İSMAİL YILDIRIM
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEVCAN KÜRÜM
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Fırat Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Güneydoğu Toros orojenik kuĢağında, Anadolu'nun makro morfotektonik yapılarından biri olan Bitlis Zagros Bindirme KuĢağı üzerinde yer alan Bitlis Masifi, Türkiye'nin en yaĢlı kayaçlarını bünyesinde bulundurmaktadır. Masif metamorfik ve magmatik kayaçlardan oluĢan alt birlik (çekirdek) ve üst birlik (örtü) Ģeklinde iki grupta incelenmektedir. Alt birlik, amfibolit, mikroklin gnays, biyotit gnays/Ģist ve muskovit gnays/Ģist, metagranit, metakuvarsit, kalkĢist ve mermerler ile bu kayaçları kesen biyotit granit ve hololökokratik granitlerden, üst birlik ise metapellit ve metakarbonatlardan oluĢmaktadır. Alt ve üst birliği kesen aplitik dayklar da Bitlis Masifi'nin karakteristik kayaç topluluğunu oluĢturmaktadır Bu çalıĢma ile Torid-Anatolid Tektonik Birliği'nin doğu kesiminde, Doğu Toros Orojenik KuĢağında Bitlis Masifi'nin alt birliği içerisinde, Bingöl (Genç) ile MuĢ (Kızılağaç) arasında yüzeylemeler sunan Kambriyen-Pre-Kambriyen yaĢlı metagranitlerin, petrografisi, ana element, iz element ve nadir toprak element jeokimyaları incelenmiĢtir. Metagranitler düĢük dereceli metamorfizma ürünleri olarak temsil edilir ve bu nedenle mineralojik yapı ve doku özellikleri büyük oranda korunmuĢtur. Metagranitler, ortognayslar içerisinde tektonik dokanaklı masif kütleler ve yer yer aplitik-pegmatitik damar kayaçları ile karakteristiktir. Granitik kökenli bu kayaçlar genel olarak alkali feldspat, plajioklas, kuvars, biyotit ve muskovit minerallerini içerirler. Kızılağaç (MuĢ) ve Genç (Bingöl) bölgesindeki metagranit bileĢimli kayaçlar SiO2 (% 50.09–78.85), Al2O3 (% 12.05-13.86), Fe2O3 (% 0.24–7.57), MgO (% 0.05–4.95), CaO (% 0.09–1.82 ) Na2O (% 3.18-6.91), K2O (% 0.21-5.8), TiO2 (% 0.05–0.94), P2O5 (% 0.008-0.181), MnO (% .002-0.084 ), Ni (0.24–61.4 ppm), Rb (89.4-–233 ppm), Sr (17.6–249 ppm), Nd (2.43–41 ppm) arasında değiĢen majör oksit ve iz element değerlerine sahiptir. Jeokimyasal olarak metagranitler, yüksek K'lu kalkalkalen, kalkalkalen ve toleyitik karaktere sahiptir. Metagranitlede, Rb, K, Th, Ba gibi büyük iyon yarıçaplı iz elementlerde zenginleĢme olduğu, Nb, Ti, P ve Ta gibi yüksek alan enerjili elementlerde ise tüketilme olduğu görülmektedir. Metagranit örneklerinde yapılan 206Pb/238U izotop yaĢlandırmalarına göre, 547.8 ± 4.1 my, 538.8 ± 2.6 my ve 547.0 ± 3.7 my yaĢ verileri elde edilmiĢtir. Aynı örnekler için 176 Lu/177 Hf izotop değerleri 0.0013 ile 0.0032 arasında, bu örneklerden elde edilen TDM2 modal yaĢlar ise 1.309 ile 1.8398 milyar yıl arasında değiĢmektedir.

