KAÇD ortamlarında kullanıcı deneyiminin öğrenme çıktıları üzerindeki etkisinin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi
Structural equation modeling of the relationship between user experience and learning outcomes in MOOC environments
- Tez No: 993860
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜKSEL GÖKTAŞ, PROF. DR. SALİH BARDAKCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Kitlesel açık çevrimiçi dersler, Kullanıcı deneyimi, Kullanımlar ve doyumlar, Çevrimiçi öğrenme, Çok düzeyli yapısal eşitlik modellemesi, İhtiyaç doyumu, Massive open online course, User experience, Uses and gratifications, Online learning, Multilevel structural equation modeling, Need satisfaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Eğitim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, KAÇD (Kitlesel Açık Çevrimiçi Ders) ortamlarında kullanıcı deneyiminin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamak amacıyla, kullanıcı deneyimini etkileyen belirli öncül değişkenler ile kullanıcı deneyiminden etkilenen öğrenmeye yönelik çıktı değişkenlerinin birlikte ele alındığı bütüncül bir model geliştirmek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Yöntem: Araştırma, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama yöntemiyle yürütülmüş ve veriler kesitsel olarak toplanmıştır. Örneklem, KAÇD deneyimi olan veya yeterli bilgisayar okuryazarlığına sahip üniversite öğrencilerinden, kolay ulaşılabilir durum örneklemesiyle belirlenmiştir. Çalışmada, literatür taramasına dayalı olarak oluşturulan model ve hipotezleri test edilmiştir. Veri toplama araçlarının geçerlilik ve güvenirliği; 264 katılımcı ile yapılan ön uygulama verileri kullanılarak uyarlanan ölçekler için Doğrulayıcı Faktör Analiziyle (DFA), meydan okuma ölçeği için ise Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve DFA analizleriyle incelenmiştir. Uygulamada ise 469 katılımcıdan elde edilen veriler üzerinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ve aracı analizler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Bulgulara göre geliştirilen hipotezlerin büyük ölçüde desteklendiği görülmüştür. Aracılık etkisi ile beraber, 14 hipotezden 10'u desteklenmiş, dört hipotez reddedilmiş; ayrıca modifikasyon sonrası hipotezlenmeyen bir ilişki anlamlı bulunmuştur. Bu ilişki, kullanıcıların yeterli hissetme düzeyinin algılanan öğrenme üzerinde güçlü ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Anlamsız yolların çıkarılmasının ardından nihai model için model uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu görülmüştür. Ayrıca, kullanım motivasyonlarının ve meydan okumanın katılım, algılanan öğrenme ve memnuniyet üzerinde kullanıcı deneyimi ve yeterlilik aracılığıyla gerçekleşen etkileri görülmüştür. Ayrıca, çevrimiçi öğrenme ortamları için meydan okuma kavramına ilişkin üç boyutlu, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir. Sonuçlar: KAÇD ortamlarında kullanıcı deneyimi ve yeterlilik hissi, öğrenmeye yönelik çıktıların açıklanmasında dikkate değer etkiler oluşturmaktadır. Meydan okumanın ve kullanım motivasyonlarının ortamda kullanıcı deneyimini ve yeterlilik hissetmeyi güçlendiren yapılar olduğu; buna karşılık kullanıcı deneyiminin doğrudan psikolojik ihtiyaçlardan ve sosyal etkiden etkilenmediği belirlenmiştir. Özellikle kullanıcı deneyiminin katılım üzerindeki güçlü etkisi, olumlu kullanıcı deneyiminin öğrencilerin öğrenme sürecini sürdürme motivasyonunu desteklediğine işaret etmektedir. Ayrıca, kullanıcı deneyimi ve yeterlilik hissinin aracı rolü, kullanım motivasyonları ve meydan okuma unsurlarının çevrimiçi öğrenme ortamlarında algılanan öğrenme, katılım ve memnuniyet üzerindeki dolaylı etkilerini açıklamaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study aims to enhance understanding of user experience in MOOC (Massive Open Online Course) learning environments by developing a holistic model that jointly examines selected antecedent variables influencing user experience and learning-related outcome variables affected by user experience, and by investigating the relationships among these constructs. Method: The study was conducted using a quantitative correlational research design, and the data were collected cross-sectionally. The sample consisted of university students who had experience with MOOC-based online learning environments or possessed sufficient computer literacy, selected through convenience sampling. Based on a review of the relevant literature, a theoretical model and corresponding hypotheses were developed. The validity and reliability of the data collection instruments were examined through a prior study with 264 participants using CFA (Confirmatory Factor Analysis); for the perceived challenge scale, EFA (Exploratory Factor Analysis) and CFA analyses were conducted. In the main study, data collected from 469 participants were analyzed using SEM (Structural Equation Modeling) and mediation analyses with the LISREL software. Findings: The results show that most of the proposed hypotheses were supported. Of the 14 hypotheses tested, 10 were supported and four were rejected; additionally, one previously non-hypothesized relationship was found to be significant following model modification. This relationship shows that users' perceived competence has a strong and positive effect on perceived learning. After removing non-significant paths, the model fit indices were within acceptable thresholds. The findings further reveal that the effects of U&G components and challenge-related factors on engagement, perceived learning, and satisfaction are mediated by user experience and competence. Moreover, a valid and reliable three-dimensional scale was developed to measure the concept of challenge in online interactive learning environments. Conclusions: User experience and perceived competence in MOOC environments have statistically significant effects on learning-related outcomes. The findings show that challenge and usage motivations are key antecedents that enhance both user experience and perceived competence in these environments, while user experience is not directly related to psychological needs or social influence factors. Notably, the strong effect of user experience on learner engagement suggests that positive experiential design is crucial for sustaining students' motivation throughout the learning process. Furthermore, the mediating roles of user experience and perceived competence partially explain the indirect effects of challenge and usage motivations on perceived learning, engagement, and learner satisfaction in online learning contexts.
Benzer Tezler
- An Investigation on the marshall and resilient characteristics of asphalt concrete with bituminous binder modified with high density polyethylene
Yüksek yoğunluklu polietilen ile modifiye edilmiş bitüm bağlayıcılı asfalt betonun marshall ve resilient karakteristikleri üzerine bir inceleme
SİNAN HINISLIOĞLU
Doktora
İngilizce
1998
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AĞAR
- Mobil ortamlarda kitlesel açık çevrimiçi derslerin (KAÇD) kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of massive open online courses' (MOOC) usability in mobile platforms
ESRA İŞGÖR ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Bilim ve TeknolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiBilgisayar Ortamında Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT ONUR TURAN
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Multipl skleroz hastalarında hijyen ve yaşam şartları
Hygiene and living conditions in the patients with multiple sclerosis
İNCİ ÇEÇEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
NörolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET YAMAN
- Akut pankreatit tanısı ile iç hastalıkları servisine interne edilen hastaların, COVİD-19 pandemisi öncesi ve sonrası, sıklığı, etiyolojisi, ciddiyeti ve prognoz kriterlerinin karşılaştırılması
A comparison of the patients international to the internal diseases service with the diagnosis of acute pancreatit, before and after the COVİD-19 pandemic, frequency, etiology, severity and prognosis criteria
MEHMET ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU