Farklı humik madde kaynakları ile fosfor dozlarının zeytinde (Olea europaea L.) verim, kalite ve bitki besin maddesi içeriklerine etkisi
The effects of different humic substance sources and phosphorus doses on yield quality and plant nutrient content in olive (Olea europaea L.)
- Tez No: 993895
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT YAĞMUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Organik gübreler, Sürdürülebilir tarım, Toprak verimliliği, Yağ kalitesi, Organic fertilizers, Sustainable agriculture, Soil fertility, Oil quality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsüne ait Kemalpaşa Uygulama Bahçesi'nde, 45 yaşındaki Memecik zeytin çeşidinde topraktan uygulanan humik asit ve leonarditin; zeytin verimi ile yaprak, toprak ve meyvedeki besin elementleri konsantrasyonları ve zeytinyağı kalite parametreleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2021 ve 2022 yıllarında yürütülmüştür. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuş; humik asit ve leonardit uygulamaları ağaçların taç izdüşümüne, 20–30 cm toprak derinliğine uygulanmıştır. Kasım ayı sonunda alınan yaprak örnekleri analiz edilerek, besin elementi içerikleri belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, humik asit ve NPK uygulamaları, ilk yılda zeytinyağında yağ oranı, toplam fenolik madde ve nem içeriği üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilere sahip olmuş; H1(Humik Asit) ve H2 (Humik asit+500P+N+K) uygulamaları özellikle fenolik madde ve nem içeriğini artırmada etkili olmuştur. İkinci yılda ise yalnızca toplam fenol içeriği üzerine anlamlı etki gözlenmiştir. Leonardit ve NPK uygulamaları da benzer şekilde ilk yılda fenolik madde ve yağ oranını artırmış, ancak bu etkiler ikinci yıl devam etmemiştir. Bu durum, uygulamaların etkisinin yıllara göre değişebileceğini ve uzun dönemli değerlendirmelerin önemini ortaya koymaktadır. Verim açısından değerlendirildiğinde hem humik asit hem de leonardit uygulamalarının iki yıl boyunca istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi tespit edilmemiştir. Ancak H1, H2 ve bazı leonardit uygulamaları, kalite parametreleri üzerinde olumlu etki göstermiştir. Bu bulgular, özellikle kaliteli zeytinyağı üretimi hedeflenen sistemlerde humik asit ve leonardit kullanımını desteklemektedir. Toprak analizlerine göre, özellikle ikinci yılda 0–30 cm ve 30–60 cm toprak derinliklerinde alınabilir fosfor (P) seviyelerinde artış gözlenmiş; humik asit ve leonardit uygulamalarının P'nin bitki tarafından alımını kolaylaştırıcı etkileri olduğu değerlendirilmiştir. Meyve örneklerinde P içeriğinin ikinci yılda H1(Humik Asit), H2 (Humik asit+500P+N+K) ve L1 (Leonardit) uygulamalarında yüksek bulunması, bu uygulamaların meyve kalitesini artırabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, humik asit ve leonardit uygulamaları kısa vadede verim üzerinde belirgin bir artış sağlamasa da, özellikle zeytinyağı kalite parametreleri (yağ oranı, fenolik madde içeriği) ve fosfor alımı açısından önemli potansiyele sahiptir. Bu uygulamaların etkilerinin daha sağlıklı değerlendirilebilmesi için çok yıllı, farklı doz ve kombinasyonlarla desteklenmiş araştırmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in 2021 and 2022 at the Kemalpaşa Experimental Orchard of the Bornova Olive Research Institute on 45-year-old Memecik olive trees to evaluate the effects of soil-applied humic acid and leonardite on olive yield, nutrient element concentrations in soil, leaves, and fruits, as well as on olive oil quality parameters. The experiment was established using a randomized complete block design with four replications. Humic acid and leonardite treatments were applied to the tree canopy projection area at a soil depth of 20–30 cm. Leaf samples were collected at the end of November each year and analyzed for nutrient element content. The results indicated that humic acid and NPK applications had statistically significant effects on oil content, total phenolic compounds, and moisture content in the first year. Specifically, H1 (Humic Acid) and H2 (Humic Acid + 500P + N + K) treatments were most effective in enhancing phenolic content and moisture. In the second year, only total phenolic content exhibited a significant response, while oil and moisture contents were not significantly affected, suggesting that the effects of these treatments may vary between years and highlighting the importance of long-term assessments. Leonardite and NPK applications similarly improved phenolic content and oil content in the first year; however, these effects were not maintained in the second year. Regarding yield, neither humic acid nor leonardite treatments had statistically significant effects over the two-year period. Nevertheless, H1, H2, and certain leonardite treatments positively influenced quality parameters, supporting their potential application in high-quality olive oil production systems. Soil analyses revealed increases in available phosphorus (P) at both 0–30 cm and 30–60 cm depths, particularly in the second year, indicating that humic acid and leonardite can facilitate P uptake by olive trees. Fruit analyses demonstrated higher P content in the second year for H1, H2, and L1 (Leonardite) treatments, suggesting that these treatments may contribute to improved fruit quality. In conclusion, although humic acid and leonardite applications did not significantly increase yield in the short term, they had a pronounced effect on olive oil quality (oil content and phenolic compounds) and phosphorus uptake. These findings underscore the potential of humic acid and leonardite for enhancing olive quality, and they highlight the need for multi-year studies with varied doses and treatment combinations to fully elucidate their long-term effects.
Benzer Tezler
- Organik marul yetiştiriciliğinde biyogübre ve biyostimulantlar kullanılarak bitki beslemenin iyileştirilmesi ile verim ve kalitenin artırılması
Improvement of plant nutrition by using bio fertilizers and biostimulants in organic lettuce growing and increasing yield and quality
ONUR ERGÜN
Doktora
Türkçe
2023
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİYE YILDIZ DAŞGAN
- Farklı fotokatalitik reaktörler ile içme sularının arıtılması ve detoksifikasyonu
Detoxification and treatment of drinking water with different photocatalytic reactors
MUHAMMED İBERİA AYDIN
Doktora
Türkçe
2017
Çevre Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN SELÇUK
- Farklı parçacık boyutlarındaki Tunçbilek linyitinin desülfürizasyonuna deneysel parametrelerin etkisi
The effects of experimental parameters on desulphurization of Tuncbilek lignite in different particle sizes
EMİNE GAFUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kimya MühendisliğiAnkara ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT EROL
- Yüzey sularından aktif karbon ve ultrafiltrasyon teknolojileri ile içilebilir su eldesi
Drinking water production from surface water using activated carbon and ultrafiltration technologies
BÜŞRA KARAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK TÜTER
- Bisbal'un streptococcus pyogenes bakterisi üzerine inhibisyon etkisi ve bisbal içeren membranlar ile aktif çamur filtrasyonu
Inhibition effect on streptococcus pyogenes bacteria of Bisbal and activated sludge filtration with membranes containing bisbal
GAMZE DURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN ÖVEZ