Şeker pancarı (Beta vulgaris l.) genotiplerinde morfolojik ve moleküler karakterizasyon
Morphological and molecular characterization of sugar beet (Beta vulgaris l.) genotypes
- Tez No: 993856
- Danışmanlar: PROF. DR. TOLGA KARAKÖY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, USDA'dan temin edilen 187 şeker pancarı genotipi ve 5 ticari çeşit üzerinde hem moleküler hem de morfolojik analizler gerçekleştirilmiştir. Moleküler analizlerde, ISSR ve SCoT belirteçleri kullanılarak genotiplerin polimorfizmi ve genetik çeşitliliği incelenmiştir. Çalışmada kullanılan toplam sekiz adet primerden 68 polimorfik bant elde edilmiş ve polimorfizm oranı %100 olarak belirlenmiştir. SCoT primerleri, ISSR primerlerine kıyasla daha yüksek genetik çeşitlilik indeksi ve PIC değerleri sunmuş, genetik farklılığın belirlenmesinde daha güçlü bir araç olarak değerlendirilmiştir. UPGMA dendrogramı, genotipleri iki ana grup (A ve B) ve alt gruplara ayırmış; Grup A, dar genetik çeşitliliğe sahip olmasına rağmen alternatif genetik kaynak olarak önem taşırken, Grup B'deki alt kümeler geniş genetik varyasyonu ve ıslah çalışmalarında kullanılabilecek potansiyeli ortaya koymuştur. STRUCTURE ve PCA analizleri, genotiplerin önemli ölçüde genetik farklılaşma gösterdiğini ve bazı bireylerin farklı gen havuzlarından geldiğini doğrulamıştır. Özellikle USDA genotipleri arasında PI 169017, PI 193458 (Ames 15638), PI 120692 gibi genotipler, ticari çeşitlerden uzak kümelerde yer alarak yüksek genetik çeşitlilik kaynağı olarak öne çıkmıştır. Morfolojik analizlerde ise kök-gövde verimi, şeker oranı, yaprak verimi ve şeker verimi incelenmiş, ana bileşen analizi (PCA) sonuçları genotipler arasında geniş bir varyasyon olduğunu ortaya koymuştur. PRIN1'den PRIN4'e kadar olan bileşenler, verim ve kalite parametrelerinin genotipler arasındaki farklılıklarını açıklamış ve ıslah programlarında ebeveyn seçimi için önemli bilgiler sunmuştur. Hem moleküler hem de morfolojik veriler, çalışmada incelenen genotipler arasında önemli bir genetik ve agronomik çeşitlilik bulunduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, hem yeni, yüksek verimli ve kaliteli şeker pancarı çeşitlerinin geliştirilmesi hem de mevcut genetik kaynakların korunması için sağlam bir bilimsel temel sunmaktadır. Moleküler ve morfolojik veriler, şeker pancarı ıslah programlarının yönlendirilmesi ve genetik kaynakların etkin şekilde değerlendirilmesinde önemli bir referans oluşturmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, both molecular and morphological analyses were performed on 187 sugar beet genotypes and 5 commercial varieties obtained from the USDA. In the molecular analyses, the polymorphism and genetic diversity of the genotypes were examined using ISSR and SCoT markers. Using eight strong primers, 68 polymorphic bands were obtained, and the polymorphism rate was determined to be 100%. SCoT primers provided a higher genetic diversity index and PIC values compared to ISSR primers and were considered a more powerful tool for determining genetic differences. The UPGMA dendrogram separated the genotypes into two main groups (A and B) and subgroups; although Group A had narrow genetic diversity, it was important as an alternative genetic resource, while the subgroups in Group B revealed wide genetic variation and potential for use in breeding studies. STRUCTURE and PCA analyses confirmed that genotypes showed significant genetic differentiation and that some individuals originated from different gene pools. Among the USDA genotypes, PI 169017, PI 193458 (Ames 15638), and PI 120692 stood out as sources of high genetic diversity, clustering far from commercial varieties. Morphological analyses examined root-stem yield, sugar content, leaf yield, and sugar yield, with principal component analysis (PCA) results revealing wide variation among genotypes. Components PRIN1 to PRIN4 explained the differences in yield and quality parameters among genotypes and provided important information for parent selection in breeding programs. Both molecular and morphological data indicate significant genetic and agronomic diversity among the genotypes studied. The findings provide a solid scientific basis for both the development of new, high-yielding, and high-quality sugar beet varieties and the conservation of existing genetic resources. Molecular and morphological data serve as an important reference for guiding sugar beet breeding programs and effectively evaluating genetic resources.
Benzer Tezler
- Bazı şeker pancarı (Beta vulgaris L.) çeşit ve popülasyonlarının morfolojik, teknolojik ve moleküler karakterizasyonu
Morphological, technological and molecular characterization of some sugar beet (Beta vulgaris L.) varieties and populations
NAZLI AYBAR YALINKILIÇ
Doktora
Türkçe
2024
ZiraatDicle ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA BAŞBAĞ
PROF. DR. FAHEEM SHAHZAD BALOCH
- Investigation of physiological roles of strigolactones in sugar beet (Beta vulgaris L.) under in vitro tissue culture and ex vitro abiotic stress conditions
Strigolaktonlarin şeker pancarinda (Beta vulgaris L.) fizyolojik etkilerinin in vitro doku kültürü ve ex vitro abiyotik stres koşullari altinda i̇ncelenemsi
FATEMEH AFLAKI
Doktora
İngilizce
2019
BotanikBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKREM GÜREL
- Farklı pancar genotiplerinde tuz stresine bağlı olarak antioksidant düzeylerinde değişimlerin araştırılması
Investigation of changes in the antioxidant levels of different beet genotypes depending on salt stress
MELİKE YILMAZ BOR
- Şeker pancarı (Beta vulgaris L.) bitkisinde agrobacterium aracılığıyla herbisitlere karşı dirençlilik gen aktarım çalışmaları
Agrobacterium mediated geneti̇c transformation of sugar beet (Beta vulgaris L.) against herbicide resistance genes
PARİSA POURALI KAHRIZ
Doktora
Türkçe
2016
BiyoteknolojiAnkara ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KHALID M.KHAWAR BHATTI
- Şeker pancarı genotipleri arasında genetik çeşitlilik ve yaprak leke hastalığına (Cercospora beticola) dayanıklılığın SSR markörleri ile belirlenmesi
Genetic diversity and sugar beet leaf spot disease (Cercospora beticola) resistance characterization assessed by SSR markers
SAMEEN FATIMA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
ZiraatErciyes ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ARSLAN