Özet (Çeviri)

Bitlis Massif, located on the Bitlis Zagros Thrust Belt, one of the macro morphotectonic structures of Anatolia in the Southeastern Taurus orogenic belt, contains the oldest rocks of Turkey. The massif is examined in two groups as the lower unit (core) and the upper unit (cover), consisting of metamorphic and magmatic rocks. The lower unit consists of amphibolite, microcline gneiss, biotite gneiss/schist and muscovite gneiss/schist, metagranite, metaquartzite, calcschist and marbles and biotite granite and hololeucocratic granites cutting these rocks, while the upper unit consists of metapellites and metacarbonates. Aplitic dykes cutting the lower and upper units also constitute the characteristic rock assemblage of the Bitlis Massif. In this study, the petrography, major element, trace element and rare earth element geochemistry of Cambrian-Pre-Cambrian metagranites, which outcrop between Bingöl (Genç) and MuĢ (Kızılağaç) in the eastern part of the Tauride-Anatolide Tectonic Unit, within the subunit of the Bitlis Massif in the Eastern Taurus Orogenic Belt, were investigated. Metagranites are represented as products of low-grade metamorphism and therefore the mineralogical structure and texture features are largely preserved. Metagranites are characterized by massive masses with tectonic contacts within orthogneisses and occasionally aplitic-pegmatitic vein rocks. These rocks of granitic origin generally contain alkali feldspar, plagioclase, quartz, biotite and muscovite minerals. The metagranite rocks in Kızılağaç (MuĢ) and Genç (Bingöl) regions contain major minerals varying between SiO2 (50.09–78.85%), Al2O3 (12.05–13.86%), Fe2O3 (0.24–7.57%), MgO (0.05–4.95%), CaO (0.09–1.82%), Na2O (3.18–6.91%), K2O (0.21–5.8%), TiO2 (0.05–0.94%), P2O5 (0.008–0.181%), MnO (0.002–0.084%), Ni (0.24–61.4 ppm), Rb (89.4–233 ppm), Sr (17.6–249 ppm), Nd (2.43–41 ppm). It has oxide and trace element values. Geochemically, metagranites have high K calc-alkaline, calc-alkaline and tholeiitic characters. In metagranites, it is observed that there is enrichment in large ion radius trace elements such as Rb, K, Th, Ba, and depletion in high field energy elements such as Nb, Ti, P and Ta. According to 206Pb/238U isotope dating performed on metagranite samples, age data of 547.8 ± 4.1 Ma, 538.8 ± 2.6 Ma, and 547.0 ± 3.7 Ma were obtained. For the same samples, 176 Lu/177Hf isotope values ranged from 0.0013 to 0.0032, and the TDM2 modal ages obtained from these samples ranged from 1.309 to 1.8398 billion years.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    797447

    Tendürek Dağı (Ağrı-Van) ve yakın çevresinin jeomorfolojisi

    The geomorphology of Mount Tendürek (Ağrı-Van) and it's environment

    SEMRA ÇOBANOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    CoğrafyaVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Coğrafya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİL ZORER

  2. Tez No

    490207

    Van Gölü'nün sedimentolojik-stratigrafik evrimi ve göl seviyesi değişimleri

    Sedimentological-stratigraphic evolution and lake level changes of Lake Van

    EMRE DAMCI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Deniz Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesi

    İklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEMET NAMIK ÇAĞATAY

  3. Tez No

    295528

    Tectonic and magmatic structure of Lake Van basin and its structural evolution, Eastern Anatolia accretionary complex (EAAC), East-Turkey

    Van Gölü havzasının tektonik ve magmatik yapısı ve yapısal evrimi, Doğu Anadolu yığışım karmaşığı (DAYK), Doğu Türkiye

    MUSTAFA TOKER

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2011

    Jeofizik Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    İklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. A. M. CELAL ŞENGÖR

  4. Tez No

    513582

    Saray (Tekirdağ) ve Pınarhisar (Kırklareli) kömürlerinin sülfür ve iz element içeriğinin kökeni ve kömürlerin çevresel etkisinin hidrojeokimyasal açıdan değerlendirilmesi

    The origin of the sulfur and trace elements of the Saray (Tekirdağ) and Pinarhisar (Kirklareli) coals and evaluation of environmental effects on hydrogeochemistry

    CEMİLE ERARSLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜKSEL ÖRGÜN TUTAY

  5. Tez No

    200927

    Altınsaç (Gevaş-Van) demir cevherleşmesinin jeolojik ve jeokimyasal incelenmesi

    Geological and geochemical research of the Altınsaç (Gevaş-Van) iron mineralization

    MUSA BALKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Jeoloji MühendisliğiYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. ALİ RIZA ÇOLAKOĞLU

Geri Dön