İslam ekonomisinden hareketle davranışsal iktisada bir katkı: Kişisel çıkar kavramı analizi ve deneysel bir araştırma
A contribution to behavioral economics based on Islamic economics: A conceptual analysis of self-interest and experimental research
- Tez No: 994179
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEB HAFSA ORHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Davranışsal ekonomi, İslam ekonomisi, Behavioral economics, Islamic economy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Ekonomisi ve Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel iktisadın merkeze aldığı ekonomik insan figürü kendi kişisel çıkarına düşkün, rasyonel karar veren ve aldığı kararı uygulamaya geçirme konusunda herhangi bir irade zaafiyeti bulunmayan bir varsayım üzerine kuruludur. Bu varsayım insan davranışları üzerinden genel tahminler yapma konusunda belli ölçülerde işe yarar olsa da, insan fıtratındaki başka birçok bileşenin göz ardı edilmesine sebebiyet vermektedir. Nitekim bireylerin psikolojik ve bilişsel eğilimleri ile ekonomik tercihleri arasındaki ilişkiyi inceleyen davranışsal iktisadın hedefi tam da bu varsayımları gerçek hayata uyarlamaya çalışmaktır. Davranışsal iktisat bu yönleriyle geleneksel iktisadın eksikliklerini düzeltse de, dürtme tarzı politikaların piyasa sistemi içerisinde kâr odaklı faaliyetler kapsamında suistimal edilmesi, ilişkilerde rekabetin esas alınması ve davranışları etkileyen dini inançların göz ardı edilmesi gibi hususlar açısından eleştiriye açık yönler barındırmaktadır. Tez çalışması kapsamında ilgili eleştirel yönler detaylı olarak ele alınmakla birlikte kişisel çıkar kavramının entelektüel yolculuğu İslam ve Modern Batı düşünce tarihi içerisinde beş farklı dönem altında ele alınmakta ve mukayeseli olarak analiz edilmektedir. İslam iktisat düşüncesine göre toplumun ayrılmaz bir parçası olan bireyler nefis mekanizmalarını işletmelerine bağlı olarak ekonomik hayat içerisinde bencillik veya cömertlik gibi birbirine zıt tercihlerde bulunabilmektedir. İslam'a göre olması beklenen insan davranışı ise parasal ödüller karşısında bile kendi kişisel çıkarı yerine bir başkasını tercih eden, az kazandırmasına rağmen helal olan tercihi seçen bir yapı üzerine kuruludur. Teorik çerçeve içerisinde ele alınan bu hipotez oyunsal bir deney formatı ile ölçümlenerek istatistiksel bir anlamlılık içerisinde tezin önemli bir çıktısı olarak ortaya konmaktadır.
Özet (Çeviri)
Traditional economics' view of economic man is based on the assumption of a man who thinks only of his own interests, makes rational decisions and has no weaknesses in implementing his decisions. While this assumption can be useful for making general predictions about human behaviour to a certain extent, it ignores many other aspects of human nature. The goal of behavioural economics is to examine the relationship between individuals' psychological and cognitive tendencies and their economic preferences in order to adapt these assumptions to real life. While behavioural economics corrects the shortcomings of traditional economics in this respect, it is open to criticism regarding the exploitation of nudge policies within the market system for profit-oriented activities, the basis of competition in relationships, and the disregard for religious beliefs that influence behaviour. Within the scope of this thesis, the concept of self-interest is discussed and analysed comparatively under five different periods in the history of Islamic and modern Western thought. According to Islamic economic thought, individuals are an integral part of society and can act selfishly or generously in economic life, depending on how their ego mechanisms operate. Islamic thought expects people to prioritise others over their own personal interests when faced with monetary rewards, and to choose halal even if it means earning less. This hypothesis is discussed within the theoretical framework and tested using a game experiment, with the results presented as an important output of the thesis with statistical significance.
Benzer Tezler
- التحول من الاقتصاد الريعي إلى الاقتصاد الإنتاجي في ضوء الاقتصاد الإسلامي: ليبيا نموذجًا
İslam ekonomi sistemine göre rantiye ekonomisinden üretken ekonomiye dönüşüm: Libya örneği
AHMED ABDELRAHIM MOHAMED ALI AGWILI
Doktora
Arapça
2026
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. SUHEL AHMAD FADEL HAWAMDEH
- İslam hukukunda mudarebe ortaklığı ve katılım bankacılığındaki yeri
Mudarabah partnership in Islamic law and its place in participation banking
FEYZA CEVHERLİ
Doktora
Türkçe
2023
EkonomiSakarya Üniversitesiİslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN KAYA
- العملات الرقمية المرتبطة بالذهب:أنواعها وحكمها واستشراف مستقبلها
Altına endeksli kripto para birimleri: Türleri, İslâm hukuku açısından durumu ve geleceğine dair öngörüler
YASSER ALIAN
Yüksek Lisans
Arapça
2024
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ TAWFİK AZRAK
- Finansal ve reel sektörler arası etkileşim temelli tahsis etkinliği: Türkiye örneği, 2005-2013
Allocative efficiency on the basis of the interaction between financial and real sectors: The case of Turkey, 2005-2013
AYŞE ELİF AY
- Ondokuzuncu yüzyıla ait bir baytarnamede at kültürü (yazılı ve basılı kaynaklarla karşılaştırma)
Başlık çevirisi yok
ALİ ABBAS ÇINAR